غمى
(
qam
) ا . ع . على السماء غمى :
در آسمان ابر تنكى است كه مىپوشاند ماه نو را و ديده نمىشود . و صمنا للغمى : روزه گرفتيم چونكه ماه نو ديده نشد . و نيز غمى :
سقف خانه . و آنچه بالاى سقف است از چوب و خاك و جز آن . و قولهم : غمى و الله بمعنى اما و اللّه .
غمى
(
qam
) ص . ع . بيهوش ، مذكر و مؤنث و تثنيه و جمع در وى يكسان است .
يق : تركت فلانا غمى و تركتها غمى و كذا : تركتهما و تركتهم و تركتهن غمى و ان شئت قلت : هما غميان و هم اغماء .
غمى
(
qam
) م . ع . غمى اليوم و الليلة غمى ( مجهولا ) : پيوسته و دائم گرديد ابر در آن روز و شب نه آفتاب ديده شد و نه ماه . و غمى على المريض غمى ( ايضا مجهولا ) : بيهوش گرديد آن بيمار پس به هوش آمد .
غمى
(
qami
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - غمين و محزون و غمگين و اندوهگين .
غمى
(
qamm
) ص . ع . ليلة غمى : شب نيك گرم . و شب اندوه . و شب غبار ناك كه ماه ديده نشود .
غمى
(
qamm
) ا . ع . تاريكى و تيرگى . و سختى كه قوم را در جنگ انداخته و اندوهناك گرداند . و كار دشوار و مبهم .
غمى
(
qamm
) و (
qomm
) ا . ع .
صمنا للغمى : روزه داشتيم چونكه ماه نو ديده نشد . و كذلك : صمنا للغمى .
غمى
(
qomm
) ا . ع . بلا و سختى . و كار دشوار و مبهم .
غميا
(
qamy
) ا . ع . در پنجم از درهاى دوزخ .
غميار
(
qam - y r
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دهندرهكننده و خميازهكننده . و دلتنگ و غمناك .
غميان
(
qamay ne
) ا و ص . ع . بصيغهء تثنيه : دو سقف خانه . و هما غميان : آن دو نفر بيهوشاند .
غمية
(
qamyat
) ا . ع . شبى كه ماه نو بواسطهء ابر تنك ديده نشود .
غميدن
(
qamidan
) ف ل . پ . مغموم و محزون شدن و اندوهگين گشتن .
غميذر
(
qamayzar
) ا . ع . كسى كه سخن را درهم آميزد . و آنكه كار خود را درهم كند . و بىخرد كه هيچ نفهمد . و مرد نازك تناور منعم و پر از جوانى .
غمير
(
qamir
) ا . ع . دانهء بهمى . و گياه اندك سبز . و گياه سبز كه زير گياه خشك برآمده باشد . و گياهى كه در بن گياه ديگر برآيد .
ج : اغمراء . و آب بسيار . ج : غمار .
غميزة
(
qamizat
) ا . ع . عيب . و سستى عقل . و فيه غميزة : در آن جاى طعن و جاى طمع است .
غميس
(
qamis
) ا . ع . هر گياهى كه در زير گياه خشك برآيد . و شب تاريك و تاريكى .
و چيز عزيز الوجود كه مردمان مانند آن را نديده و نشناخته باشند . و بيشه و درختان انبوه و درهم پيچيده . و هر چيز درهم و انبوه كه در آن فرو رفتن و پوشيده شدن توانند . و آب راههء خرد ميان ترهزار .
غميس
(
qamis
) ص . ع . قصيدة غميس : قصيدهاى كه كسى مانند آن را نديده و نشنيده .
غميس
(
qomays
) ا . ع . نام بركهاى و تازيان را در آن روزى است .
غميصاء
(
qomays '
) ا . ع . نام موضعى .
و يكى از دو ستارهء شعرى .
غميضة
(
qamizat
) ا . ع . عيب و آهو .
و گمنامى و خوارى . و ما فى الامر غميضة يعنى نيست در آن كار عيبى .
غميل
(
qamil
) ص . ع . پوست پيچيده و دفن كرده جهة ريختن موى و پشم . و خرماى روى هم ريخته جهة رسيدن .
غميل
(
qamil
) ا . ع . گياه نصى درهم روئيده . و هر گياه فراهم آمده و درهم پيچيده .
غميم
(
qamim
) ا . ع . شير جوشاندهء ستبر شده . و ماست . و گياه سبز در زير گياه خشك رسته . و علف تر و ريز خشك مانده . و كراع الغميم : نام وادى ميان حرمين .
و نام موضعى نزديك مكه .
غمين
(
qamin
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - غمگين و محزون و اندوهگين .
غمين
(
qamin
) ص . ع . غورهء نارسيدهء خوابانيده تا برسد . و پوست تر كردهء در زير چيزى نهاده تا پشم بريزد .
غن
(
qan
) ا . پ . سنگ عصارى و يا تير عصارى .
غن
(
qann
) م . ع . غن غنا و غنة .
مر . غنة .
غن
(
qanna
) ع . لغتى است در عل بمعنى مگر و شايد .
غنا
(
qan
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - توانگرى و دولتمندى . و بىنيازى .
غنا
(
qen
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نغمه و آواز و سرود خوانى . و آواز خوش كه طرب انگيزد .
غناء
(
qan '
) ا . ع . توانگرى ضد فقر و پريشانى . و تزوج يعنى مرد را زن دادن و زن را شوى دادن . و فايده و سود . و كفايت و ريگ تودهاى . و اغنى عنه غناء فلان يعنى نايب كافى او شد فلان و بىنياز كرد او را از آن . و ما فيه غناء ذاك : نيست در او قوت و توانانى در اين كار .