تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2513

مساهمون:

ص٢٥١٣

فائر

(
f 'er
) ا . ع . ظبى و آهو . ج : فور . و پراكنده پى از ستور و جز آن . و كينه . و فار فائره : به جوش آمد كينه و خشم او ( لغة فى ثار ثائره ) .

فائز

(
f 'ez
) افا . ع . غالب و فاتح . و گريزنده و فرارى . و در پى رونده و يابنده .

فائض

(
f 'ez
) افا . ع . روان گردنده از آب . و لبريز از آب .

فايض

(
f yez
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - وافر . و سرشار و لبريز . و فرايان و بسيار . و فيض رساننده . و فايض السرور : بخشندهء سرور و خوشحالى . و فايض النور : نور دهنده و روشنائى بخش .

فائغة

(
fa'eqat
) ا . ع . بوى خوش تند و تيز و مست‌كننده .

فائق

(
f 'eq
) ص . ع . شرف‌دارنده و رجحان‌دارندهء در شرف و فضيلت و غالب در شرف . و دواء فائق : بهترين دواها .

فائق

(
f 'eq
) ا . ع . مردم اديب و خطيب . ج : فوقة . و برگزيدهء از هر چيزى . و محل اتصال گردن با سر .

فايق

(
f yeq
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - افزون . و برگزيده . و توفق دارنده و غالب . و فايق آمدن : غالب شدن در نبرد .

فائقة

(
f 'eqat
) ص . ع . زنى كه از حيثيت جمال رجحان داشته باشد .

فائل

(
f 'el
) ا . ع . گوشت كه در تندى ورك واقع شده است . و رگ ران .

فائل

(
f 'el
) ص . ع . رجل فائل الراى : مرد ضعيف عقل .

فائلتان

(
f 'elat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو رگ در باطن هر دوران محاذى يكديگر .

فائم

(
f 'em
) ص . ع . سير آب .

فائية

(
f 'iyat
) ا . ع . جاى بلند گسترده .

فبأة

(
fab'at
) ا . ع . باران كه ساعتى بارد و بايستد .

فبال

(
fab l
) ا . پ . آغاز و ابتدا و شروع .

فبها

(
fa - be - h
) ع . پس به آن .

فبها

(
fa - beh
) ف . پ . - مأخوذ از تازى - پس بسيار خوب . و آنگاه . و پس . و چنين و چنان باد .

فپوس

(
fapus
) و (
fopus
) ا . پ . بذله . و مسخره و استهزا و ريشخند و مضحكه و تمسخر و طعنه . و سرزنش . و سر شير .

فت

(
fatt
) ا . ع . شكاف در سنگ . ج : فتوت .

فت

(
fatt
) م . ع . فت الخبز فتا ( از باب نصر ) : شكست نان را . و فت الشيئ : كوفت آن چيز را و نرم كرد . و شكست آن چيز را بانگشتان . و فت فى ساعد فلان : سست كرد ساعد فلان را . و فت عضدى و هدر كنى : سست شد بازوى من و شكست ركن من . و فت الصخر : شكافت سنگ را .

فت

(
fatt
) و (
fett
) و (
fott
) ص . ع . پراكنده و منتشر . يق : اهل بيت فت اى منتشرون . و كذلك : اهل بيت فت و فت .

فتأ

(
fat '
) م . ع . فتأه فتأ ( از باب فتح ) : شكست آن را . و فرو مىراند و خاموش كرد آن را . و مافتأ يذكره ( از باب سمع و فتح و كرم ) : پيوسته ذكر مىكند آن را و لا يستعمل الا فى الفنى . و قوله تعالى :
تَاللَّهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوسُفَ
اى لا تزال تذكره . و فتئ عنه فتأ ( از باب سمع ) : فراموش كرد آن را . و باز ايستاد از آن .

فتا

(
fat
) ا . ع . جوان . و جوانمرد كريم .

فتا

(
fat
) و فتاء (
fat '
) م . ع . فتى فتا و فتاء و فتوا و فتوة ( از باب سمع ) : جوان گرديد . و جوانمردى نمود و كرم كرد .

فتاء

(
fata '
) ا . ع . جوانمردى و كرم . و و جوانى . يق : قد ولد له فى فتاء سنه اولاد .

فتاء

(
fet '
) ع . ج . فتى .

فتاة

(
fat t
) ص . ع . زن جوان . و زن جوانمرد نيكو خوى . ج : فتيات .

فتات

(
fot t
) ا . ع . ريزه و شكستهء از هر چيزى .

فتاتيح

(
fat tih
) ع . ج . فتاح .

فتاح

(
fatt h
) ص . ع . حكم‌كنندهء ميان دو خصم ( صيغهء مبالغه است ) . و گشاينده . و نصرت دهنده . و داور .

فتاح

(
fatt h
) ا . ع . از نامهاى خداى تبارك و تعالى . و نيز نام مرغى . ج : فتاتيح .

فتاحة

(
fat hat
) ا . ع . فيروزى و نصرت .

فتاحة

(
fat hat
) و (
fet hat
) و (
fot hat
) م . ع . فتح فتحا و فتاحة و فتاحة و فتاحة . مر . فتح .

فتاحة

(
fet hat
) و (
fot hat
) ا . ع . حكم ميان دو خصم .

فتاحية

(
fot hiyat
) ا . ع . يك نوع مرغى .

فتادگى

(
fat dagi
) و (
fot dagi
) ا . پ . اوفتادگى و سقوط و لغزش . و فروتنى و خضوع . و حقارت و پستى .

فتادن

(
fat dan
) و (
fot dan
) ف ل و م . پ . افتادن و اوفتادن و ساقط شدن .

فتاده

(
fat de
) و (
fotade
) ص . پ . ساقط شده و اوفتاده . و عاجز شده و زبون گرديده . و لغزيده و سقط شده .

فتار

(
fet r
) م . ع . فتر فتورا و فتارا . مر . فتور .

فتار

(
fot r
) ا . ع . آغاز سستى .

فتاريدن

(
fet ridan
) ف م . پ . كندن . و ريختن . و دريدن و شكافتن . و پراكنده و پريشان ساختن . و از هم جدا كردن .

فتاش

(
fatt c
) ص . ع . بدقت تفتيش‌كننده و كاونده .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2513 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )