تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2300

مساهمون:

ص٢٣٠٠
فلان به : عار و ننگ داشت فلان آن را .

عبد

(
abad
) ص . ع . ج . عابد .

عبد

(
abed
) ص . ع . با ننگ و عار .

عبد

(
abod
) ا . ع . بنده .

عبد

(
abod
) و (
obod
) ع . ج . عبد .

عبداء

(
ebedd '
) ع . ج . عبد .

عبدان

(
ebd n
) و (
obd n
) و (
ebedd n
) ع . ج . عبد .

عبدة

(
abadat
) ا . ع . خشم و غضب . و نفرت . و جرب و گرى شتران . و ستبرى پارچه . و پشيمانى . و ملامت . و حرص و آز . و ابا . و انكار . و عار و ننگ . و دوام . و توانائى . و فربهى . و زندگانى . و كسى كه بر او غضب كرده باشند . و سنگ خوش‌بوىسا . و نام مردى .

عبدة

(
abadat
) ص . ع . ج . عابد .

عبدة

(
abadat
) و (
abaddat
) ع . ج . عبد .

عبدرى

(
abdariyy
) ص . ع . منسوب ببنى عبد الدار .

عبدل

(
abdal
) ا . ع . عبد و بنده ضد آزاد . و نام مردى . و ايالت حضرموت .

عبدل

(
abdol
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - از نامهاى مردان .

عبدون

(
abduna
) ع . ج . عبد .

عبدى

(
ebedd
) ع . ج . عبد .

عبدية

(
abdiyyat
) ا و ص . ع . بندگى . و دراهم عبدية : نوعى از دراهم جيد و اعلا .

عبر

(
abr
) م . ع . عبر الرؤيا عبرا و عبارة ( از باب نصر ) : بيان كرد خواب را و خبر داد از مآل كار . و عبر النهر عبرا و عبورا : در گذشت از آن جوى . و عبر القوم : در گذشتند آن گروه و مردند . و عبر السبيل : شكافت آن راه را . و عبر عبرا : جارى گرديد اشك . و اندوهگين شد . و عبر الكبش : فريز ناكرده گذاشت آن قچقار را . و عبر به الماء : بدان در گذشت از آب . و عبر الدراهم : تامل نمود در كميت و ماهيت آن دراهم . و كذلك : عبر المتاع . و عبرت الدراهم : تعجب كردم از اين درهمها . و عبر الكتاب : با انديشه و مطالعه خواند آن نامه را بىآواز . و عبر الطير عبرا ( از باب نصر و ضرب ) : زجر كرد آن مرغ را .

عبر

(
abr
) و (
ebr
) و (
obr
) ص . ع . ناقة عبر اسفار : ماده شتر قوى كه قطع كند بهر زمين كه بگذرد و آنكه پيوسته در سفر باشد ( يستوى فيه المؤنث و المذكر و الواحد و الجمع ) . و كذلك رجل عبر اسفار . و كذلك العبر و العبر .

عبر

(
ebr
) ا . ع . مملكتى كه از جانب غربى فرات تا بيابان عربستان باشد . و عبر الوادى : كنارهء رودبار . و بناب عبر : دروغ و باطل .

عبر

(
ebr
) و (
abr
) ص . ع . مجلس عبر : مجلس پر جمعيت . و كذلك مجلس عبر .

عبر

(
obr
) ا . ع . بسيار از هر چيزى . و جماعت . و زن بىفرزند . و زن فرزند مرده . و ابر سخت روان . ج : عابر . و عقاب .

عبر

(
obr
) ص . ع . اكبش عبر : قچقارهاى يك سالهء فريز ناكرده .

عبر

(
obr
) و (
abar
) ا . ع . گرمى چشم . و عبر النهر : كرانهء جوى . و كذلك عبر النهر .

عبر

(
abar
) ا . ع . تذكر . و اتعاظ . و تكريم تعظيم و احترام . و ابو العبر : بيهوده گوى فسوس‌كننده .

عبر

(
abar
) م . ع . عبر الرجل عبرا ( از باب سمع ) : جارى شد اشك آن مرد و محزون و غمگين گرديد .

عبر

(
aber
) ص . ع . رجل عبر : مرد با اشك .

عبر

(
ebar
) ع . ج . عبرة . و ج . عبرة .

عبر

(
obor
) ع . ج . عبور .

عبرات

(
abar t
) ع . ج . عبرة . و يوم العبرات : از روزهاى تازيان است .

عبران

(
abr n
) ص . ع . رجل عبران : مرد با اشك .

عبرانى

(
ebr ni
) ا . پ . زبان عبرى كه زبان يهود باشد .

عبرانى

(
ebr niyy
) ا . ع . لغت جهودان .

عبرانيت

(
ebraniyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زبان عبرى .

عبرب

(
abrab
) ا . ع . سماق .

عبربية

(
abrabiyyat
) ص . ع . قدر عبربية : ديگى كه در آن سماق انداخته باشند .

عبرة

(
abrat
) ا . ع . بيان و تفسير ( اسم است تعبير را ) . و سرشك در چشم . و تردد گريه در سينه . و اندوه بىگريه . ج : عبرات و عبر .

عبرة

(
abrat
) م . ع . عبرت العين عبرة ( از باب سمع ) : اشك باريد . و نيز عبرة : اندوهگين شدن .

عبرة

(
abrat
) و (
obrat
) ا . ع . عبرة الوادى : كرانهء رودبار . و كذلك عبرة النهر .

عبرة

(
ebrat
) ا . ع . شگفت . و پند . ج . عبر . قوله تعالى :
إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصارِ
.

عبرت

(
ebrat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى -