تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2572

مساهمون:

ص٢٥٧٢
بيفگند او را بر زمين . و فطابها : تيز داد . و فطا بسلحه : ريخ زد . و فطات القدر بزبدها : كف برآورد آن ديگ .

فطأة

(
fot'at
) ا . ع . فرورفتگى پشت و برآمدگى سينه .

فطار

(
fot r
) ص . ع . سيف فطار : شمشيرى كه در آن كفتگى بود و نبرد چيزى را .

فطارى

(
fot riyy
) ا . ع . مرد بىخير و بىشر .

فطاطيس

(
fat tis
) ع . ج . فطيس (
fettis
) .

فطافط

(
fat fet
) ا . ع . آوازهاى هنگام سرزنش و وقت زجر و هنگام نزديك گائيدن .

فطام

(
fet m
) ا . ع . از شير بازكردگى .

فطانة

(
fat nat
) م . ع . فطن فطنا و فطانة . مر . فطن (
fatn
) .

فطانة

(
fet nat
) م . ع . فطن فطنا و فطانة . مر . فطن (
fetn
) .

فطانت

(
fet nat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زيركى و دانائى و هوشيارى . و اطلاع . و فراست و تيز فهمى .

فطانية

(
fat niyat
) م . ع . فطن فطنا و فطانية . مر . فطن (
fatn
) .

فطح

(
fath
) م . ع . فطح الشيئ فطحا ( از باب فتح ) : پهن و عريض گردانيد آن چيز را . و فطحه بالعصا : بچوبدستى زد او را . و فطحت المراة بولدها : انداخت آن زن بچهء شكمى خود را . و فطح العود و غيره : تراشيد آن چوب و جز آن را و پهن گردانيد .

فطح

(
fatah
) م . ع . فطح فطحا ( از باب سمع ) : پهن سر شد و پهن گشت نوك بينى . و فطح النخل : گشنى پذيرفت آن خرمابن .

فطح

(
fatah
) ا . ع . پهنى سر . و پهنى نوك بينى .

فطحل

(
fathal
) و (
fothol
) ا . ع . از اعلام است .

فطحل

(
fetahl
) ا . ع . زمانى كه در آن مردم هنوز خلق نشده بودند . و زمانى كه سنگها تر و نرم بودند و حجريت پيدا نكرده بودند . و زمان نوح پيغمبر . و نيز فطحل : سيل و توجبه . و مرد فربه با گوشت و بزرگ . و شتر فربه دفزك .

فطذ

(
fatz
) م . ع . فطذه عنه فطذا ( از باب ضرب و نصر ) : بازداشت او را و از وى و نهى كرد .

فطر

(
fatr
) ا . ع . شكاف . ج : فطور . و مذى .

فطر

(
fatr
) م . ع . فطره فطرا ( از باب نصر و ضرب ) : شكافت آن را . و فطر الناقة : دوشيد ماده شتر را بسبابه و ابهام و يا با كنار انگشتان . و فطر العجين : تعجيل كرد در خمير و نان فطير پخت از آن . و فطر الجلد : نيكو ناپيراست پوست را . و فطر ناب البعير فطرا و فطورا : برآمد دندان نيش شتر . و فطر الله الناس ايضا فطرا و فطورا : آفريد خداوند مردمان را . و فطر الامر : آغاز كرد در آن كار و برآورد آن را . و فطر الصائم : روزه گشاد آن روزه دار و آشاميد و خورد . و فطره : روزه گشايانيد او را و داد او را چيزى كه روزه بگشايد ( لازم و متعدى ) .

فطر

(
fetr
) ا . ع . افطار و گشايش روزه . و عيد الفطر : روز اول از ماه شوال .

فطر

(
fetr
) ص . ع . روزه گشاينده ، واحد و جمع در وى يكسان است . يق : رجل فطر و قوم فطر .

فطر

(
fetr
) و (
fotr
) ا . ع . انگور وقتى كه سر آن ظاهر گردد .

فطر

(
fotr
) ا . ع . مالش آرد .

فطر

(
fotr
) و (
fotor
) ا . ع . نوعى از سماروغ كشنده و مهلك . و كف شير تازه وقت دوشيدن .

فطر

(
fotr
) و (
fotor
) ص . ع . تخمير ناشده .

فطر اساليون

(
fatr s liyun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - تخم كرفس و يا كرفس كوهى .

فطرة

(
fetrat
) ا . ع . آفرينش . و سرشتى كه بچه در رحم بدان آفريده مىشود . و صدقهء فطر . و دين . و قدرت خالق . و قولهم : تجب الفطرة ( هو على حذف مضاف ) اى تجب زكات الفطرة و هى البدن . الحديث : كل مولود على الفطرة : اى على المعرفة بان اللّه خالقه .

فطرت

(
fetrat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طبيعت و سرشت و جبلت و ذات و آنچه برآن آفريده شده . و خلقت و پيدايش . و شكل . و خرد و فهم و فراست و زيركى . و فريب و حيله و مكر و نيرنگ .

فطرة

(
fotrat
) ا . ع . واحد فطر يعنى سماروغ كشنده و قتال .

فطرتى

(
fetrati
) ص . پ . حيله‌باز و فريبنده . و زيرك .

فطرس

(
fotros
) ا . ع . پطرس كه يكى از حواريون عيسى مىباشد .

فطره

(
fetre
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صدقهء روزه گشادن .

فطرى

(
fatr
) ا . ع . نان فطير . يق : اطعمه فطرى اى فطيرا .

فطرى

(
fetri
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - طبيعى و جبلى و خلقى .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2572 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )