تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2301

مساهمون:

ص٢٣٠١
انديشه . و پند . و شگفت . و تنبه از غفلت بسوى آگاهى . و هر چيز كه موجب تنبه و آگاهى گردد . و عبرت شش روزه : آسمان و زمين و آنچه از مخلوق در ما بين آسمان و زمين و در روى زمين است . و آنچه از انسان بفعل آيد . و آنچه از حوادث بفعل آيد . و عبرت پذيرفتن : پند گرفتن و نصيحت گوش كردن . و عبرت شدن : نمونه شدن و دستور العمل گشتن . و عبرت كردن : متنبه شدن و پند گرفتن .

عبرة

(
obrat
) ا . ع . گروه . و بسيار از هر چيزى . و نام مهرة . و ذو العبرة : لقب مردى از تازيان كه آنر مىپوشيد .

عبرة

(
obrat
) و (
abarat
) ا . ع . گرمى چشم بواسطهء جريان اشكهاى حزن‌انگيز .

عبرة

(
abarat
) ا . ع . ابو عبرة : بيهوده گوى فسوس‌كننده .

عبرة

(
aberat
) ص . ع . امراة عبرة : زن با اشك .

عبرت‌آميز

(
ebrat - miz
) ص . پ . هر چيز كه موجب تنبه و آگاهى گردد . و تعجب‌آميز .

عبرت بخش

(
ebrat - baxc
) ص . پ . پنددهنده .

عبرت‌نما

(
ebrat - nam
) ص . پ . پنددهنده . و شگفتىآورنده . و هر چيز كه تنبه آورد .

عبرت نمودن

(
ebrat - namun
) ص . پ . تعجب‌انگيز و حيرت‌انگيز . و چيزى كه موجب پند و تنبه گردد .

عبرد

(
obrod
) ص . ع . عشب عبرد : گياه باريك و هيچ‌كاره . و غصن عبرد : شاخ نرم و نازك .

عبرد

(
obrod
) و (
obared
) و عبردة (
obaredat
) ا . ع . دختر سپيد رنگ تازه بدن نازك و لرزان اندام .

عبرود

(
obrud
) ص . ع . غصن عبرود : شاخ نرم و نازك . و شحم عبرود : پيه جنبان و لرزان .

عبرى

(
abr
) ص . ع . امراة عبرى : زن با اشك . و عين عبرى : چشم پر اشك . ج : عبارى .

عبرى

(
ebri
) ا . پ . لغت جهودان .

عبرى

(
ebriyy
) ا . ع . عبرانى و لغت جهودان .

عبرى

(
obriyy
) ا . ع . كنار با ساق كه بر لب جوى رويد و يا كنار بىساق .

عبرية

(
ebriyyat
) ا . ع . تكلم به زبان عبرى .

عبس

(
abs
) ا . ع . نام گياهى كه به فارسى شاپاپك و سيسنبر گويند . و نام كوهى و آبى و محله‌اى در كوفه . و نام پدر قبيله‌اى .

عبس

(
abs
) م . ع . عبس وجهه عبسا و عبوسا ( از باب ضرب ) : ترش كرد روى را . و عبس اليوم : سخت گرديد روز .

عبس

(
abas
) ا . ع . سرگين و پشكى كه بر دنب ستور خشك شده و آويزان باشد .

عبس

(
abas
) م . ع . عبس عبسا ( از باب سمع ) : خشك گرديد سرگين و يا پشكل بر دنب ستور و آويزان شد . و عبس الوسخ فى يده : خشك گرديد چرك بر دست او .

عبسة

(
absat
) ا . ع . يك مرتبه عبوس كردن .

عبسة

(
ebsat
) ا . ع . نوع عبوس و ترشروئى و هيئت و شكل آن .

عبسة

(
abasat
) ا . ع . واحد عبس يعنى يك سرگين و پشكل خشك شده بر دنب ستور .

عبسر

(
absor
) و عبسور (
obsur
) ا . ع . ماده شتر قوى و تيزرو .

عبش

(
abc
) ا . ع . نيكوئى و صلاح در هر چيزى . يق : الختان عبش للصبى اى صلاح .

عبش

(
abc
) و (
abac
) و عبشه (
abcat
) (
abacat
) ا . ع . گولى و كند فهمى . و سستى و غفلت .

عبشمى

(
abcamiyy
) ص . ع . منسوب بقبيلهء عبد شمس .

عبط

(
abt
) م . ع . عبط الذبيحة عبطا ( از باب ضرب ) : بىعلت كشت ذبيحهء پر گوشت و جوان را . و عبط فلان : پنهان و غايب گرديد فلان . و عبطت الريح وجه الارض : رنديد باد روى زمين را . و عبط الارض : كنديد زمين ناكنده را . و عبط على الكذب : دروغ بست بر من بىسبب و بهانه . و عبط نفسه فى الحرب : بىسبب و بىباكانه انداخت خود را در جنگ . و عبط التراب : برانگيخت خاك را . و عبط الفرس : تاخت اسب را چندانكه عرق آورد . و عبط الضرع : خون‌آلود كرد پستان را . و عبط الثوب الجديد : دريد جامهء نو و درست را . و عبط هو : دريده شد او ( لازم و متعدى ) . و عبط الدواهى الرجل : بىموجب رسيد آن مرد را بلاها . و عبطته المنية : بىعلت و جوان كشت او را .

عبط

(
obot
) ع . ج . عبيط .

عبطة

(
abtat
) ا . ع . مات فلان عبطة : جوان و صحيح و تندرست مرد فلان .

عبطة

(
obtat
) ا . ع . تازگى و ترى .

عبعاب

(
ab ' b
) ا . ع . فراخ گلوى بزرگ شكم تمام اندام نيكو سرشت . و مرد دراز بالا . و كسائى از پشم .

عبعب

(
ab'ab
) ا . ع . نازكى و تازگى جوانى . و جوان پر گوشت . و جامهء وسيع