دو زمين باشد و آنها را از هم فرق دهد . و حكم فاصل : حكم نافذ و روان .
فاصل
(
f sel
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - جدا كننده . و حد فاصل : آنجائى كه چيزى از چيزى جدا گردد .
فاصلة
(
f selat
) ا . ع . شبه كه ميان هر دو مرواريد و جز آن در رشته كشند . و آخر هر آيهاى از آيات قرآن و آن بمنزلهء قافيه است در شعر . ج : فواصل . و باصطلاح عروض فاصله بر دو قسم است : صغرى و كبرى ، فاصلهء صغرى سه حرف متحرك است كه پس از آن حرف ساكن باشد مانند ضربت و كبرى چهار حرف متحرك كه نيز پس از آن حرف ساكن باشد مانند ضربتا . الحديث : من انفق نفقة فاصلة فله من الاجر كذا اى التى فصلت بين ايمانه و كفره .
فاصله
(
f sele
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - وسعت و فراخى . و مدت . و مقدار . و فضاى واقع در ميان . و مسافت و دورى و بعد . و حاجز . و هر چيز كه ميان دو چيز و يا چند چيز واقع شود . و هر آنچه جدا كند چيزى را از چيز ديگر .
فاضة
(
f zzat
) ا . ع . سختى و بلا .
ج : فواض .
فاضح
(
f zeh
) ص . ع . رسواكننده .
ج : فاضحون .
فاضحات
(
f zeh t
) ع . ج . فاضحة .
فاضحة
(
f zehat
) ص . ع . مؤنث فاضح . ج : فاضحات و فواضح .
فاضحون
(
f zehuna
) ع . ج . فاضح .
فاضل
(
f zel
) ص . ع . كسى كه در حسب و علم افزون از ديگران باشد . ج : فضلاء . و فاضل الدهر : برگزيدهء در سن و عصر خود .
فاضل
(
f zel
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كياجور و مرد دانا و صاحب علم و فضل و هنر و كمال و سخاوت و مرد هنرمند و دانشمند . و افزون آينده . و فياض و سرشار . و افزونى آب .
و كلانى دول . و زيادتى حساب . و بسيارى مال . و سنگينى پلهء ترازو . و هر آنچه علاوه باشد از محصولى كه بايد بدست آيد . و باقى ماندهء از هر چيز و تفاضل .
فاضل آب
(
f zel - b
) ا . پ . آبى كه از پرى نهر و جز آن ريزش كند و بخارج آن روان گردد . و هرز آب حمام و آب انبار و جز آن .
فاضل باقى
(
f zel - b qi
) ا . پ .
افزونى در حساب پس از تعيين جمع و خرج .
فاضلة
(
f zelat
) ا . ع . بلندى قدر در فضيلت و احسان . و باصطلاح عروض : فاصلة كبرى . مر . فاصلة .
فاضلتر
(
f zel - tar
) ص . پ . داناتر و افزونتر در علم و كمال و هنر .
فاضلحساب
(
f zel - hes b
) ا . پ .
هر آنچه در محاسبه و داد و ستد افزون باشد و علاوه آيد .
فاط
(
f t
) ا . پ . جدوار و كچوله .
و هر زهرى .
فاطر
(
f ter
) ص . ع . آفريننده . و آغاز كنندهء در كار . قوله تعالى :
فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
. و بعير فاطر : شترى كه دندان نيش وى برآمده باشد .
فاطم
(
f tem
) ص . ع . امراة فاطم :
زنى كه بچهء خود را از شير باز دارد . و ناقة فاطم : ماده شترى كه سر يك سال بچه را از وى باز كنند . و ماده شترى كه بچهاش بوقت فطام رسيده باشد . ج : فواطم . و نيز شتر بچهء از شير باز شده .
فاطمة
(
f temat
) ا . ع . شتر بچهء مادهء از شير بازشده . و نام چند تن از زنان صحابيه .
ج : فواطم . و فاطمة الزهراء صلوات اللّه عليها : نام دختر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله كه سيدة النساء از القاب آن بزرگوار است .
فاطمه
(
f teme
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - از اعلام است .
فاطمى
(
f temi
) ص . پ . منسوب به حضرت فاطمه عليها السلام و كسى كه از اولاد آن حضرت باشد .
فاطمى
(
f temiyy
) ص . ع . كسى كه بولادت منسوب به حضرت فاطمة باشد . ج :
فاطميون .
فاطميات
(
f temiyy t
) ع . ج . فاطمية .
فاطمية
(
f temiyyat
) ص . ع . مؤنث فاطمى . ج : فاطميات .
فاطمية
(
f temiyyat
) ا . ع . نام سلسلهاى از پادشاهان مصر از اولاد حضرت فاطمه سلام اللّه عليها كه از سال 296 هجرى تا سال 567 سلطنت كردند .
فاطميون
(
f temiyyuna
) ع . ج . فاطمى .
فاطن
(
f ten
) ص . ع . دانا و زيرك .
فاعل
(
f 'el
) ص . ع . كننده . ج .
فاعلون . و عملهء گل كش و چاه كن .
ج : فعلة .
فاعل
(
f 'el
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كنندهء هر كارى . و سازنده و پردازنده و بجا آورنده و به كار دارنده و كاركننده . و عمل كننده و كردگر و عامل . و فرماينده . و صانع و صنعتگر . و باصطلاح صرف و نحو : كلمهاى كه دلالت مىكند بر كسى و يا بر چيزى كه فعل از آن صادر شده . و فاعل بلاواسطه :
كردگر نزديك . و فاعل حقيقى : خداوند عالم جل شأنه . و فاعل مختار : كسى كه در اجراى كارى مختار و آزاد است .
فاعلى
(
f 'eli
) ص . پ . منسوب بفاعل .
فاعليت
(
f 'eliyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طريقهء اجراى فعل .