تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2585

مساهمون:

ص٢٥٨٥
و ميخهاى سرپهنى كه بر لگام و جلد كتاب و جز آن مىكوبند .

فلس

(
falas
) ا . ع . عدم رسائى بمطلوب ( اسم است افلاس را ) .

فلسطون

(
falastun
) و (
felastun
) ا . ع . ايالتى از سوريا در ما بين فنيسى و درياى مورت و درياى بحر الروم و كوير سوريا كه از رود ژوردن مشروب مىگردد . و نيز نام شهرى در عراق .

فلسطى

(
felastiyy
) ص . ع . منسوب بفلسطين .

فلسطين

(
felestin
) ا . پ . ايالتى از سوريا كه پايتخت آن اورشليم بوده .

فلسطين

(
falastin
) و (
felastin
) ا . ع . فلسطون ، و قيل : تقول فى حال الرفع بالواو و فى النصب و الجر بالياء او يلزمها الياء فى كل حال .

فلسفة

(
falsafat
) ا . ع . - مأخوذ از يونانى - فلسفه و علم حكمت .

فلسفه

(
falsefe
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - علم حكمت .

فلشك

(
feleck
) ا . پ . كوزه‌اى كه جهة كودكان نقاشى كنند .

فلط

(
falt
) م . ع . فلط عن سيفه فلطا ( از باب نصر ) : سرگشته و حيران گرديد از شمشير خود .

فلط

(
falat
) ا . ع . ناگاه . يق : لقيته فلطا : ناگاه ملاقات كردم او را .

فلطاح

(
felt h
) ص . ع . راس فلطاح : سرپهن و عريض .

فلطاس

(
felt s
) ا . ع . سر نرهء ستبر درشت . و سر نرهء پهن .

فلطحة

(
faltahat
) م . ع . گسترده و پهن گردانيدن گردهء نان و جز آن را .

فلطوس

(
feltavs
) و فلطيس (
feltis
) ا . ع . سر نرهء ستبر درشت . و سر نرهء پهن .

فلطيسة

(
feltisat
) ا . ع . سر بينى خوك .

فلع

(
fal '
) م . ع . فلعه فلعا ( از باب فتح ) : شكافت آن را و بريد .

فلع

(
fal '
) و (
fel '
) ا . ع . كفتگى و تركيدگى پاى و جز آن . ج : فلوع .

فلع

(
fol '
) ع . ج . فلوع (
falu '
) .

فلعة

(
fel'at
) ا . ع . پاره‌اى از كوهان شتر . و لعن الله فلعتها دشنام است تازيان را .

فلغ

(
falq
) م . ع . فلغ راسه فلغا ( از باب فتح ) : شكست سر او را .

فلغند

(
falqand
) و (
folqond
) ا . پ . پرچين و خاربستى كه بر دور باغ و كشت زار كنند . و جا و محل خطرناك از دريا كه كشتى را در آن خطر بزرگ باشد .

فلغود

(
falqud
) ا . پ . پنبه دانه و تخم جوزق .

فلفل

(
felfel
) ا . پ . پلپل و مرچ و بار درختى از طايفهء وردى كه مانند توابل در تلذيذ اغذيه و تحريك اشتها به كار برند و بر دو قسم است : سپيد و سياه . و فلفل ابيض : همان پلپل سپيد . و فلفل دراز و يا دار فلفل : كبابه . و فلفل در آتش افكندن : بىآرام و مضطرب كردن . و فلفل سرخ و يا فلفل فرنگى : بار گياهى از طايفهء سلانه كه مانند توابل استعمال مىكنند و ناغشت نيز گويند .

فلفل

(
felfel
) و (
folfol
) ا . ع . پلپل .

فلفل

(
folfol
) ا . ع . خادم زيرك . و ليف درخت خرما . و نام مردى .

فلفلة

(
falfalat
) م . ع . خراميدن بناز . و ماليدن دندان بمسواك .

فلفل مور

(
felfel - mur
) و فلفل - مون (
felfel - mun
) ا . پ . پودنهء كوهى و يا قسمى از نعناع كه فرنگيان بدان نعناع فلفلى مىگويند و در گيلان خالىواش معروف است .

فلفل مويه

(
felfel - muye
) ا . پ . بيخ دار فلفل .

فلق

(
falq
) ا . ع . بركندگى پشم از پوست چون گنده و بد بوى گردد . و فلق المفرق : ميانهء تارك سر .

فلق

(
falq
) م . ع . فلقت الشيئ فلقا ( از باب ضرب ) : شكافتم آن چيز را .

فلق

(
falq
) و (
felq
) ا . ع . بلا و سختى . و شكاف دهن . يق : كلمنى من فلق فيه اى من شق فمه . و كذلك : من فلق فيه .

فلق

(
felq
) ا . ع . كار شگفت . و كمانى كه آن را از نيمهء چوب ساخته باشند . و چوب و يا شاخه‌اى كه آن را دو نيم كرده باشند و هر يك از آن دو نيمه را فلق نامند .

فلق

(
falaq
) ا . ع . همهء آفرينش . قوله تعالى :
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ
. و سپيده دم . و هر چه شكافته شود از روشنى بامداد . و سپيدى آخر شب . و دوزخ . و نام چاهى در دوزخ . و زمين پست ميان دو پشته . ج : فلقان . و جاى فراخ . و فضاى ميان دو پشتهء ريگ . و كنده‌اى كه در زندان بر پاى زندانى نهند . و شكاف كوه . و شكاف هر چيزى . و شير ترش و قطعه قطعه گرديده . و شير باقى ماندهء در تك قدح . ج : فلوق . يق : فى رجلة فلوق اى شقوق . و درشتم و طعن گويند : يا ابن شارب الفلق يعنى اى پسر آن‌كس كه شير باقى ماندهء در تك ظرف را خورده است .

فلق

(
folaq
) ا . ع . بلا و سختى . يق : فلان جاء بعلق فلق اى الداهية ، و قد ينونان .

فلقاء

(
falq '
) ص . ع . شاة فلقاء الضرة : گوسپندان فراخ پستان .

فلقان

(
folq n
) ا . ع . ج . فلق (
falaq
) .

فلقان

(
folq n
) ا . ع . دروغ آشكارا و صريح .