تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2569

مساهمون:

ص٢٥٦٩

فصيد

(
fasid
) ص . ع . عرق فصيد : رگ فصد شده .

فصيد

(
fasid
) ا . ع . خونى كه در روده كرده و بريان نموده مىخوردند و در جاهليت براى مهمان هم مىآوردند .

فصيدة

(
fasidat
) ا . ع . خرماى خمير كردهء با خون آميخته .

فصيص

(
fasis
) ا . ع . خستهء خرماى صاف و پاكيزه گوئى روغن ماليده .

فصيص

(
fasis
) م . ع . فص الجرح فصا و فصيصا ( از باب ضرب ) : تر شد و روان گرديد آن زخم . و فص كذا من كذا : بيرون كشيد و جدا كرد آن را از آن . و فص الجندب : بانگ كرد ملخ . و فص الصبى : نرم گريست آن كودك . و ما فص فى يدى شيئ : بدستم چيزى نپايد و قرار نگيرد .

فصيط

(
fasit
) ا . ع . دمچهء خرما . و چيده شدهء از ناخن .

فصيل

(
fasil
) ا . پ . قسمى از لوبيا .

فصيل

(
fasil
) ا . ع . ديوار كوچك درون حصار و يا درون بارهء شهر . و بچهء از مادر جدا شده . ج : فصلان (
fesl n
) و فصلان (
fosl n
) و فصال . و نام چند نفر .

فصيلات

(
fosayl t
) ا . ع . علامات كوچكى به شكل ضمه كه در ميان كلمات گذارند و بفرانسه ويرگول گويند .

فصيلة

(
fasilat
) ا . ع . شتر بچهء ماده . و پاره‌اى از گوشت ران . و پاره‌اى از اعضاى بدن . و گروه و خويشان و نزديكان شخص . و جاءوا بفصيلتهم يعنى آمدند همه با هم .

فصيم

(
fasim
) ص . ع . فأس فصيم : تبر ستبر .

فض

(
fazz
) ا . ع . گروه متفرق و پريشان .

فض

(
fazz
) م . ع . فض الختم فضا ( از باب نصر ) : شكست مهرنامه را و زايل كرد آن را . و فضل اللؤلؤة : سوراخ كرد آن مرواريد را . و فض البكارة : زايل كرد و ربود دوشيزگى را . و فض الله فاه : بريزاند خداى دندانهاى او را و بشكند آنها را . و فض الشيئ : شكست آن چيز را و پراكنده كرد .

فضا

(
faz
) ا و ص . ع . دانهء مويز . و چيز آميخته . يق : طعام فضا : طعام مختلط . و امرهم فضا بينهم يعنى اميرى بر ايشان نيست . و سهم فضا : يك تير . و بقيت فضا : تنها ماندم . و نيز فضا : نام مردى .

فضا

(
fez
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ميدان . و جاى فراخ و وسيع . و گشادى و فراخى هوا . و عرصه . و وسعت . و پيشگاه و صحن . و فضاى حياط : صحن‌سراى . و فضاى واسع : جاى فراخ . و ميدان وسيع . و در فضاى خاطر : در وسعت خاطر .

فضاء

(
faz '
) ا . ع . گشادى و فراخى . و زمين فراخ . ج : افضية . و نام موضعى در مدينه .

فضاء

(
faz '
) ص . ع . مكان فضاء : مكان فراخ و وسيع .

فضاء

(
faz '
) م . ع . فضا المكان فضاء و فضوا ( از باب نصر ) : فراخ شد آن جاى . و فضا دراهمه : در كيسه نكرد درمهاى خود را .

فضاء

(
fez '
) ا . ع . آب روان بر روى زمين .

فضاح

(
fez h
) ا . ع . رسوائى و فضيحت .

فضاح

(
fazz h
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار رسوا و كسى كه بآشكارى مرتكب كارهاى زشت و خلاف گردد . و رسواكننده .

فضاحة

(
faz hat
) و (
fez hat
) ا . ع . رسوائى و فضيخت . ج : فضائح .

فضاحت

(
fez hat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رسوائى و بىآبروئى .

فضاحى

(
fazz hi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رسوائى .

فضاض

(
fez z
) ا . ع . فضاض الجبال : سنگهاى پراكندهء برهم ديگر فراهم آمدهء در كوه .

فضاض

(
fez z
) ع . ج . فضة (
fazzat
) و فضة (
fezzat
) .

فضاض

(
fez z
) و (
foz z
) ا . ع . خرده ريزه كه از شكستن چيزى برآيد .

فضال

(
fez l
) ا . ع . مى و شراب .

فضال

(
fez l
) ا . ع . ج . فضلة .

فضال

(
fez l
) م . ع . مفاضلة و بر همديگر افزون آمدن و فزونى جستن و نبرد كردن در افزونى . و فاضلنى ففضلته : نبرد كرد مرا در فضيلت و افزونى پس افزون برآمدم بر آن .

فضال

(
fazz l
) ص . ع . رجل فضال : مرد بسيار فضل و فزونى .

فضال

(
fazz l
) ا . ع . از اعلام است .

فضالات

(
foz l t
) ع . ج . فضالة (
foz lat
) .

فضالة

(
foz lat
) ا . ع . باقى و زائد ماندهء از چيزى . ج : فضالات .

فضاله

(
foz le
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بازماندهء از هر چيزى . و شاخه‌هاى بىموقع . و برگهاى ريخته . و شاخه‌هائى كه ميوهء آن را چيده باشند . و باصطلاح طب : آنچه پس از تغذيهء بدن از روده و مثانه و دماغ و جز آن خارج گردد . و فضالهء خوان : باز ماندهء از طعام ميهمانى . و خرده ريزه‌هاى در سفره . و فضاله چين : باغبان كه شاخه‌هاى زيادتى را مىتراشد .