فتافت
(
fat fet
) ا . ع . رازها . يق :
بينهم فتافت : در ميان ايشان رازهائى است كه نه شنيده مىشود و نه مفهوم مىگردد .
فتاق
(
fet q
) ا . ع . خمير مايهء قوى كه خمير را زود رساند . و قرن آفتاب . و خود آفتاب و خورشيد . و بن پوست سپيد خرمابن .
و چوب خوشهء خرما . و خوشهء خشك و كج شدهء خرما . و شكافتگى ابراز شعاع آفتاب .
و داروهاى چند آميخته بهم . و نام كوهى .
و ذو فتاق : نام جائى .
فتاك
(
fat k
) ص . پ . خاص و مخصوص .
و سخت و شديد . و گياه حنا .
فتاك
(
fott k
) ع . ج . فاتك .
فتال
(
fat l
) ا . پ . پيچيدگى . و از هم گسستگى و پراكندگى و پريشانى و پاشيدگى و انتشار . و بركندگى . و درخت نونشانده .
فتال
(
fet l
) ا . ع . پريدگى . و شكستگى و از هم گسستگى .
فتال
(
fattal
) ا . ع . ريسمان تاب . و بلبل و هزار دستان .
فتاليدن
(
fat lidan
) و (
fet lidan
) ف م . پ . ريختن . و دريدن و شكافتن . و پريشان نمودن و پراكنده كردن . و كندن .
و بركندن . و از هم جدا كردن . و گسستن .
فتان
(
fet n
) ا . ع . غلاف از پوست كه بر زين كشند .
فتان
(
fot n
) ص . پ . افتان و ساقط .
فتان
(
fatt n
) ا . ع . دزد . و ديو . و و شيطان . و زرگر . و مفتش . و آزماينده .
الحديث : المؤمن اخو المومن يتعاونان على الفتان ( يروى بالفتح و الضم ) .
فتان
(
fat n
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - اغواكننده و برغلاننده . و بدذات و بدنيت و بدانديش و شرير و مفسد و فتنهانگيز و فتنه جو . و افسونگر و جادوگر . و شيطان .
و دزد .
فتان
(
fott n
) ع . ج . فاتن .
فتانان
(
fatt n ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه :
دو فرشتهء نكير و منكر . و پول طلا و نقره .
فتانيدن
(
fot nidan
) ف م . پ . ساقط كنانيدن و افتادن فرمودن .
فتاوى
(
fat v
) ع . ج . فتوى .
فتاوى
(
fet vi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - احكام شريعتى و فتواها و احكام صادرهء از مفتى و قاضى .
فتائل
(
fat 'el
) ع . ج . فتيلة .
فتة
(
fetat
) ا . ع . سبو . ج : فتون .
فتة
(
fattat
) و (
fottat
) ا . ع . پشكل خشك ريزه و يا سوخته ريزهاى كه در زير چقماق نهند تا آتش بوى در گيرد . و يك لخت از خرما .
فتح
(
fath
) ا . ع . آب روان از چشمه و جز آن . و نخست از باران بهار . و فرمان ميان دو خصم . و بار درخت نبع كه مانند درخت بنه است . و جاى قرار گرفتن بن تير ناتراشيده .
و فيروزى . و گشايش كفرستان .
فتح
(
fath
) م . ع . فتح الباب يفتحه ( بفتح تائهما ) فتحا : گشاد در را . و كذلك : فتح القفل . و فتح الغم : رفع كرد اندوه را و مسرت آورد . و فتخ الفقر :
زايل كرد فقر را به دادن مال . و فتح الصدر :
گشاده كرد سينه را بكشف علوم . و كذا : فتح القلب . و فتح الشيئ : شادمان كرد آن چيز را . و فتح القنوة : منفجر كرد قنات را و شكافت آن را تا آب جارى شده كشت را آبيارى كند . و فتح السلطان البلاد :
غالب شد آن پادشاه بر شهرها و گرفت آنها را قهرا . و فتح الله على نبيه فتحا و فتاحة : يارى كرد خدا پيغمبر خود را . و فتح الحاكم بين الناس فتحا و فتاحة و فتاحة : حكم كرد آن حاكم ميان مردم و داورى نمود . و فتح الاسم فتحا :
فتحه داد اسم را . و فتحت الناقة فتحا :
گشاده سوراخ پستان گرديد آن ماده شتر . و كذا : فتحت الناقة ( مجهولا ) .
فتح
(
fath
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ظفر و نصرت و فيروزى و دستبرد و غلبه و چيرگى .
و گرفتن شهرى بقهر و بغلبه . و گشايش و گشودگى . و نام حركتى از حروف كه زبر نيز گويند . و فتح باب و يا فتح الباب :
باران . و آغاز موسم باران برسات . و گشادگى كارها . و مقابله دو سياره با هم . و فتح باب كردن : گشودن در . و آغاز در كار نمودن . و فتح كلام دادن : شروع در تكلم كردن .
فتح
(
fotah
) ع . ج . فتحة .
فتح
(
fotoh
) ا . ع . در فراخ گشاده . و شيشهء فراخ سر . و شيشهء بىسربند و بىغلاف .
فتحات
(
fatah t
) ع . ج . فتحة .
فتح پيچ
(
fath - pic
) ا . پ . نوعى از پيچيدن عمامه .
فتحة
(
fathat
) ا . ع . زبر و فتحه . ج :
فتحات .
فتحة
(
fothat
) ا . ع . شكافتگى . و فرجهء در چيزى . و نازش مردم به آنچه دارد از مال و علم و ادب و هنر و به آنها تطاول مىكند . ج :
فتح (
fotah
) .
فتحة
(
fatahat
) ع . ج . فاتح .
فتحمند
(
fath - mand
) ص . پ . فيروز و مظفر و منصور .
فتحنامه
(
fath - n me
) ا . پ . نامهاى كه خبر از فتح و فيروزى مىدهد .
فتحنشان
(
fath - nec n
) ا . پ . علم و رايت . و هر نشانى كه نمونهء فتح و فيروزى باشد .