تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2602

مساهمون:

ص٢٦٠٢
فاظ فيظا و فيظانا و فيوظا و فيوظة و فيظوظة ( از باب ضرب ) : بمرد . و فاظت نفسه : برآمد جان او . و فاظ هو نفسه : برآورد جان خود را ( لازم و متعدى ) . و قيل لا يقال فاظت نفسه و لكن فاظ نفسه و فاضت نفسه .

فيظل

(
fayzal
) ا . پ . زيرهء صحرائى .

فيظوظة

(
fayzuzat
) م . ع . فاظ فيظا و فيظانا و فيظوظة . مر . فيظ و فيظان .

فيع

(
fay '
) و فيعة (
fay'at
) ا . ع . فيع الامر : اول و آغاز كار . و كذا : فيعة الامر .

فيف

(
fayf
) ا . ع . جاى برابر و هموار . و بيابان بىآب . ج : افياف و فيوف و فياف . و زمين مختلف الرياح . و فيف الريح : نام موضعى كه مر آن را در نزد تازيان روزى است .

فيفا

(
fayf
) و فيفاء (
fayfa '
) ا . ع . بيابان فراخ بىآب . ج : فيافى . و فيفاء رشاد : نام موضعى . و فيفاء الغزال : نام موضعى ديگر نزديك مكه .

فيفاة

(
fayf t
) ا . ع . بيابان بىآب .

فيفرع

(
fayfara '
) ا . ع . نام درختى .

فيفعى

(
fayfa'iyy
) ا . ع . شبان . و قصاب .

فيق

(
fayq
) ا . ع . آواز ماكيان .

فيق

(
fayq
) م . ع . فاق فيقا ( از باب ضرب ) : بمرد و جان داد .

فيق

(
fiq
) ا . ع . كوه محيط دنيا . و مرد دراز بالا .

فيق

(
fiq
) و (
fiyaq
) و فيقات (
fiq t
) ع . ج . فيقة (
fiqat
) .

فيقة

(
fiqat
) ا . ع . شيرى كه در ميان دو دوشيدن در پستان گرد آيد . ج : فيقات و فيق (
fiq
) و فيق (
fiyaq
) و افواق . و ج ج : افاويق . و فيقة الضحى : بلند برآمدگى روز .

فيقر

(
fayqar
) ا . ع . بلا و سختى .

فيك

(
fayk
) ا . پ . پيك . و پياده‌رو . و قاصد و پيغامبر .

فيكر

(
faykar
) ص . ع . رجل فيكر : مرد بسيار انديشه .

فئل

(
fael
) ص . ع . رجل فئل : مرد بسيار گوشت .

فيل

(
fil
) ا . پ . پيل كه يكى از حيوانات پستان‌دار و از نوع ضخيم الجلد و بزرگترين حيوانات برى و امروز سه قسم از اين حيوان در كرهء ارض موجود است : يك قسم در افريقا و دو قسم ديگر در آسيا . و اين حيوان كه بسيار مطيع و رام است ، خدمات نمايان بنوع انسانى در عمل شخم و زراعت و شكار و جنگ و جز آن از وى صادر مىگردد و در بعضى از ممالك آن را جهة تحصيل عاج صيد مىكنند و خرطوم اين حيوان عبارت از بينى ممتد مستطيلى است كه منتهى مىگردد بيك قسم ناخنى بسيار قابل انعطاف و آن را به كار مىبرد در اجراى بسيارى از اعمال خود و نيز در مدافعه .

فيل

(
fil
) ا . ع . مأخوذ از پيل پارسى و بمعنى آن . ج : افيال و فيول و فيلة (
fiyalat
) . و تيز فيل : مرد فرومايهء گران و ثقيل . و رجل فيل الراى : مرد سست عقل . ج : رجال افيال الراى . و ذات الفيل : بيمارى كه داء الفيل نيز گويند .

فيل

(
fayl
) ص . ع . رجل فيل الراى : مرد سست عقل ضعيف الراى .

فيل

(
fayyel
) ص . ع . رجل فيل - الراى : مرد سست عقل . و رجل فيل اللحم : مرد بسيار گوشت .

فيلا

(
fil
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - دوستدار .

فيلاسوف

(
fila - suf
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - دوستدار حكمت و فيلسوف .

فيلاق

(
fayl q
) ا . پ . لشكر و سپاه .

فيلاقوس

(
fayl qus
) ا . پ . نام پدر سكندر مقدونيائى كه فيلقوس نيز گويند .

فيلباران

(
fil - b r n
) ا . پ . آخرين باران از باران بهارى .

فيلبان

(
fil - b n
) ا . پ . كسى كه خدمت فيل مىكند و نگهبان فيل .

فيلپا

(
fil - p
) ا و ص . پ . آماسيده پا و كسى كه مبتلا بداء الفيل باشد .

فيلپايه

(
fil - p ye
) ا . پ . ستون و عمود .

فيلة

(
faylat
) م . ع . فال رايه فيلة و فيلولة ( از باب ضرب ) : خطا كرد و ضعيف و سست گرديد راى او . و نيز فال رايه : خطا كرد راى او در بازى فيال . و فال الرجل : سست راى شد آن مرد .

فيله

(
filat
) ا . ع . ماده فيل .

فيلة

(
fiy lat
) ع . ج . فيل .

فيلجه

(
faylaje
) ا . پ . زود و قوت و توانائى .

فيلخ

(
faylax
) ا . ع . آسيا . و يكى از دو سنگ آسياى آبى . و سنگ زيرين آسيا .

فيلخان

(
faylax ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو سنگ آسيا .

فيلخانه

(
fil - x ne
) ا . پ . اصطبل فيل .

فيلدندان

(
fil - dand n
) ا . پ . عاج .

فيل زهره

(
fil - zahre
) ا . پ . درخت حضض .

فيلسته

(
filaste
) ا . پ . روى و رخسار . و ساعد و انگشتان .

فيلسوف

(
faylasuf
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - حكيم و دانشمند و دانا و بافراست و هنرمند .

فيلسوفگى

(
faylasufagi
) ا . پ . حكمت و دانشمندى .

فيلسوفى

(
faylasufi
) ا . پ . تصوف .