تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2299

مساهمون:

ص٢٢٩٩
كسى كه داراى آواز بلند مانند آواز عباس باشد .

عباط

(
eb t
) ع . ج . عبيط .

عباقاء

(
ab q
) ص . ع . رجل عباقاء : مردى كه به كسى بچسبد و بوى ملصق گردد .

عباقة

(
ab qat
) م . ع . عبق به الطيب عبقا و عباقة و عباقية ( از باب سمع ) : . چسپيد بوى بوى خوش و خوشبوى شد . و عبق بالمكان : اقامت نمود در آن جاى . و عبق به : آزمند و حريص وى گرديد .

عباقرى

(
ab qariyy
) ا . ع . نوعى از فرش و گستردنى .

عباقية

(
ab qiyat
) ا و ص . ع . بلا و داهيه . و مرد مكار و نيك زيرك . و اثر زخم و جراحت در بهترين جاى روى . و نام درختى خاردار . و دزد سخت دزدنده و مكار . و شىء عباقية : چيز لازم . و شىء له عباقية : چيزى كه اثرش باقى باشد . و انف له عباقية يعنى عار و ننگ است او را .

عباقية

(
ab qiyat
) م . ع . عبق عبقا و عباقة و عباقية . مر . عباقة .

عباقيس

(
ab qis
) ا . ع . باقى ماندهء از بقيه و واپسين چيزها .

عباقيل

(
ab qil
) ا . ع . باقى ماندهء از بيمارى و از عشق و محبت .

عبال

(
ab l
) ا . ع . نوعى از درخت گل سرخ كوهى بزرگ كه از آن عصا سازند و گويند عصاى موسى از چوب آن بود .

عبال

(
eb l
) ع . ج . عبلاء . و ج . عبلة . و ج . عبل .

عبالة

(
ab lat
) م . ع . عبل عبالة ( از باب كرم و نصر ) : ستبر و تمام اندام گرديد . و عبلت الفرس : درشت و ستبر پا گرديد آن اسب .

عبالة

(
ab lat
) و (
ab llat
) ا . ع . ثقل و گرانى . يق : القى عليه عبالته . و كذلك عبالته .

عبام

(
ab m
) ا . ع . عاجز و درماندهءگران جسم .

عبام

(
ob m
) ص . ع . ماء عبام : آب بسيار .

عباماء

(
ab m
) ص . ع . گول و احمق .

عبامة

(
ab mat
) م . ع . عبم عبامة : ( از باب كرم ) : گول گرديد و احمق شد .

عباهر

(
ab her
) و (
ob her
) ا . ع . آكنده گوشت . و بزرگ و نرم و دراز از هر چيزى .

عباهل

(
ab hel
) ص . ع . ابل عباهل : شتران بر سر خود گذاشته شده .

عباهلة

(
ab helat
) ا . ع . ملوك حمير كه در زمان اسلام هم بر ملك خود گذاشته شدند .

عباية

(
ab yat
) ا . ع . نوعى از گليم . و مرد جفاكار . و تنبل گران جسم .

عبائث

(
ab es
) ا . ع . ج . عبيثة .

عبائر

(
ab er
) ع . ج . عبور .

عبائى

(
ab ei
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كفل پوش چاروا .

عبب

(
obab
) ع . ج . عبة .

عبب

(
obob
) ا . ع . آب جهجهان ريزان .

عبة

(
obbat
) ا . ع . دانهء كاكنج و سگ انگور . و درخت قسمى از اعلاث . ج : عبب .

عبث

(
abs
) م . ع . عبث عبثا ( از باب ضرب ) : آميخت و عبيثة ساخت .

عبث

(
abas
) م . ع . عبث عبثا ( از باب سمع ) : بازى كرد . و كارى كرد كه در آن فايده‌اى نبود . و عبث بفلان الدهر : بازى كرد روزگار با فلان و هو كناية عن تقلبه .

عبث

(
abas
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بىفايده و بيهوده و فرخنج و فلاد و فلاده و بىمعنى . و بيكار . و هرزه . و عبث گفتن : بىمعنى و لا طايل حرف زدن و بيهوده گفتن .

عبثا

(
abasan
) م . ف . پ . - مأخوذ از تازى - باطلا و بطور بيهوده .

عبجة

(
abajat
) ا . ع . دشمن روى فرومايه كه هر چه بوى گويند باك و پاس آن نكند . و بىخير .

عبد

(
abd
) ا . ع . بنده خلاف حر . و مردم . ج : عبدون و عبيد و اعبد و عباد و عبدان و عبدان و عبدان (
ebeddan
) و عبود و اعباد و عبدة (
abaddat
) و عبدة و معبدة و معابد و عبداء و عبدى و عبد و عبد و معبوداء . و ج ج : اعابد . و پيكان كوتاه پهن . و نام گياهى خوشبوى . و سيماب و جيوه . و عبد الله : نام پدر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و نام خود آن حضرت . قوله تعالى :
وَ أَنَّهُ لَمَّا قامَ عَبْدُ اللَّهِ
و عبد البطن : شكم‌پرست و عبد الرق : بنده ضد آزاد . و العبد الصالح : لقب حضرت موسى بن جعفر عليه و على آبائه الصلاة و السلام . و عبد قن : بنده‌اى كه از پدر و مادر بنده زاده باشد . و عبد مملوك : بنده‌اى كه وى را خريده باشند .

عبد

(
abd
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بنده و برده و غلام . و غلام زرخريد .

عبد

(
abad
) م . ع . عبد عبدا ( از باب سمع ) : خشم گرفت و غضب كرد . و عبدت الابل : جرب گرفتند شتران و گر شدند . و عبد فلان : پشيمان شد فلان . و عبد زيد على نفسه : ملامت كرد زيد نفس خود را . و عبد عمرو على الشيىء : حريص و آزمند شد عمر و بر آن چيز . و عبد فلان : انكار كرد و ابا نمود فلان . و عبد
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2299 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )