تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2512

مساهمون:

ص٢٥١٢
( از باب سمع ) : پر شد دهن آن شتر از گياه . و فئم حارك البعير : پيه‌ناك گرديد سر شانهء آن شتر . و يق للبعير اذ امتلا شحما : قد فئم حاركه ( مجهولا ) .

فاما

(
fa - amm
) ع . يعنى لكن . و يقينا . و اگر .

فامترش

(
f m - torc
) ص . پ . درشت و تند و غير مطبوع .

فامر

(
f mer
) و فامره (
f mere
) ا . پ . نام شهرى در تركستان نزديك فرخاركه مشك از آنجا آورند .

فامى

(
f miyy
) ا . ع . سير فروش . و گندم فروش .

فامية

(
f miyat
) ا . ع . نام شهرى در شام .

فان

(
fa - enna
) ع . يعنى بدرستى و تحقيق كه .

فاناك

(
f - n k
) ص . پ . كسى كه در زبان وى لكنت باشد و در تكلم فافا كند و حرف ف را مكرر نمايد . و سخن فاناك : سخنى كه اين چنين شخصى گويد .

فاناكى

(
f - n ki
) ا . پ . لكنت در زبان . و فافا گوئى در تكلم .

فانق

(
f neq
) ص . ع . املد فانق : مردم نازك اندام خوش عيش .

فانوس

(
f nus
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - هر چراغى كه جهة روشن كردن مسافت زيادى بر بالاى بلندى مانند منار و جز آن نصب كنند . و آلتى كه از مواد غير حاجب نور سازند - خواه آن ماده شيشه و بلور باشد و يا كاغذ و يا پارچه - و در آن چراغ گذارند تا از باد محفوظ ماند . و چراغ محفظه دارى كه در آمد و رفت با خود بردارند و هموج و هموج و يا هموج نيز گويند . و فانوس خيال و يا فانوس گردان : فانوسى كه در آن صور چند كشند و آن صور بواسطهء حرارت و گرمى چراغ بگردش درآيند . و كنايه از آسمان .

فانوس

(
f nus
) ا . ع . نمام و سخن چين ، و قيل : و كان فانوس الشمع منه .

فانه

(
f ne
) ا . پ . چوبك تنكى كه در زير در نهند تا گشوده نگردد و درود گران در شكاف چوبى كه مىشكافند فرو مىبرند و كفش گران در فاصلهء قالب و كفش مىگذارند . و زبانهء آتش . و زبانهء چوب . و زبانهء ترازو .

فانى

(
f ni
) ا . ع . پير سالخورده .

فانى

(
f ni
) ص . ع . پير و كلانسال .

فانى

(
f ni
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ناپايدار و ناپاينده و نيسته و سپرى و زوال‌پذير و بىثبات .

فانيذ

(
f niz
) ا . ع . - مأخوذ از پانيذ فارسى - قند سپيد . و نوعى از حلوا .

فأو

(
fa'v
) ا . ع . شكاف و فرجهء ميان دو كوه . و زمين پاسپردهء نرم ميان دو زمين سنگلاخ سوخته . و شب . و جاى فروشدن آفتاب . و تنگجاى وادى كه بسوى جاى فراخ رود . و ريگ تودهء گرد و مدور . و جاى تابان و لغزان . و زمين مغاك نيكو خاك در ميان كوه . و نام دهى .

فأو

(
fa'v
) م . ع . فأوت راس الرجل فأوا ( از باب نصر ) : شكافتم سر آن مرد را به زخم شمشير . و نيز فأو : زدن . و شكافتن .

فاوا

(
f v
) ا و ص . پ . شرمنده . و رسوا . و شرمندگى . و رسوائى . و فاوا بودن : شرمنده بودن .

فاوانيا

(
f v niy
) ا . ع . عود صيلب و كهيانا .

فأوى

(
fa'v
) ا . ع . سر نره .

فاه

(
f h
) ا . ع . دهن . ج : افهاه .

فاهقة

(
f heqat
) ا . ع . زخم تير . و هر جراحتى كه خون از وى روان باشد . و داغ بر فهقة .

فاهم

(
f - ham
) م ف . پ . با هم و معا و همراه هم . و فاهم آمدن : با هم آمدن و همراه هم آمدن . و با يكديگر كشيده شدن . و متناسب شدن .

فاهم

(
f hem
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - زيرك و داراى فهم و ادراك .

فأى

(
fa'y
) م . ع . فايت الراس الرجل فأيا : شكافتم سر آن مرد را به زخم شمشير .

فائت

(
f 'et
) ص . ع . در گذشتهء از وقت و فوت شده . و گم شده . و گريخته .

فائجة

(
f 'ejat
) ا . ع . گروه . و فراخى ميان دو بلندى از زمين درشت و ريگ توده .

فائح

(
f 'eh
) ص . ع . منتشركنندهء بوى .

فائحة

(
f 'ehat
) ا . ع . خوشبوئى .

فايد

(
f yad
) پ . كلمهء رابطه كه در انتها استعمال مىگردد يعنى تا والى و حتى .

فائدة

(
f 'edat
) ا . ع . آنچه داده و يا گرفته شود از دانش و مال و جز آن . ج : فوائد . و هر زيادتى كه براى انسان حاصل گردد . و آنچه حاصل شود براى شخص از مال تازهء از قبيل طلا و نقره و مملوك و مواشى .

فايده

(
f yede
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سود و نفع و منفعت و بياور و آمرغ . و حاصل و پيدايش و ما حصل از هر چيزى و بهره و دست برد و محصول . و هر زيادتى و افزايشى كه براى انسان حاصل گردد . و ملاحظه . و علامت و نشان . و بيان .

فايده‌مند

(
f yede - mand
) ص . پ . سودمند و مفيد و نافع . و بهره‌مند .

فائر

(
f 'er
) ص . ع . جوشنده .