تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2586

مساهمون:

ص٢٥٨٦

فلقة

(
falqat
) ا . ع . يك قسم داغى در زير گوش شتر .

فلقة

(
felqat
) ا . ع . بلا و سختى . و پارهء چيزى . و كسارهء از چيزى . و يك نيمهء از كاسه . يق : اعطنى فلقة الجفنة : بده به من نيمهء از كاسه را . و نيز فلقة : تعجب و شگفتى .

فلقحة

(
falqahat
) م . ع . فلقح ما فى الاناء فلقحة : نوشيد و يا خورد هر آنچه در آن آوند بود .

فلقحى

(
falqahiyy
) ص . ع . رجل فلقحى : مردى كه در روى مردمان خندد .

فلقس

(
falqas
) ا . ع . زفت ناكس .

فلقطة

(
falqatat
) ا . ع . فلقط فى الكلام فلقطة : شتابى كرد در سخن . و كذا : فلقط فى المشى .

فلقم

(
falqam
) ا . ع . وسيع و فراخ .

فلقى

(
falq
) ا . ع . بلا و سختى .

فلك

(
felk
) ا . پ . آتش پرست . و آلوى جنگلى بسيار ترش .

فلك

(
folk
) ا . ع . كشتى ، واحد و جمع در وى يكسان است و مذكر و مؤنث هر دو آيد . قوله تعالى :
فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ
. و قوله :
وَ الْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي
. و قوله :
إِذا كُنْتُمْ فِي الْفُلْكِ وَ جَرَيْنَ
.

فلك

(
falak
) ا . پ . چوب درازى گرد كه در وسط آن تسمه‌اى قرار داده و پايهاى مجرم را در آن گذاشته و در سر آن چوب را دو نفر گرفته مىپيچانند و ديگرى با تركه و يا تازيانه بر كف پاى مجرم مىزند . و فلك كردن : پاى كسى را در فلك گذاشتن و چوب زدن .

فلك

(
falak
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گردون و سپهر . و پر برناوش و سرهال . و آسمان ، و چرخ و روزگار . و بخت و طالع و تقدير و سرنوشت . و فلك اطلس و يا فلك افلاك : ساده دشت و ساده سپهر . و فلك اندازه كردن : بلند مرتبه شدن و بزرگى يافتن . و فلك پرده برداشتن : قيامت برپا شدن . و فلك پرده‌دار و يا فلك ساده : عرش . و فلك افلاك . و فلك مكوكب : فلك ثوابت و فلك البروج .

فلك

(
falak
) ا . ع . چرخ و گردون و سپهر . ج : افلاك و فلك (
folok
) . و مستدار هر چيزى . و معظم هر چيزى . و موج درياى جنبان و مضطرب . و آبى كه باد آن را بجنباند . و ريگ تودهء گرد بلند كه در حوالى آن فضا باشد . و نام دهى در سرخس .

فلك

(
falak
) م . ع . فلك ثدى الجارية فلكا ( از باب نصر ) : گرد شد پستان آن دختر . و فلكت الجارية : گردپستان شد آن دختر .

فلك

(
falek
) ا . ع . مرد گرد استخوان درشت پيوند . و مرد دردگين گردهء زانو . و كسى كه گرد سرين باشد مانند اهالى زنج .

فلك

(
folok
) ع . ج . فلك (
falak
) .

فلكة

(
falkat
) ا . ع . قطعه‌اى از زمين گرد بلند . و ريگ تودهء گرد بلند كه در حوالى آن فضا باشد . ج : فلاك . و پيوند ميانهء هر دو مهرهء پشت شتر . و گوشت پارهء برآمده بر بالاى بيخ زبان . و كنار ملتقاى استخوانهاى سينه و آنچه گرد و مستدير باشد از آن . و پشتهء گرد كه از يك سنگ باشد . و دهان بند بچه شتر و آن چيزى است گرد از موى دم اسب كه بر دهان شتر بچه بندند تا شير نمكد . و هر چيز گرد از استخوان و جز آن .

فلكة

(
falkat
) و (
felkat
) ا . ع . چرخهء ريسمان .

فلك دبدبه

(
falak - dabdabe
) ص . پ . با شوكت و حشمت و باكر و فر و باجلال . بسيار .

فلك زده

(
falak - zade
) ص . پ . مظلوم و ستم ديدهء بدبخت و بيطالع .

فلك‌زدگى

(
falak - zadagi
) ا . پ . بدبختى و بيطالعى .

فلك سير

(
falak - sayr
) ص . پ . بغايت سريع و بسيار شتاب .

فلك نواز

(
falak - nav z
) ص . پ . مردم پست‌نژاد نادان نودولت .

فلكه

(
falake
) ا . پ . فلك كوچكى كه براى سياست مجرمان به كار برند . و دريسه و چوبك گرد ميان سوراخ كه بر ستون خيمه نهند . و قرص كوچك سوراخ دارى كه در دوك چرخه مىكشند . و هر چيز گرد كوچك پهن .

فلكى

(
falki
) ا . پ . قسمى از امرود بىمزه .

فلكى

(
falki
) و فلكيه (
falakiyye
) ص . پ . منسوب بفلك .

فلل

(
falal
) م . ع . فل سيفه فللا ( از باب نصر ) : رخنه دار شد تيزى شمشير او .

فلماخن

(
falm xon
) ا . پ . فلاخن .

فلنجمشك

(
falanjemeck
) ا . پ . فرنجمشك .

فلنجه

(
falanje
) ا . پ . تخم به قدر خردل و بسيار سرخ كه چون در دست مالند بوى سيب كند و در عطريات به كار برند .

فلنجيدن

(
falanjidan
) ف م . پ . جمع كردن و فراهم آوردن و اندوختن .

فلندح

(
falandah
) ا . ع . ستبر درشت . و نام مردى .

فلنص

(
falans
) ا . ع . بار درختى .

فلنقس

(
falanqas
) ا . ع . مرد بخيل زفت ناكس هيچ‌كاره . و كسى كه پدرش غلام و مادرش تازى بود و يا پدر و مادرش هر دو تازى و پدر پدر و پدر مادر غلام و يا مادر پدر و مادر مادرش كنيز باشند .

فلو

(
falv
) م . ع . فلا فلوا و فلاء . مر . فلاء .