تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2565

مساهمون:

ص٢٥٦٥

فسيس

(
fasis
) ص . ع . سست خرد و ضعيف العقل . و سست اندام . ج : فسس . (
fosos
) .

فسيط

(
fasit
) ا . ع . پشيزهء سر خرما . و دمچهء خرما . و چيده شدهء از ناخن .

فسيفساء

(
fosayfes '
) ا . ع . نوعى از مرواريد و يا مهره‌هاى رنگارنگ كه ديوار درونى خيمه را بدانها نگار كنند .

فسيق

(
fessiq
) ص . ع . مرد دائم الفسق و پيوسته تباهكار نافرمان ناراست كردار .

فسيل

(
fasil
) ع . ج . فسيلة .

فسيلة

(
fasilat
) ا . ع . خرما بن ريزه . و جنگ يعنى بچهء خرمابن كه از پهلوى مادر برآورده و در جاى ديگر غرس كنند . ج : فسائل و فسيل و فسلان .

فسيله

(
fasile
) ا . پ . گله و رمه . و ايلخى اسب و استر و خر . و گلهء آهو و گاو . و شاخ درخت .

فسيله

(
fasile
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جنگ و بچهء خرمابن .

فش

(
fac
) ا . پ . هر چيز پريشان . و كاكل اسب . و شملهء دستار يعنى آنچه از سر دستار به قدر يك وجب مانند طره و علاقه گذارند . و صدا و آواز گشودن بند جامه . و زير جامه و ازار . و پيرامون دهان عموما و پيرامون دهان اسب خصوصا .

فش

(
fac
) ص . پ . مانند و شبيه ، مرادف باوش . و ماه فش يعنى ماه وش و مانند ماه .

فش

(
foc
) ا . پ . يال و دم اسب . و دنباله و ذنب هر چيزى .

فش

(
facc
) ا . ع . بار درخت ينبوت . و سخن چينى . و مرد گول و احمق . و فراهم - آمد نگاه آب . و گليم درشت باريك تار . و گياهى خاردار كه خرنوب گويند .

فش

(
facc
) م . ع . فش الوطب فشا ( از باب نصر ) : بيرون كرد باد را از مشك . و فش الرجل : آروغ زد آن مرد . و فش الناقة : دوشيد آن ماده شتر را بشتاب . و فش الباب : گشود در را با ابزارى غير از كليد بطور مكر و حيله . و نيز فش : در پى دزدى حقير و اندك رفتن .

فش

(
focc
) ا . ع . از اعلام است .

فشء

(
fac '
) ا . ع . فخر و شوكت و حشمت . و كبر و غرور . و نازنده و لافنده .

فشء

(
fac '
) م . ع . فشا فشأ ( از باب فتح ) : تكبر كرد و فخر نمود و نازيد .

فشاء

(
fac '
) ا . ع . تناسل ستور . و كثرت و بسيارى آنها .

فشاح

(
fac he
) ا . ع . كفتار .

فشار

(
fac r
) و (
fec r
) ا . پ . پاشيدگى و افشاندگى و انتشار . و افشردگى و انضغاط . و ريختگى . و داخل كردن و نفوذ دادن چيزى را با چيز ديگر .

فشار

(
foc r
) ا . ع . بيهوده‌گوئى و هذيان . و هذا ما يستعمله العامة و ليس من كلام العرب .

فشاردن

(
fec rdan
) ف م . پ . افشردن و فشردن . و خلانيدن و فرو بردن چيزى را در چيز ديگر .

فشارش

(
fec rec
) پ . م ح . فشاردن . ا . افشردگى و عصر و فشار .

فشاش

(
fac ce
) ا . ع . زن تباهكار نافرمان . و زنى كه هنگام جماع باد از وى خارج مىگردد . و قولهم : فشاش فشيه من استه الى فيه ، و فشيه بصيغة الامر اى افعلى به ما شئت فما به انتصار .

فشاع

(
fac '
) ا . پ . داروئى كه فاشرا نيز گويند .

فشاغ

(
fec q
) ا . ع . بهمديگر عقد شغار بستن . مر . شغار . و كاهلى و كسالت .

فشاغ

(
foc q
) ا . ع . چرم پاره‌اى كه بدان مشك را در پى كنند .

فشاغ

(
foc q
) و (
focc q
) ا . ع . گياهى كه بر درخت پيچد و فرا گيرد آن را و وى را تباه سازد .

فشافاش

(
fac - f c
) ا . پ . صدا و آواز تير كه از پى هم اندازند .

فشافش

(
fac fec
) ا . پ . فشافاش و آواز تيراندازى از پى هم .

فشان

(
fac n
) ا . پ . گرز آهنين و سيمين و يا زرين .

فشان

(
fec n
) ص . پ . پاشان و افشان . و ريزان . و افشاننده و پراكنده‌كننده ، و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند : خون فشان : آنچه خون مىافشاند . و زر فشان : آنكه طلا مىپاشد . و چشم سياله فشان : چشمى كه مانند سيل اشك از آن ريزان است .

فشاندن

(
fec ndan
) ف م . پ . افشاندن و پاشيدن . و ترويح كردن و هوا دادن .

فشانده

(
fec nde
) ص . پ . افشانده و پاشيده .

فشت

(
feccet
) ا . پ . بانگ مار .

فشج

(
facj
) م . ع . فشج فشجا ( از باب ضرب ) : در وقت رفتن و يا كميز انداختن پايها را از هم دور نهاد .

فشح

(
fach
) م . ع . فشح فشحا ( از باب فتح ) : پايها را از هم دور نهاد . و فشح عن الشيئ : بازگشت از آن چيز و عدول كرد .

فشح

(
fach
) ا . ع . بازگشت و عدول .

فشخ

(
facx
) م . ع . فشخه فشخا ( از باب فتح ) : سيلى زد بر او و طپانچه زد بر سر او . و ستم كرد بر او . و فشخ فى اللعب : دروغ گفت در بازى .

فشردن

(
facordan
) ف م . پ . فشار دادن و منضغط كردن و افشردن و فشاردن و زور آوردن . و به زور دست و يا منگنه آب