تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2589

مساهمون:

ص٢٥٨٩
دره . و برف . و مقدمات عروض . تب از قبيل خميازه و كش واكش و كمان‌كش و قشعريره و لرز . و فنجا كردن : خميازه كشيدن .

فنجا

(
fenj
) ا . پ . دمه و برف .

فنجان

(
fenj n
) ا . پ . پياله و پنگان . و پيالهء چينى . و پيالهء چايخورى . و پيالهء قهوه خورى .

فنجر

(
fanjar
) و فنجره (
fanjare
) ا . پ . كسى كه نرهء وى بزرگ و گنده باشد .

فنجش

(
fanjac
) ا . ع . فراخ و وسيع .

فنجل

(
fanjal
) ا . ع . كسى كه در رفتار پيش پايها را نزديك هم گذارد و پاشنه‌ها را دور .

فنجل

(
fonjol
) ا . ع . سياه‌گوش .

فنجلة

(
fanjalat
) و فنجلى (
fanjal
) ا . ع . دورى ميان هر دو پاى و هر دو ساق . و رفتار سست و ضعيف مانند رفتار پير مردان .

فنجليس

(
fanjalis
) ا و ص . ع . سر نرهء بزرگ . و حشفة فنجليس : سر نرهء بزرگ .

فنج ماده

(
fanj - m de
) ا . پ . آماس و ورم تلاق .

فنجنگشت

(
fanj - angoct
) ا . پ . گياهى كه پنج انگشت نيز گويند .

فنجنوش

(
fanjnuc
) ا . پ . مخلوطى مركب از ريم آهن و شراب و روغن بادام .

فنجيدخ

(
fanjidax
) ا . پ . ناتوانى و كم زورى و سستى .

فنجيدن

(
fanjidan
) ف ل . پ . خميازه كشيدن در حالت خمارى شراب و خمارى خواب . و قشعريره روى دادن و خميازه كشيدن و كش را كش كردن پيش از عروض تب .

فنح

(
fanh
) م . ع . فنح الفرس من الماء فنحا ( از باب فتح ) : كم از سيرى خورد آن اسب آب را .

فنحلس

(
fanhalas
) ا . ع . سر نرهء بزرگ .

فنخ

(
fanx
) ا . ع . غلبه و چيرگى .

فنخ

(
fanx
) م . ع . فنخه الامر فنخا ( از باب فتح ) : مقهور كرد او را كار و خوار نمود . و فنخ فلانا : چيره شد بر فلان و غالب آمد . و فنخ العظم : كوفت آن استخوان را و خرد كرد بدون شكافتگى و خون آلودگى .

فنخر

(
fenxer
) ا . ع . سخت سرى كه از سرون زدن مانده نشود .

فنخر

(
fonxor
) ا . ع . بزرگ جثه .

فنخرة

(
fanxarat
) م . ع . فنخر فنخرة : سوراخ بينى گشاد را پر باد كرد و دميد .

فنخرة

(
fonxorat
) ا . ع . مؤنث فنخر .

فنخيرة

(
fenxirat
) ا . ع . مرد بسيار فخر كننده و نازنده . و تخته سنگ مانندى نرم و بزرگ كه بر بالاى كوه برآمده و جدا باشد از آن .

فند

(
fand
) ا . پ . مكر و حيله و فريب و شيد و زرق . و سخن بيهوده و بيفايده . و دروغ . و نقطه . و خال خواه عارضى باشد و يا اصلى .

فند

(
fend
) ا . پ . نام شاعرى .

فند

(
fend
) و (
fand
) ا . ع . كوه بزرگ . و پاره‌اى از كوه بدرازا . و زمين باران نارسيده . و شاخ درخت . و گونه و نوع . و گروه فراهم آمده . ج : افتاد .

فند

(
fend
) ا . ع . يك ركن از شب . و گروه و طايفه . ج : افناد . و صلى الناس على النبى صلى اللّه عليه و آله افنادا افنادا يعنى گروه گروه بىامام . و نيز فند : نام كوهى ميان حرمين شريفين . و نام غلام عايشه دختر سعد وقاص رضى اللّه عنه كه او را پى آتش فرستادند پس از يك سال برگشت و آتش آورد ، فقيل : ابطأ من فند .

فند

(
fanad
) ا . ع . دروغ . و درماندگى . و ناسپاسى . و سستى و تباهى عقل و راى از پيرى و بيمارى . و فلان ذو فند يعنى فلان داراى عجز و ناسپاسى نعمت است .

فند

(
fanad
) م . ع . فند الرجل فندا ( از باب سمع ) : خرف شد آن مرد . و فند فلان : سست راى و تباه خرد گرديد فلان از پيرى و يا بيمارى . و فند زيد فى قوله و رايه : خطا كرد زيد در قول و راى خود . و فند فلان : دروغ گفت فلان .

فنداق

(
fond q
) ا . ع . نامهء حساب .

فندأوة

(
fenda'vat
) و فنداوة (
fend vat
) ا . ع . تيشهء تيز .

فندأية

(
fenda'yat
) ا . ع . بر . ج : فناديد .

فندرسك

(
fandaresk
) ا . پ . نام شهرى نزديك استراباد .

فندسة

(
fandasat
) م . ع . فندس الرجل فندسة : دويد آن مرد .

فندش

(
fandac
) م . ع . غلام فندش : كودك هوشيار و تواناى سخت .

فندشة

(
fandacat
) م . ع . فندش فندشة : چيره شد و غلبه كرد .

فندق

(
fendoq
) و (
fondoq
) ا . پ . بار درختى كه مغز آن مانند بادام و گردو مأكول است . و فندقه و كمان گروهه . و لب معشوق . و فندق زدن : دست چپ را مشت ساختن و سر انگشت سبابهء دست راست را در ميان سبابه و وسطاى دست چپ زدن تا صدا از آن برآيد . و فندق سنجاب رنگ : زمين . و فندق سيم : ستاره‌ها . و فندق شكستن : بوسه زدن .

فندق

(
fondoq
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - فندق . و چلغوزه . و مأخوذ از يونانى :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2589 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )