تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2539

مساهمون:

ص٢٥٣٩
و فردسه فردسة : بر زمين افگند او را و به زمين زد او را .

فرد سؤال

(
fard - so ' l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عريضه و عرض‌داشت . و درخواست .

فرد فر

(
fard - far
) و (
fard - far
) ا . پ . ايزد تبارك و تعالى كه پرورندهء انسان است .

فرد فرد

(
fard - fard
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - يگان يگان و يكى پس از ديگرى .

فردم

(
fardam
) ص . پ . پريشان و مضطرب . و مغموم و آزرده .

فردود

(
fordud
) ا . ع . ستارگان صف كشيدهء پس ثريا .

فردوس

(
ferdavs
) ا . پ . باغ انگور . و بهشت . و فردوس اعلا و يا فردوس برين : بهشت .

فردوس

(
ferdavs
) ا . ع . باغ و بستانى كه در وى آنچه در همهء بستانها است موجود باشد . و باغى كه انگور و هر قسم ميوه و هر گونه گل داشته باشد . و بهشت ( مؤنث آيد ) . ج : فراديس . قوله تعالى :
الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيها خالِدُونَ
. و رودبارى كه در آن هرگونه گياه رويد . و نام مرغزارى . و نام آبى . و قلعة فردوس : نام قلعه‌اى در قزوين .

فردوس

(
fordus
) ا . ع . طعام و جز آن كه پيش مهمان نهند .

فردوس مكان

(
ferdovs - mak n
) ص . پ . در القاب مردگان گويند .

فردوسى

(
ferdavsi
) ا . پ . تخلص حسن بن اسحق شرفشاه از دهاقين طوس و از اكابر و افاضل شعرا ، در سال 411 هجرى در شهر طوس وفات نمود .

فرده

(
farde
) ا . پ . پول سرى و جزيه .

فردى

(
fard
) ا . ع . جاءوا فردى : آمدند يگان يگان .

فردى

(
fardi
) ا . پ . طومار . و فهرست .

فرديات

(
fardiy ? t
) ا . ع . چاره و علاج مخصوص .

فرديت

(
fardiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يكتائى و يگانگى و وحدت .

فردين

(
fardayne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : لقيته فردين : ملاقات كردم او را در حالتى كه با ما ديگرى نبود و دو به دو بوديم .

فردين

(
fardin
) ا . ع . فروردين و ماه اول از سال . و بودن آفتاب در برج حمل .

فررة

(
forarat
) ص . ع . بسيار گريزنده . و پويه دوان .

فرز

(
farz
) ص . پ . بزرگ و دانا و عالم و فاضل .

فرز

(
farz
) ا . ع . زمين هموار پست كه در آن كوه نباشد .

فرز

(
farz
) م . ع . فرزه عن غيره فرزا ( از باب ضرب ) : جدا نمود آن را از غير آن و يكسو نمود .

فرز

(
ferz
) ا . پ . مهره‌اى از مهره‌هاى شطرنج كه بمنزلهء وزير است و آن را فرزين گويند .

فرز

(
ferz
) ص . پ . جلد و چست و چابك .

فرز

(
ferz
) ا . ع . راه در پشته .

فرز

(
ferz
) و (
forz
) ا . پ . سبزهء در غايت خوبى و ترى و تازگى .

فرز

(
forz
) ا . پ . غلبه و فيروزى و ظفر . و كثرت و زيادتى . و كناره و ساحل دريا و رودخانهء بزرگ كه كشتى و قايق در آنجا بايستد و از آنجا راهى شود .

فرز

(
forozz
) ا . ع . بندهء محض و يا آزاد محض پرگوشت نازك اندام .

فرزاده

(
far - z de
) ا . پ . قطعهء بزرگى از خمير مايه .

فرزام

(
far - z m
) ا . پ . لايق و سزاوار و درخور .

فرزان

(
farz n
) ا . پ . علم و حكمت و دانش . و استوارى .

فرزان

(
farz n
) ص . پ . عاقل و دانا و خردمند .

فرزان

(
ferz n
) ا . پ . آن مهرهء از شطرنج كه بمنزلهء وزير است و فرز و فرزين گويند .

فرزان

(
ferz n
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - آن مهرهء از شطرنج كه بمنزلهء وزير است . ج : فرازين .

فرزانگان

(
farz nag n
) پ . ج . فرزانه .

فرزانگى

(
farz nagi
) ا . پ . علم و دانائى و حكمت . و فضل و فضيلت .

فرزانه

(
farz ne
) ا . پ . حكيم و دانشمند و دانا و عالم . و عاقل و زيرك و فاضل و با فراست . و شريف و پاك نژاد و محترم . و سعادتمند . و مبارك و خجسته . ج : فرزانگان .

فرزبود

(
farz - bud
) ا . پ . حكمت . و فهم و دريافت .

فرزة

(
ferzat
) ا . ع . قطعه و پارهء جدا شده .

فرزة

(
forzat
) ا . ع . فرصت و نوبت . و يك بار . و موقع . و راه در پشته .

فرزجه

(
farzaje
) ا . پ . شيافى كه در مهبل زن داخل كنند .

فرزد

(
forozd
) ا . پ . سبزه‌اى كه به روى آبها راكد مىايستد . و فريز و سبزه‌اى كه در نهايت ترى و تازگى بود .

فرزدق

(
farazdaq
) ا . ع . گردهء نان كه