تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2304

مساهمون:

ص٢٣٠٤
الجاهلية : نخوت جاهليت . و كذلك عبية الجاهلية .

عبيث

(
abis
) ا . ع . نوعى از ريحان .

عبيث

(
ebbis
) ص . ع . بسيار بازىكننده .

عبيثة

(
abisat
) ا . ع . پينو و طعامى كه در آن بجاى گوشت ملخ اندازند . و طعامى از آرد و روغن و خرما . و نيز جو و گندم آميخته . جاء فلان بعبيثة فى وعائه : آمد فلان و در ظرف وى جو و گندم بهم آميخته بود . و عبيثة الناس : مردم از هر جنس در آميخته . و ظلت الغنم عبيثة واحدة ، و اين كلام را در صورتى گويند كه دو گلهء گوسپند با هم رسند و با يكديگر مخلوط گردند و مثلى است كه در اختلاط مردم و تساوى ايشان در فساد ظاهرا و باطنا گويند . ج : عبائث .

عبيثة

(
abisat
) ص . ع . فلان عبيثة : در نسب فلان آميزش و خلط است .

عبيثران

(
abaysar n
) و (
abaysor n
) ا . ع . گياهى خوش‌بو كه عبوثران نيز گويند . و كار دشوار . و فتنه . و مكروه .

عبيثران

(
abaysor n
) ا ع . نام درختى خاردار كه هر كس را خارى از آن رسد به زودى رهائى نيابد و در شدائد و سختى كارها بدان مثل زنند .

عبيد

(
abid
) ا . ع . ج . عبد . ج : عبيدون .

عبيد

(
obayd
) ا . ع . مصغر عبد يعنى بندهء كوچك . و ام عبيد : دشت خالى ويران و بيابانى كه بدان باران نرسيده باشد . و بنو عبيد : نام گروهى از تازيان . و عبيد الله بن عمر بن الخطاب . در جنگ صفين با معاويه بود و كشته شد .

عبيدة

(
obaydat
) ا . ع . هزار خانهء شكنبه . ابو عبيدة بن الجراح : يكى از اصحاب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و نامش عامر بن عبيد اللّه بن الجراح .

عبيدون

(
abiduna
) ا . ع . عبيد . و ج ج . عبد .

عبير

(
abir
) ا . ع . زعفران . و بوى خوش با زعفران آميخته .

عبير

(
abir
) ص . ع . قوم عبير : گروه بسيار با اهل . و سهم عبير : تيرى كه داراى پر بسيار باشد .

عبير

(
abir
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوعى از خوشبوى خشك كه بر جامه پاشند . و عنبر . و خوشبوئى كه از صندل و گلاب و مشك سازند . و پر عبير : مملو از مشك و خوشبوى و معطر .

عبيراء

(
obayr
) ا . ع . نام گياهى .

عبير آلاى

(
abir - l y
) ص . پ . آلودهء بعنبر .

عبير تأثير

(
abir - ta'sir
) ص . پ . معطر و داراى اثر خوش‌بويها .

عبير تعطير

(
abir - ta'tir
) ص . پ . خوش‌بو مانند عنبر .

عبيرى

(
abiri
) ص . پ . منسوب بعبير .

عبيط

(
abit
) ص . ع . شتر فربه و جوان كه بىعلت و بيمارى كشته باشند . ج : عبط و عباط . و لحم عبيط : گوشت تازه . و دم عبيط و زعفران عبيط كذلك . و ثوب عبيط : جامهء نو دريده .

عبيطة

(
abitat
) ص . ع . مؤنث عبيط : ماده شتر فربه و جوان بىعلت و بيمارى كشته .

عبيلة

(
abilat
) ا . ع . زن درشت و ستبر .

عت

(
att
) م . ع . عته عتا ( از باب نصر ) : چندين بار باز گردانيد بر وى سخن را و رد كرد او را . و عته بالمسألة : ستيهيد بر وى در سؤال . و عته بالكلام : سرزنش كرد او را . و عتته الحية : گزيد او را مار .

عت

(
ott
) ع . ج . عتاء و اعت .

عتا

(
att
) ع . بمعنى حتى .

عتاء

(
att '
) ص . ع . مؤنث اعت : زنى كه در سخن درشتى كند . ج : عت .

عتاب

(
et b
) م . ع . عاتبه معاتبة و عتابا : خشم گرفت او را و ملامت كرد . و نيز عتاب : خشم گرفتن همديگر را . و ناز كردن . و خشمگينى پيدا نمودن . و ياد كردن خشم را .

عتاب

(
et b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خشم و ملامت . و عتاب كردن : ملامت و سرزنش كردن و دشنام دادن و درشتى كردن در خطاب و توبيخ كردن .

عتاب

(
att b
) ص . ع . بسيار خشمگين و غضبناك . و ام عتاب : كفتار .

عتاب

(
ott b
) ا . پ . نام مخترع پارچه هاى ابريشمى موجدار .

عتابى

(
at bi
) ا . ب . - مأخوذ از تازى - دربان .

عتابى

(
ot bi
) ا . پ . نوعى از پارچهء ابريشمى گرانبهاى موجدار منسوب بعتاب كه مخترع آنست .

عتاة

(
ot t
) ع . ج . عاتى .

عتات

(
et t
) م . ع . عاته معاتة و عتاتا : پيكار نمود با وى . و ما زلت اعات فلانا : هميشه پيكار مىكنم فلان را .

عتاد

(
at d
) ا . ع . ساخت و سامان . و آمادگى . و آنچه جهة سفر و جز آن آماده سازند . و كاسهء كلان . ج : اعتد و اعتدة .

عتاد

(
at d
) و عتادة (
at dat
) م . ع . عتد عتادا و عتادة ( از باب كرم ) : آماده گرديد .

عتار

(
at r
) و (
att r
) ا . ع . نره و - ذكر .