تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2308

مساهمون:

ص٢٣٠٨
اوشر : پيش آمد او را به خوبى و يا ببدى . و عتكت المراة على زوجها : ناساز وارى نمود آن زن و نافرمانى كرد شوى را . و عتك عتكا و عتوكا . مر . عتك .

عتول

(
etval
) ا . ع . آهو . و كسى كه از زنان بىنياز نباشد .

عتوم

(
atum
) ا . ع . ماده شترى كه جز وقت شبانگاه شير ندهد و دوشيده نشود .

عتون

(
atun
) ا . ع . سخت و توانا . ج : عتن .

عتوه

(
atuh
) ص . ع . بيهوش و بىعقل .

عته

(
ath
) و (
oth
) ا . ع . دلشدگى . و بيعقلى . يق : به عته . و كذلك به عته .

عته

(
ath
) و (
oth
) ا . ع . دلشدگى . و بيعقلى . يق : به عته . و كذلك به عته .

عته

(
ath
) و (
oth
) م . ع . عته ( مجهولا ) عتها و عتها و عتاها . مر . عتاه .

عتهاء

(
otah '
) ع . ج . عاته .

عتى

(
aty
) م . ع . عتى عتيا ( از باب ضرب ) : بزرگ منشى كرد و در گذشت از حد ( لغتى است ردى ) .

عتى

(
att
) ع . بمعنى حتى .

عتى

(
atiyy
) ص . ع . فرومايهء تباهكار سركش . ج : اعتاء .

عتى

(
atiyy
) و (
otiyy
) ص . ع . ج . عاتى .

عتى

(
etiyy
) و (
otiyy
) م . ع . عتا عتيا و عتيا و عتوا . مر . عتو .

عتى

(
otiyy
) و (
atiyy
) م . ع . عتا الشيخ عتيا و عتيا ( از باب نصر ) : كلان سال شد و پشت دو تا گرديد .

عتيب

(
atib
) ا . ع . نام گروهى از تازيان يق . و دو مثل گويند : اودى عتيب يعنى هلاك شدند قبيلهء عتيب .

عتيبة

(
atibat
) ص . ع . قرية عتيبة : ده كم خير .

عتيبى

(
ettib
) ا . ع . ملامت .

عتيبى

(
ettib
) م . ع . عتب عتبا و عتيبى . مر . عتب .

عتيد

(
atid
) ص . ع . حاضر و آماده و مهيا . قوله تعالى :
هذا ما لَدَيَّ عَتِيدٌ
.

عتيدة

(
atidat
) ا . ع . طبله و حقه‌اى كه در آن خوشبوى براى عروس و يا داماد نهند .

عتيرة

(
atirat
) ا . ع . گوسپند قربانى كه در ماه رجب در ايام جاهليت بنام بتان مىكشتند .

عتيق

(
atiq
) ص . ع . آزاد كرده . يق : عبد عتيق : بندهء آزاد كرده . و امة عتيق : داه آزاد كرده . ج : عتقاء و عتاق . و راح عتيق : شراب كهنه . و فرس عتيق : اسب نجيب خوش منظر . و هو مولى عتيق : او بندهء آزاد كرده است . و البيت العتيق : كعبه زادها اللّه شرفا .

عتيق

(
atiq
) ا . ع . خرمابن نركه خرمابن ماده را باردارى نمىكند . و آب . و علم است خرما را . و پيه . و مى . و مىجوشيدهء سه يك شده . و شير . و بهترين از هر چيزى . و گرامى . و آزاده . و برگزيده . و مرد نيكو روى تازه رخسار پس از خشونت و درشتى . ج : عتق . و از اعلام است . و نام ابو بكر صديق . و ابن ابى عتيق : نام مردى شوخ چشم بىباك بسيار فسوس .

عتيق

(
atiq
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز كهنه و سالديده .

عتيقة

(
atiqat
) ص . ع . امة عتيقة : داه آزاد كرده . ج : عتائق . و هى مولاة عتيقة : آن داه آزاد كرده است . و راح عتيقة : مى كهنه . و قنطرة عتيقة : پل كهنه .

عتيقه

(
atiqe
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز كهنه و سالديده .

عتيك

(
atik
) ا . ع . روز سخت . و نام بطنى از تازيان . عتكى : منسوب به آن .

عتيل

(
atil
) ص . ع . مزدور و خادم . ج : عتلاء . و داء عتيل : آزار سخت .

عث

(
ass
) م . ع . عثت العثة الصوف عثا ( از باب نصر ) : خورد مته پشم را و در افتاد در آن . و عث الرجل : ستيهيد آن مرد . و عثته الحية : گزيد او را مار .

عث

(
ess
) ا . ع . مارى كه از گرسنگى مار ديگر را خورد . ج : عثاث .

عث

(
oss
) ص . ع . هو عث مال : او تباه‌كننده است مر شتران را .

عث

(
oss
) ا . ع . ج . عثة .

عثاء

(
ass '
) ا . ع . مار .

عثاة

(
os t
) ع . ج . عاثى .

عثاث

(
es s
) م . ع . عاث فى غنائه معاثة و عثاثا : نيكو كرد آواز را در سرود گفتن . و عاثت الافاعى : خوردند بعضى از ماران بعض ديگر را از گرسنگى .

عثاث

(
es s
) ا . ع . ج . عث .

عثاجل

(
os jel
) ا . ع . بزرگ شكم .

عثار

(
as r
) ا . ع . جاى هلاك و سختى و بدى .

عثار

(
es r
) م . ع . عثر عثرا و عثارا و عثيرا . مر . عثر .

عثاعث

(
as es
) ا . ع . سختيها و شدائد . و ج . عثعث .

عثاكل

(
as kel
) و عثاكيل (
as kil
) ج . عثكال . و ج . عثكول . و ج . عثكولة .

عثالط

(
os let
) ص . ع . لبن عثالط : شير ستبر و دفزك .

عثان

(
os n
) ا . ع . غبار . و دود . ج : عواثن .

عثان

(
os n
) م . ع . عثن عثنا و عثانا مر . عثن .

عثانين

(
as nin
) ع . ج عثنون .