عتار
(
att r
) ا . ع . دلاور . و اسب توانا .
و جاى درشت و خالى .
عتاق
(
at q
) م . ع . عتق عتقا و عتاقا و عتاقة . مر . عتق .
عتاق
(
et q
) ع . ج . عتيق . و عتاق الخيل : اسبان برگزيده و گرامى . و عتاق الطير : مرغان شكارى .
عتاق
(
ot q
) ص . ع . مى كهنه و نيكو .
عتاقة
(
at qat
) ا . ع . آزادى . و مولى عتاقة : غلام آزاد كرده .
عتاقة
(
at qat
) م . ع . عتق عتقا و عتاقا و عتاقة . مر . عتق .
عتال
(
att l
) ا . ع . كسى كه كلوخ كلان از زمين بر مىكند .
عتان
(
et n
) ا . ع . سرگين . و نمك كه در دباغت پوستها به كار برند . و نام آبى در مقابل خيبر .
عتاه
(
at h
) م . ع . عته الرجل عتها و عتاها و عتاهة ( از باب سمع ) :
ناقص شد عقل آن مرد بدون جنون و مدهوش شد .
عتاه
(
ot h
) م . ع . عته الرجل ( مجهولا ) عتها و عتها و عتاها : سبك عقل گرديد و كم شد عقل او و مدهوش گشت و رفت خرد او . و عته فى العلم : آزمند علم گرديد و حريص شد بر آن . و عته فى فلان : حريص كرده شد بر آن . و عته فى فلان : حريص كرده شد بر اذيت فلان و بر حكايت كردن كلام او .
عتاهة
(
at hat
) ا . ع . دل شدگى . و بىعقلى . و گمراهى . و آوارگى . و تقليد . و مردم گمراه .
عتاهة
(
at hat
) م . ع . عته عتها و عتاها و عتاهة . مر . عتاه .
عتاهية
(
at hiyat
) و (
ot hiyat
) ا . ع .
مردم گمراه و احمق . و ابو العتاهية :
لقب مردى نه كنيهء او زيرا اب در اينجا بمعنى صاحب است .
عتائق
(
at eq
) ع . ج . عتيقة .
عتب
(
atb
) م . ع . عتب عليه عتبا و معتبا و معتبة و معتبة و عتيبى و تعتابا و عتبانا و عتبانا ( از باب ضرب و نصر ) : خشم گرفت بر او و ملامت كرد او را در خشم و سخط . و فى الدعاء : عتبت بجهلى عليك يعنى خشم كردم از جهة نادانى خودم بر تو . و عتب البعير عتبا و عتبانا و تعتابا : بر سه پاى رفت آن شتر و شبيه بلنگيدن رفت . و عتب الرجل :
يك پاى برداشته آن مرد و جستن گرفت . و ما عتبت بابه : پاسپر نكردم استانهء در او را يعنى گاهى بدر خانهاش نرفتم .
عتب
(
atb
) ا . ع . خشم . و ملامت .
و لنگى .
عتب
(
etb
) ص . ع . بسيار عتابكننده .
عتب
(
atab
) ا . ع . امر كريه و ناخوش .
و سختى . و ما فى هذا الامر رتب و لا عتب : نيست در اين كار شدت و سختى . و نيز عتب : تباهى . و ميان انگشت سبابه و وسطى . و ميان وسطى و بنصر . و چوبهاى پهن كه بر عود نهند تا تارهاى عود را بدان دراز كشند . و درشتى زمين . و ج . عتبة .
عتبات
(
atab t
) ع . ج . عتبة .
عتبات
(
atab t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مشاهد مقدسهاى كه در عراق عرب واقعند يعنى نجف و كربلا و مشهد كاظمين و مشهد عسكريين .
عتبان
(
atb n
) و (
atab n
) م . ع .
عتب عليه عتبا و عتبانا و عتبانا . مر .
عتب .
عتبان
(
atab n
) م . ع . عتب البعير عتبا و عتبانا . مر . عتب .
عتبان
(
etb n
) ا . ع . نام مردى . و ام عتبان : كفتار .
عتبة
(
atabat
) ا . ع . استانهء در و يا چوب بالائين در . و سختى . و كار ناملايم . يق :
حمل فلان على عتبة اى امر كريه من البلاء . و پلهء نردبان . و هر پلهاى . ج :
عتب و عتبات . و زن مرد . يق : غير عتبة بيتك اى امراتك .
عتبه
(
atabe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آستانه . و دربار پادشاهى .
عتبه بوسى
(
atabe - busi
) ا . پ . بوسيدن استانهء در . و شرفيابى دربار پادشاهى را عتبه بوسى گويند .
عتبى
(
otb
) ا . ع . خشنودى و رضا .
يق : لك العتبى .
عتت
(
atat
) ا . ع . درشتى در سخن .
عتت
(
atat
) م . ع . عت عتتا ( از باب سمع ) : درشتى كرد در سخن .
عتد
(
atad
) ص . ع . شيئ عتد : چيز حاضر و مهيا و آماده .
عتد
(
atad
) و (
ated
) ص . ع . فرس عتد : اسب آمادهء رفتن . و اسب تواناى تمام اندام . و كذلك فرس عتد .
عتدان
(
etd n
) ع . ج . عتود .
عتدة
(
otdat
) ا . ع . ساخت و سامان . و آمادگى . و آنچه جهة سفر و جز آن آماده كنند .
عتر
(
atr
) م . ع . عتر الرمح و غيره عترا و عترانا ( از باب ضرب ) : استوار گرديد نيزه و جز آن . و عتر الرمح :
لرزيد و جنبيد آن نيزه . و عتر الذكر عترا و عتورا : برخيزانيد آن نره را و بنعوظ آورد . و عتر فلان الشاة : ذبح كرد فلان آن گوسپند را . و عتر الرجل عترا و تعتارا : قربانى كرد آن مرد عتيرة را .