تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2584

مساهمون:

ص٢٥٨٤
و باقى ماندگى در خير و نيكوئى . و زيست . و گفتگى لب زيرين .

فلح

(
falah
) م . ع . فلح فلحا و فلاحا ( از باب فتح ) : رستگار شد و پيروزمند شد بر آنچه مىخواست . و فلح فلان : رها شد فلان و نجات يافت . و فلح زيد : باقى ماند زيد در خير و نيكوئى . و فلح فلحا ( از باب سمع ) : شكافته لب زيرين گرديد .

فلحاء

(
falh '
) ص . ع . مؤنث افلح : زن كفته لب زيرين . و شفة فلحاء : لب كفته . ج : فلح (
folh
) . و ربما قالوا للرجل فلحاء ذهابا الى تانيث الشفة .

فلحاس

(
felh s
) ا . ع . مرد زشت بدخوى سمج .

فلحة

(
falahat
) ا . ع . زمين صالح زراعت . و كفتگى لب بالا .

فلحس

(
falhas
) ا . ع . مرد حريص و آزمند . و سگ و خرس كلانسال . و كسى كه منتظر و جوياى وقت خوردن مردم باشد . و نام رئيسى از بنى شيبان كه بسيار حريص و آزمند بود و چون غنيمت خود را مىگرفت براى زنش طلب ميكر و سپس براى شترش . منه المثل : اسال من فلحس يعنى خواهنده تراست از فلحس .

فلحسة

(
falhasat
) ا . ع . زن لاغر سرين .

فلخ

(
falx
) ا . پ . پنبه دانه از پنبه بيرون كردن .

فلخ

(
falx
) م . ع . فلخ راسه فلخا ( از باب فتح ) : شكست او را و شكافت . و فلخ الامر : پيدا و آشكار كرد آن كار را .

فلخ

(
falax
) ا . پ . ابتدا و آغاز و اول هر كار و زفلج .

فلخم

(
falaxm
) ا . پ . فلاخن .

فلخم

(
falxam
) ا . پ . مشتهء حلاجى . و قفل صندوق و جز آن . و دخمه و مقبرهء زردشتيان .

فلخمان

(
falaxm n
) ا . پ . فلاخن .

فلخمه

(
falxame
) ا . پ . فلخم و مشتهء حلاجى . و قفل صندوق و جز آن . و دخمهء زردشتيان .

فلخمه

(
falaxme
) ا . پ . فلاخن .

فلخميدن

(
falxamidan
) و (
falaxmidan
) ف م . پ . پنبه زدن و حلاجى كردن .

فلخن

(
falxan
) ا . پ . فلاخن .

فلخود

(
falxud
) ا . پ . پنبه دانهء از پنبه جدا كرده . و آنكه پنبه دانه را از پنبه جدا مىكند .

فلخودن

(
falxudan
) ف م . پ . پنبه دانه از پنبه بيرون كردن .

فلخوده

(
falxude
) ص . پ . هر چيز از غسل و غش پاك . و پاكيزه كرده . و پنبهء از پنبه دانه بيرون كرده .

فلخيد

(
falxid
) ا . پ . فلخود .

فلخيدن

(
falxidan
) ف م . پ . فلخودن .

فلخيده

(
falxide
) ص . پ . فلخوده .

فلذ

(
falz
) ا . ع . بخشش بىدرنگ و بىوعده . و عطاى بسيار . و بخشش يكباره .

فلذ

(
falz
) م . ع . فلذ له من المال فلذا ( از باب ضرب ) : عطا كرد به او مال را بىدرنگ و وعده و بسيار بخشيد و يكباره بخشيد . و فلذت له من مالى : جدا كردم براى او پاره‌اى از مال خود را .

فلذ

(
felz
) ا . ع . جگر شتر . ج : افلاذ .

فلذ

(
felaz
) ع . ج . فلذة .

فلذة

(
felzat
) ا . ع . پاره‌اى از جگر و از گوشت و از مال و از زر و سيم و جز آن . ج : فلذ (
felaz
) و افلاذ .

فلذلك

(
fa - le - z - le - ka
) ع . يعنى پس از آن بابت و از آن جهة .

فلرز

(
falarz
) و فلرزنگ (
falarzang
) ا . پ . زله و خوردنى و طعامى كه از ميهمانيها و عروسيها در دستمال بسته بجاى ديگر برند .

فلز

(
felez
) و (
felezz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر جسم مفردى كثيف و غير حاجب ماورا كه داراى تشعشع مخصوصى باشد موسوم بتشعشع فلزى و به خوبى هادى حرارت و الكتريسيته بود و نوعا سنگين‌تر باشد از اجسام غير فلزى و فلزهاى مستعمل عبارتند از آهن و مس و سرب و قلع و روى و انتيمون و نيكل و الومينيوم . و فلزهاى قيمتى : طلا و نقره و پلاتين و جيوه و ساير فلزات نادر الوجود و يا بطور خلوص كم استعمالند .

فلز

(
felezz
) و (
felazz
) و (
folozz
) ا . ع . مس سپيد كه از آن ديگ سازند . و ريم آهن . و سنگريزه . و گوهر كمانى كه قابل ذوب و گداز باشد و يا آنچه از آنها فانى شود چون در كوره آنها را ذوب كنند . و مرد ستبر درشت شديد . و مرد بخيل و زفت . و چيزى كه شمشير را بر آن زنند جهة آزمايش آن شمشير .

فلزات

(
felezz t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - همهء فلزها از مستعمل و قيمتى و جز آن .

فلزى

(
felezzi
) ص . پ . منسوب بلفز .

فلس

(
fals
) ا . ع . پشيز و قطعه‌هاى نازك پهنى كه مىپوشاند بدن بيشتر ماهيها را . ج : افلس و فلوس . و خاتم الجزية .

فلس

(
fels
) و (
fols
) ا . ع . نام بتى .

فلس

(
fals
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پشيز و يون و پديجه يعنى قطعه‌هاى نازك پهنى كه مىپوشاند بدن ماهى را و كچ نيز گويند . و پول كوچك بسيار تنك رايج . و پول سياه . و هر چيز كوچك گرد و تنك شبيه بفلس ماهى .