ج : فجاج . و فج روحاء : موضعى است برسى ميل از مدينهء منوره .
فج
(
fajj
) م . ع . فج القوس فجا ( از باب نصر ) : بلند كرد زه آن كمان را . و فج الارض بآلة الحرث : شكافت زمين را شكافتن عميقى با افزار شيار . و فج فلان ما بين رجليه : گشاده نمود فلان ما بين دو پاى خود را .
فج
(
fejj
) ا . ع . ميوهء خام . و خربزهء شامى يعنى هندوانه .
فجأ
(
faj '
) م . ع . فجأ المراة فجأ ( از باب فتح ) : گائيد آن زن را . و فجأ فجأ و فجأة و فجاءة ( از باب فتح و سمع ) :
ناگاه گرفت آن را . و ناگاه برآمد به روى .
فجأ
(
faja '
) ا . ع . ج . فجوة .
فجأ
(
faja '
) م . ع . فجئت الناقة فجأ ( از باب سمع ) : كلان شكم گرديد آن ماده شتر .
فجا
(
faja
) ا . ع . دورى ما بين دو ران و يا دو زانو و يا دو ساق و يا دو عرقوب شتر . و كلانى شكم ماده شتر .
فجا
(
faj
) م . ع . فجيت الناقة فجا ( از باب سمع ) : كلان شكم گرديد آن ماده شتر . و فجا قوسه فجوا ( از باب نصر ) :
بلند كرد زه آن كمان را از وسطش ، ففجيت هى فجا ( از باب سمع ) : پس بلند شد آن .
فجا
(
faj
) و (
fej
) ا . پ . باقى ماندهء انگور و خرما كه بر درخت مانده باشد .
فجا
(
foj
) ا . ع . ج . فجوة .
فجاء
(
fej '
) م . ع . فاجاه ففاجاة و فجاء : ناگاه برآمد به روى . و نيز بىمهلت و درنگ گرفت آن را .
فجاء
(
fej '
) ع . ج . فجوة .
فجاء
(
fajj '
) ص . ع . مؤنث افج يعنى زن گشادهكنندهء پاها را كه بزشتى انجامد . و قوس فجاء : كمانى كه زه از قبضهاش دور و جدا باشد .
فجاءة
(
foj 'at
) ا . ع . از اعلام است .
فجاءة
(
foj 'at
) و (
faj 'at
) ا . ع .
ناگاه .
فجاءة
(
foj 'at
) و (
faj 'at
) م . ع .
فجأ فجأ و فجاءة و فجاءة . مر .
فجأ .
فجاءة
(
foj 'atan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - ناگاه و بغتة .
فجاج
(
fej j
) ع . ج . فج .
فجاج
(
foj j
) ا . ع . راه فراخ و گشادهء ميان دو كوه .
فجاجة
(
faj jat
) ا . ع . ميوهء خام و نارس .
فجاجت
(
fej jat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خامى و ناپختگى ميوه و جز آن .
فجار
(
faj re
) ا . ع . زناكارى ( اسم است مرفجور را و هو مبنى على الكسر ) . و قولهم :
يا فجار يعنى اى زن زناكار .
فجار
(
fej r
) ا . ع . راهها و طرق . و نام روزى از روزهاى تازيان كه در ايام جاهليت داشتند و آن چهار روز بود كه آنها را ايام الفجار مىناميدند و در اين چهار روز ما بين قريش و همراهانشان از كنانة با قيس عيلان جنگ واقع شد و طايفة قيس منهزم شده فرار كردند و انما سمت قريش هذه الحرب فجارا لانها كانت فى الاشهر الحرم فلما قاتلوا فيها قالوا قد فجرنا .
فجار
(
fej r
) م . ع . فاجرها فجارا :
مرتكب فجور شد با آن زن .
فجار
(
fojj r
) ع . ج . فاجر .
فجار
(
fojj r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان فاجر و فاسق و بدكار و بدكردار و بزه كار و زناكار .
فجائع
(
faj 'e '
) ع . ع . فجيعة .
فجائى
(
foj iyy
) ص . ع . اتفاقى و ناگهانى و بدون انتظار و چشم داشت .
فجة
(
fojjat
) ا . ع . شكاف .
فجج
(
fajaj
) م . ع . فج فججا ( از باب سمع ) : افج گرديد و كندههاى زانو را بسيار از هم دور نگاهداشت .
فجج
(
fojoj
) ا . ع . كسانى كه صحبتشان را ناخوش دارند .
فجر
(
fajr
) ا . ع . سپيدى آخر شب . و روشنى پگاه كه سرخى آفتاب بود در سياهى شب .
و فجر كاذب : مستطيل است و سياه رنگ ظاهر مىشود . و فجر صادق : نيز مستطيل و درخشان است و سپيدى آن همهء افق را فرا مىگيرد و طلوع مىكند پس از آنكه فجر كاذب غايب شد . و صلوة الفجر : نماز صبح .
و كوكب الفجر : ستارهء صبح .
فجر
(
fajr
) م . ع . فجر القناة فجرا ( از باب نصر ) : شكافت آن قنات را . و فجر الماء : باز كرد براى آن آب راهى و روان ساخت آب را . و كذا : فجر العين .
و فجر زيد فجرا و فجورا و فجرة :
برانگيخته گرديد زيد بر گناه و فسق نمود و زنا كرد . فجر الحالف : دروغ گفت سوگند خورنده . و فجر الرجل : مخالفت كرد آن مرد و عصيان نمود . و فجر من مرضه :
به شد از بيمارى . و فجر فلان : تكذيب كرد فلان . و فجر زيد : كند گرديد بينائى زيد . و فجر امر القوم : تباه گرديد كار آن گروه . و فجر عن الحق : رو گردانيد از حق و راستى . و فجر فلان : ميل كرد فلان . و فجر الراكب فجورا :
ميل نمود آن سوار از زين . و نيز فجر : رفتن بگناه و زنا .
فجر
(
fajr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سپيدهء صبح و سپيدهدم . و وقت فجر : پگاه و صبح .