تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2517

مساهمون:

ص٢٥١٧
و ديوانه كردن . و قد فتن ( مجهولا ) يعنى ديوانه شد . و فتنه غيره : ديوانه كرد او را . و نيز فتنة : گداختن . و گمراه كردن .

فتنه

(
fetne
) ا . پ . فساد و بد عملى . و فسادكننده . و فريب و مكر و دغا . و چشم و موى و زلف و صورت زنان . و نام كنيزك بهرام گور پادشاه ساسانى .

فتنه

(
fetne
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شور و غوغا و آشوب . و طغيان و سركشى . و فتنهء آخر الزمان : فساد و بدكردارى كه در آخر دنيا پديد مىآيد . و فتنه بر چيزى شدن : عاشق بر چيزى شدن . و فتنه را از جائى به جائى بردن : سخن چينى كردن . و فتنه را كمر گشادن : فرو نشاندن شور و غوغا . و فتنه شدن : شور و غوغا برپا كردن . و آشوب شدن . و فتنه كردن : فساد كردن و آشوب بر پا كردن .

فتنه‌انگيز

(
fetne - angiz
) ص . پ . كسى كه فساد برپاى كند . و عاصى و ياغى و گردنكش .

فتنه‌جوى

(
fetne - juy
) و (
fetne - jovy
) ص . پ . مايل بفساد و آشوب و جويندهء هنگامه و عدم امنيت و پريشانى . و ستيزه جو و جنگجو .

فتنه‌خيز

(
fetne - xiz
) ص . پ . جائى كه فساد و شر از آنجا برميخيزد .

فتو

(
fatv
) م . ع . فتوتهم فتوا ( از باب نصر ) : چيره شدم بر آنها در جوانمردى .

فتو

(
fatav
) ص . پ . عربده جوى . و غره و مغرور . و ستيزه جوى .

فتو

(
fotovv
) ا . ع . ج . فتى .

فتو

(
fotovv
) م . ع . فتى فتا و فتاء و فتوا . مر . فتا و فتاء .

فتوا

(
fatv
) ا . ع . فتوى .

فتوا

(
fetv
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حكم شرع . و حكمى كه از ملا و مفتى و قاضى صادر گردد و چر و وجر نيز گويند .

فتوان

(
fatv ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو جوانمرد .

فتوة

(
fetvat
) ع . ج . فتى .

فتوة

(
fotovvat
) ا . ع . مردمى و جوانمردى .

فتوة

(
fotovvat
) م . ع . فتى فتا و فتاء و فتوا و فتوة . مر . فتا و فتاء .

فتوت

(
fatut
) ص . ع . كوفته و ريزه ريزه نموده .

فتوت

(
fotovvat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوانمردى و مروت و مردمى و كرم و سخاوت . و كودكى و طفوليت . و عهد شباب . و رتبهء قاضى و مفتى و ملا .

فتوح

(
fatuh
) ا . ع . نخستين باران بهار .

فتوح

(
fatuh
) ص . ع . ناقة فتوح : ماده شتر فراخ سوراخ پستان .

فتوح

(
fotuh
) ع . ج . فتح .

فتوحات

(
fotuh t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فتحها و فيروزيهاى بسيار و متعدد .

فتوحى

(
fatuhi
) ا . پ . نوعى از قباى بىآستين .

فتوخ

(
fotux
) ا . ع . ج . فتخة . و ج . فتخ .

فنودن

(
fotudan
) ف ل و م . پ . حرف زدن با انديشه و فكر و تامل .

فتوده

(
fotude
) ص . پ . فريفته و مغرور جهان غدار .

فتور

(
fotur
) م . ع . فتر فتورا و فتارا ( از باب ضرب ) : آرميد پس از جوشش . و سستى آورد سپس درشتى . و فتر الماء : آرميد آب و فرو نشست جوش آن . و فتر الشيئ : پيمود آن چيز را از ميان دو انگشت سبابه و ابهام . و فتر جسمه فتورا : سست و نرم گرديد بندهاى آن .

فتور

(
fotur
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ضعف و سستى و ناتوان . و فتورپذير شدن : ضعيف شدن . و فتور عقل : كمى عقل .

فتورپذير

(
fotur - pazir
) ص . پ . سست و ناتوان . و فتورپذير شدن : ناتوان شدن و ضعيف گشتن .

فتورة

(
foturat
) ا . ع . هواى معتدل . و هر چيز نيم گرم .

فتورى

(
faturi
) و فتوريا (
foturiy
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - پراكنده و منتشر . و ويران و خراب . و ناتمام و ناكرده شده . و خصومت‌انگيز .

فتوق

(
fotuq
) ا . ع . باران اندك . يق : عام ذو فتوق اى قليل المطر . و نيز فتوق ، ج : فتق : آفتهاى مانند وام و دين و نياز و درويشى و بيمارى . يق : الحت عليه الفتوق اى الافات .

فتوك

(
fotuk
) م . ع . فتك فتوكا و فتكا و فتكا و فتكا . مر . فتك و فتك و فتك .

فتون

(
fetuna
) ع . ج . فتة .

فتون

(
fotun
) م . ع . فتنه فتنا و فتونا ( از باب ضرب ) : آزمود آن را . و بشگفت آورد او را . و فتن فلان : در فتنه افتاد فلان . و فتنه : در فتنه افگند آن را ( لازم و متعدى ) . و فتن المال الناس : بسوى خود ميل داد آن مال مردم را . و فتن الرجل فى دينه ( مجهولا ) : ميل كرد آن مرد از دين خود . و فتن الرجل الى النساء فتونا و فتن اليهن ( مجهولا ) : خواهش زنا كرد آن مرد با زنان . و فتنه : عذاب كرد او را . و فتنته المراة : ربود آن زن دل او را . و فتن ( مجهولا ) : بىعقل و مال گرديد . و نيز فتن : در آتش سوختن . قوله تعالى :
يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ
.