تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2510

مساهمون:

ص٢٥١٠

فاعوس

(
f 'us
) ا . ع . مار . و نره . و سر نره . و بلا و سختى . و كوزهء سر تنگ كه از آن آب خورند . و بز كوهى . و كودن گران جسم كلانسال از هر ستورى . و يك نوع بازى مر تازيان را .

فاعوسة

(
f 'usat
) ا . ع . فرج زن بدان‌جهت كه گشاده گردد .

فاعى

(
f 'i
) ا . ع . خشمناك كف برآوردهء از دهن .

فاعية

(
f 'yat
) ا . ع . زن سخن چين و تمام . و گل حنا .

فاعيه

(
f 'iye
) ا . پ . بيخ نيلوفر هندى .

فاغر

(
f qer
) ا . پ . گلى هندى خوشبوى بزردى مايل و شبيه بزنبق كه بهندى راى - چنپا گويند .

فاغر

(
f qer
) ا . ع . نام جانور كوچكى .

فاغرة

(
f qerat
) ا . ع . بوى خوش . و كبابه و بيخ نيلوفر . و يا ريشه‌اى دوائى .

فاغره

(
f qare
) ا . پ . نوعى از عطر كه دانه ايست سخت به قدر نخود .

فاغوس

(
f qus
) و فاغوش (
f quc
) ا . پ . داروئى كه شيطرج هندى نيز گويند .

فاغية

(
f qiyat
) ا . ع . گل حنا .

فاغيه

(
f qiye
) ا . پ . گل هندى زرد رنگ خوشبوى كه فاغر نيز گويند . و گل حنا . و درخت حناى گل كرده . و هر شكوفهء خوشبوى .

فافا

(
f f
) ا . پ . هر چيز نيكو و بديع و غريب .

فأفأ

(
fa'fa '
) و فأفاء (
fa'f '
) ص . ع . لكنت زبان دارنده و سخن فاناك گوينده .

فأفأة

(
fa'fa'at
) م . ع . فأفأ فأفأة : سخن فاناك گفت و فافا كرد در تكلم .

فافليتر

(
f flitar
) ا . پ . پوست خربزه و مرد احمق و ابله .

فافير

(
f fir
) ا . پ . نى كه از آن بوريا مىسازند .

فاق

(
f q
) ا . پ . سوفار تير . و ريسمانى كه در وسط چلهء كمان پيچند تا سوفار را بران بند كرده زه كشند . و شكاف نوك قلم .

فاق

(
f q
) ا . ع . كاسهء پر از طعام . و روغن زيتون پخته . و دشت هموار . و مرد دراز بالاى برهم و مضطرب اندام . و نام مرغى آبى درازگردن . و نام زمينى .

فاق

(
f q
) م . ع . فقت السهم فاقا و فوقا ( از باب نصر ) : شكستم سوفار تير را . فانفاق : پس شكسته شد .

فاقة

(
f qat
) ا . ع . درويشى و نيازمندى و احتياج .

فاقد

(
f qed
) ص . ع . گم كرده شده . و بقرة فاقد : گاو ماده‌اى كه بچه‌اش را دزديده و يا دده خورده باشد . و ظبية فاقد كذلك . و فاقد البصر : نابينا .

فاقد

(
f qed
) ا . ع . زن شوى گم كرده و يا پسر گم كرده . و زن شوى مرده و يا پسر مرده . و زن شوى مردهء دوباره شوى كرده .

فاقد

(
f qed
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - نايابنده و گم كننده .

فاقرة

(
f qerat
) ا . ع . بلا و سختى . و فقرته الفاقرة : شكست بلا و سختى فقرات پشت آن را . و نيز فاقرة : بريدگى تا استخوان بينى شتر جهة رام كردن آن . و يق : قد عمل به الفاقرة يعنى خوار كرد او را بلا و سختى .

فاقع

(
f qe '
) ص . ع . رنگ خالص بىآميغ سپيد باشد و يا غير آن . قوله تعالى :
صَفْراءُ فاقِعٌ لَوْنُها
. و در مبالغه گويند : اصفر فاقع و احمر فاقع .

فاقعة

(
f qe'at
) ا . ع . بلا و سختى . ج : فواقع .

فاقه

(
f qe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نياز و احتياج و تنگدستى . و فقر و فاقه : درويشى و نياز .

فاقه‌كش

(
f qe - kac
) ص . پ . روزه دار و گرسنه .

فاقه‌كشى

(
f qe - kaci
) ا . پ . گرسنگى . و روزه‌دارى .

فاقئاء

(
f qe ' '
) ا . ع . پوست كه با بچه از رحم بيرون آيد . و پوست تنكى كه بر بينى بچه باشد و اگر آن را دور نكنند در حال موجب هلاكى بچه گردد .

فاك

(
f kk
) ص . ع . احمق و گول . يق : ما كنت فاكا : نيستى تو احمق ، فانت فاك تاك : پس تو احمقى .

فاك

(
f kk
) ا . ع . پير كلانسال از مردم و از شتر . و سخت گول . ج : فككة و فكاك .

فاكه

(
f keh
) ص . ع . مرد خوش طبع و بسيار خنده و خنده زنان سخن‌گوى با ياران . و نازنده . قوله تعالى :
وَ نَعْمَةٍ كانُوا فِيها فاكِهِينَ
اى ناعمين .

فاكه

(
f keh
) ا . ع . خداوند ميوه .

فاكهانى

(
f keh niyy
) ا . ع . ميوه فروش .

فاكهة

(
f kehat
) ا . ع . هر ميوه‌اى كه از خوردن آن متنعم باشند خواه تر باشد و يا خشك مانند انجير و خربزه و مويز و رطب و انار و جز آن . و يا همهء اقسام خرما . ج : فواكه . قوله تعالى :
فِيهِما فاكِهَةٌ وَ نَخْلٌ وَ رُمَّانٌ
. و گفته‌اند : اينكه نخل و رمان را مخصوصا ذكر فرموده با آنكه از جملهء فواكه مىباشند لان العرب تذكر الاشياء جملة ثم تخص منها شيئا بالتسمية تنبيها على فضل فيه . و قال الازهرى : و لم اعلم احدا من العرب قال النخل و الرمان ليسا من الفاكهة و من قال ذلك من الفقهاء فلجهله بلغة العرب . و نيز فاكهة : خرمابن بشگفت آرنده . و نام