تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2302

مساهمون:

ص٢٣٠٢
و فراخ . و چادر باريك و نازك از پشم شتر . و بتخانه . و رنگ . و مرد بلندبالا . و تكهء كوهى . و نام بتى . و نام مردى .

عبعبة

(
ab'abat
) ا . ع . پشم گوسپند سرخ رنگ . و نام زنى .

عبعبة

(
ab'abat
) م . ع . عبعب عبعبة : شكست خورد و گريخت .

عبق

(
abaq
) ا . ع . سختى . و نام مزدى .

عبق

(
abaq
) م . ع . عبق عبقا و عباقة و عباقية . مر . عباقة

عبق

(
abeq
) ص . ع . رجل عبق : مرد آلودهء بوى خوش از چند روز كه هنوز باقى باشد .

عبقان

(
abq n
) و عبقانة (
abq nat
) ص . ع . رجل عبقان : مرد بدخوى . امراة عبقانة كذلك .

عبقة

(
abaqat
) ا . ع . چربش روغن در مشك . يق : ما فى النحى من عبقة أى شيئ من السمن .

عبقة

(
abeqat
) ص . ع . امراة عبقة : زن آلودهء بوى خوش از چند روز كه هنوز باقى باشد .

عبقر

(
abqar
) ا . ع . نام موضعى بسيار پرى . و نام دهى كه پارچهء خوب در آنجا مىبافند و تازيان هر چيز خوب از مردم و جامه و جز آن را بوى نسبت كنند . يق : ثوب عبقرى و ثياب عبقرية .

عبقر

(
abaqorr
) ا . ع . ژاله و تگرگ كه حب الغمام نيز گويند . يق : ابرد من عبقر .

عبقرة

(
abqarat
) ا . ع . زن پر گوشت نازك خوشگل .

عبقرة

(
abqarat
) م . ع . عبقر السراب عبقرة : درخشيد سراب .

عبقرى

(
abqariyy
) ا و ص . ع . مهتر . و قوى و سخت . و مرد قوى . و كامل‌تر و بهتر از هر چيزى . و آنچه در حسن و نيكوئى فايق تر باشد . و دروغ بىآميغ . و نوعى از فرش ديبا و نگارين . و هو عبقرى قوم يعنى او مهتر و قوىترين قوم است . و ثوب عبقرى : جامهء نيكو و نفيس . و ظلم عبقرى : ستم شديد و سخت . و روى ان عمر رضى اللّه عنه كان يسجد على عبقرى .

عبقس

(
abqas
) ا . ع . يك قسم جانور كوچكى .

عبقسى

(
abqasiyy
) و عبقسية (
abqasiyyat
) ص . ع . منسوب بعبد قيس .

عبقص

(
abqas
) ا . ع . عبقس و يك نوع جانور كوچكى .

عبقوس

(
obqus
) و عبقوص (
obqus
) ا . ع . عبقس و يك قسم جانور كوچكى .

عبك

(
abk
) م . ع . عبك الشيئ بالشيئ عبكا ( از باب نصر ) : آميخت آن چيز را به آن چيز .

عبكة

(
abakat
) ا . ع . بيخ درخت رز . و پاره و شكستهء از هر چيزى . و سست و سبك از هر چيزى . و چرك مشك شير . و پست لوله كرده . و ما ذقت عبكة و لا لبكة : نچشيدم نه قدرى از پست و نه پاره‌اى از تريد . و ما فى النحى عبكة : نيست در خيك چيزى از روغن . و نيز عبكة : دشمن روى درمانده و عاجز .

عبل

(
abl
) ص . ع . كلان و ستبر از هر چيزى و تمام اندام . يق : رجل عبل : مرد ستبر تمام اندام . ج : عبال . و رجل عبل الذراعين : مرد ستبر بازو . و فرس عبل الشوى : اسب درشت بندپاى .

عبل

(
abl
) م . ع . عبل الشجر عبلا ( از باب ضرب ) : فروريخت برگ آن درخت را . و عبل السهم : پيكان نهاد آن تير را . و عبل الشيئ : رد كرد آن چيز را . و بازداشت آن را . و بريد آن را . و عبل به : برد آن را . و عبل عليه : انداخت بر وى سنگينى را . عبلت الشجرة : برگ ريخت آن درخت و برگ برآورد . و عبل الحبل عبلا ( از باب نصر ) : تافت آن رسن را .

عبل

(
abal
) ا . ع . هر برگ تافتهء بىپهنا و باريك مانند برگ گز . و بار درخت ارطى و يا برگ آن وقتى كه سخت شود و قابل دباغت گردد و يا برگ باريك آن و يا برگ فروريختهء آن و يا برگ نو درآمدهء آن .

عبل

(
abal
) م . ع . عبل عبلا ( از باب سمع ) : درشت و ستبر گرديد . و سپيد شد .

عبل

(
abel
) ص . ع . درشت و ستبر و سپيد از سنگ و جز آن .

عبلاء

(
abl '
) ص . ع . صخرة عبلاء : سنك سپيد . و واكمة عبلاء : پشتهء درشت . و شجرة عبلاء : درخت نيك سپيد ستبر . ج : عبال .

عبلاء

(
abl
) ا . ع . كان روى در بلاد قيس . و نام چند موضع .

عبلات

(
abl t
) ع . ج . عبلة .

عبلات

(
abal t
) ا . ع . قبيله‌اى از قريش

عبلة

(
ablat
) ص . ع . امراة عبلة : زن تمام اندام . و امراة عبلة المخلخل : زن ستبر جاى خلخال . ج : عبال و عبلات .

عبلة

(
ablat
) ا . ع . نام جاريهء قريش مادر قبيلهء اميهء صغرى و ايشان را عبلات گويند .

عبلى

(
abliyy
) ص . ع . منسوب بقبيلهء عبلات قريش .

عبم

(
ebamm
) ا . ع . بلند بالاى تنومند و تناور .

عبن

(
abn
) م . ع . عبن جسمه عبنا ( از باب نصر ) : ستبر و درشت بدن گرديد .