تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2496

مساهمون:

ص٢٤٩٦
رسول اللّه ما نهر الغوطة ؟ قال : نهر يجرى من فروج المومنات يوذى اهل النار ريحهن .

غوطة

(
qutat
) ا . ع . نام شهر دمشق و يا شهرستانى از آن .

غوطم‌غاته

(
qutam - q te
) ا . پ . يك نوع بازى مر شناگران را كه يكديگر را در آب فرو برند .

غوطه

(
qute
) ا . پ . فرو رفتگى در آب و يا غوش و غرق شدگى . و فرورفتگى سر در آب . و غوطه خوردن : فرو رفتن در آب . و غرق شدن . و غوطه دادن : غرق كردن و فرو كردن در آب .

غوطه باز

(
qute - b z
) ا . پ . غواص و فروشوندهء در آب .

غوطه‌خور

(
qute - xor
) ص . پ . غواص . و هر چيزى كه در زير آب فرو شده باشد .

غوطه‌خورى

(
qute - xori
) ا . پ . غرق شدگى و فرورفتگى در آب .

غوطه‌گاه

(
qute - g h
) ا . پ . جاى غوص و فرو رفتن در آب .

غوطه‌ور

(
qute - var
) ا . پ . غواص .

غوغا

(
qavq
) ا . پ . بانگ و فرياد و شور و فغان و هنگامه . و ستيزه و مناقشه و منازعه . و انجمن و جمعيت مردمان . و غوغاى هراسندگان : توبه و استغفار مجرمان . و آه پشيمانان و ترسندگان .

غوغاء

(
qavq '
) ا . ع . ملخ چون پر بر آرد و يا وقتى كه رنگش مايل بسرخى گردد . و جانوركى شبيه بپشه كه گزيدن نتواند . و مگس ريزه . و جمعيت مختلط از مردم . و جمعيت بهم‌ريخته . و بانگ و فرياد بهم‌آميختهء در جنگ .

غوغائى

(
qavq 'i
) ص . پ . هنگامه‌ساز و فتنه‌انگيز .

غوغو

(
ququ
) ا . پ . كبوتر . و فاخته .

غوفر

(
qavfar
) ا . ع . خربزهء پائيزى و يا نوعى از آن .

غوق

(
quq
) ا . پ . غوك .

غوك

(
quk
) ا . پ . حيوان كوچكى ذو الحيوتين كه وزع و پغر و چغز و غنجرش و غنجموش و كلا و كلا او و كلار و كلاو و كلوا و مگل و كلاوه و كلاور و وك نيز گويند و بتازى ضفدع و بتركى قرباغه نامند . و نيز غوك : نشانهء تيراندازان .

غوكان

(
quk n
) ا . پ . وزغ . و ج . غوك يعنى وزغان .

غوك‌چوب

(
quk - cub
) ا . پ . دو چوب يكى كوتاه و ديگرى بلندتر كه كودكان بدان بازى الك‌دولك كنند . و نيز بمعنى دو دله و بيوفا و بوالهوس و هر جائى .

غول

(
qavl
) ا . ع . سستى . و دردسر . و دورى بيابان . و كشيدگى . و سختى و دشوارى . و زمين نشيب . و پاره‌اى از درختان طلح . و خار بسيار . و اتى غولا غائلة يعنى رسيد كار سخت و منكرى . قوله تعالى :
لا فِيها غَوْلٌ
اى ليس فيها غائلة الصداع .

غول

(
qavl
) م . ع . غاله غولا و مغالا ( از باب نصر ) : هلاك كرد او را . و غالته عول : هلال كرد آن را هلاك كردنى و يا در افتاد در مهلكه و جاى جانكاه . و غال فلانا : گرفت فلان را به نحوى كه ندانست . و ربود آن را بناگاه و هلاك كرد آن را بناگاه .

غول

(
qavl
) و (
qul
) ا . ع . هر چيز كه عقل را زايل كند .

غول

(
qul
) ا . ع . هلاك . و بلا و سختى . و ديو بيابانى كه از راه فريبد . و هرچه بناگاه فرو گيرد و هلاك كند . ج : اغوال و غيلان . و مار . ج : اغوال . و جن مادهء ساحر و فسونگر و فريبنده . و مرگ . و ديوى مردمحوار و يا جانورى كه تازيان آن را بديدند و شناختند و تابط شرا وى را كشت . و آنكه هر ساعت برنگى نمودار گردد از افسونگران و ديوان . و غول الحلم : غضب زيرا كه بناگاه مىبرد برد بارى را .

غول

(
qul
) ا . پ . جائى كه در دامن كوه و يا در صحرا كنند و در آن گاو و گوسپند و ديگر چارپايان در شب زيست نمايند و غار نيز نامند . و دو كودك توأم كه با هم از يك شكم زائيده شده باشند . و حرامزاده . و گوش و اذن . و تخم گياهى كه آن را اسپغول نيز نامند .

غول

(
qul
) ا . پ . جن . و ديوى كه در شعاب كوهها و جاهاى دور از آبادى مىباشد و بهر شكل كه مىخواهد برميايد و مردم را از راه مىبرد . و غول بيابان : مردم وحشى بيابانى آدم خوار . و اژدهاى بيابانى . و غول سياه : شب تاريك .

غول

(
qovval
) ص . ع . عيش غول : زيست خوش و تعيش نيكو .

غولان

(
qavl n
) ا . ع . گياهى ترش شبيه باشنان .

غولان

(
qul n
) ا . پ . ج . غول . و غولان روزگار : طالبان دنيا و مردمان بدسيرت .

غولانيدن

(
qnl nidan
) ف م . پ . گريزانيدن و هزيمت فرمودن و گريزانيدن كنانيدن .

غولتاش

(
qult c
) ا . پ . خود و كلاه آهنين .

غولدنگ

(
quladang
) ا . پ . غوله دنگ .

غولك

(
qulak
) ا . پ . غلك و كوزه‌اى كه سر آن را چرم گيرند و سوراخى در آن چرم كنند و تمغاچيان و راه داران و قمار بازان پولى كه از مردم گيرند در آن ريزند . و راز و رمز و هر چيز پنهانى .

غولو

(
qulu
) ا . پ . شفتالو .

غوله

(
qavle
) ا . پ . مردم بىعقل و خام و كودن .

غوله

(
qule
) ا . پ . غولك .

غوله دنگ

(
qule - dang
) ص . پ .