تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2542

مساهمون:

ص٢٥٤٢
سائيده شدن . و كهنه شدن و فرسوده شدن . و پير شدن . و پوسيدن . و گنديدن . و لگد زدن . و زدن . و كوفتن . و حركت دادن و جنبانيدن . و آزار رسانيدن و اذيت كردن و آزردن . و شكنجه كردن . و الحاح كردن . و زور نمودن . و تقاضا كردن . و ابرام نمودن . و خود را در خطر و مهلكه انداختن . و مانده شدن و عاجز گشتن . و ضعيف و ناتوان شدن . و بىجان شدن . و حقارت كردن . و نفرت داشتن . و اندودن . و اندوده شدن . و پشيمان شدن . و افسردن و منجمد كردن . و ناتوان بودن در هنگام نشستن . و منقبض شدن در وقت دراز كشيدن .

فرسوده

(
far - sude
) ص . پ . بغايت كهنه . و از هم ريخته . و پايمال گرديده . و افسرده شده .

فرسى

(
fars
) ع . ج . فريس .

فرسى

(
forsiyy
) ص . ع . منسوب بفرس .

فرسيات

(
forsiyy t
) ا . ع . امور متعلق بفرس . و كلمات و اصطلاحات فرس .

فرسيب

(
farsib
) ا . پ . شه تير هنگفت .

فرسيدن

(
farsidan
) ف ل و م . پ . فرسودن .

فرش

(
farc
) ا . ع . بساط افگنده و گسترده . ج : فروش . و كشت برگ گسترده . و دشت فراخ . و جاى گياه‌ناك . و منبت عرفط . و شتران ريزه . قوله تعالى :
وَ مِنَ الْأَنْعامِ حَمُولَةً وَ فَرْشاً
. و خرد و باريك از درخت و هيزم . و حال و اندوه سخت . و گاو . و گوسپند . و ستور كشتنى و خوردنى . و اندك گشادگى در پاى شتر و آن محمود است . و كذب و دروغ . و نام رودبارى كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله در آن نزول فرمود .

فرش

(
farc
) م . ع . فرش البساط فرشا و فراشا ( از باب نصر و ضرب ) : گسترد بساط را . و فرش الله الشيئ : پراكنده كرد خداى آن چيز را . و فرش فلان : دروغ گفت فلان . و فرشه امرا : فراخ ساخت كار را جهة آن . و فرش زيدا بساطا فرشا ( از باب نصر ) : گسترد بساط را جهة زيد . و نيز فرش : فراخ شدن سپل شتر به اندازه . و هموارى قدم و پراكندن آن .

فرش

(
farc
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بساط و هر چيز گستردنى مانند نمد و خالى و حصير و پلاس و جز آن . و فرش باستان و يا فرش خاك : زمين و ارض . و فرش دو رنگ : جهان و روزگار . و زمين . و شب و روز . و فرش عاج : برف كه روى زمين را سپيد كرده بگستراند . و فرش كردن : فرش گستردن و ويشيدن .

فرش

(
forc
) ا . پ . آغوز و فله و شير نوزائيده .

فرش

(
farec
) ص . پ . مانده شده و ناتوان شده .

فرش

(
foroc
) ع . ج . فراش .

فرشاح

(
ferc h
) ا . ع . زمين پهن و فراخ . و زشت روى كلانسال از زن و ماده شتر . و سمب گسترده مغاك . و ابر بىباران .

فرشاد

(
farc d
) ا . پ . نام روح و عقل كرهء مريخ .

فرشاط

(
ferc t
) ص . ع . پاى گشاده نشيننده .

فرشة

(
ferc t
) ا . ع . هيئت فرش گسترده . يقال : هو حسن الفرشة .

فرشتگان

(
ferect g n
) پ . ج . فرشته .

فرشتگانى

(
ferectag ni
) ص . پ . منسوب و متعلق بملائكه .

فرشتو

(
faractu
) و فرشتوك (
faractuk
) ا . پ . پرستوك .

فرشته

(
ferecte
) ا . پ . مخلوقى روحانى كه بتازى ملك (
malak
) گويند . و فرشتهء سحاب : ميكائيل . و فرشته صورى : اسرافيل .

فرشته تنان

(
ferecte - tan n
) ا . پ . روحانيان .

فرشته سيرت

(
ferecte - sirat
) ص . پ . كسى كه خوى آن مانند فرشتگان باشد .

فرشته‌گرد

(
ferectegerd
) ا . پ . آسمانها .

فرشته منش

(
ferecte - manec
) ص . پ . آنكه داراى خوى فرشته بود .

فرشته وش

(
ferecte - vac
) ص . پ . مانا بفرشته .

فرشحة

(
farcahat
) م . ع . فرشح فرشحة و فرشحى : برجست و با فروهشتگى و نرمى نشسته و رانها را به زمين چسپانيد و فراخ كرد ما بين دو پاى را درصورتىكه ايستاده بود . و فرشح الرجل فى صلوته : بسيار گشاد كرد آن مرد ما بين دو پا را در نماز درصورتىكه ايستاده بود .

فرشحى

(
farcah
) م . ع . فرشح فرشحة و فرشحى . مر . فرشحة . و گاه بمعنى اسمى هم استعمال مىشود .

فرشخ

(
farcax
) ا . ع . سكون و آسايش و آرامى ، قيل : اذا احتبس المطر اشتد البرد فاذا مطر الناس كان للبرد فرشخ اى سكون .

فرشخة

(
farcaxat
) ا . ع . فراخى و گشادى .

فرشخة

(
farcaxat
) م . ع . فراخ شدن و گشاد شدن . و استعداد داشتن و در قوه داشتن .

فرشدة

(
farcadat
) م . ع . فرشد فرشدة : پايها را از همديگر دور نهاد .

فرشط

(
fercet
) ص . ع . پاى گشاده نشيننده .

فرشطة

(
farcatat
) م . ع . فرشط