تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2489

مساهمون:

ص٢٤٨٩
دلير و بارى ترسو گردد .

غملس

(
qamallas
) ص . ع . ذئب غملس : گرگ پليد دلير بىباك .

غملط

(
qamallat
) ا . ع . دراز گردن .

غملوج

(
qomluj
) ص . ع . رجل غملوج : مرد غملج .

غملوجة

(
qomlujat
) ص . ع . امراة غملوجة : زن غملج .

غملول

(
qomlul
) ا . ع . رودبار درختناك . و رودبار دراز كم پهناى درهم پيچيده گياه . و هر چيز انبوه . و هر جاى مجتمع تاريك و فراهم آمدهء از درخت و از ابر و جز آن . و راويه . ج : غماليل . و نيز پشتهء بلند . و تره‌اى كه آن را پخته مىخورند .

غملى

(
qaml
) ا . ع . هر گياه فراهم‌آمدهء درهم پيچيده .

غمليج

(
qemlij
) ص . ع . رجل غمليج : مرد غملج .

غمليجة

(
qemlijat
) ص . ع . امراة غمليجة : زن غملج .

غمم

(
qamam
) ا . ع . فراگرفتگى مويها پيشانى و قفارا .

غمم

(
qamam
) م . ع . غم غمما ( از باب سمع ) : فرا گرفت مويهاى سر او پيشانى و قفارا .

غمن

(
qamn
) م . ع . غمنت الجلد غمنا ( از باب نصر ) : پوست را تر كرده و خورش داده زير چيزى نهادم تا پشم بريزد و يا تباه گردانيدم تا پشم بريزد . و غمنت البسر : غورهء خرماى نارسيده را خوابانيدم تا برسد . و غمن فلانا : جامه افگند بر روى فلان تا خوى كند و عرق آرد . و غمن فى الارض ( مجهولا ) : داخل كرده شد در زمين .

غمناك

(
qam - n k
) ص . پ . مغموم و ملول و اندوهناك و دلگير .

غمنة

(
qomnat
) ا . ع . سفيداب . و روشويه‌اى كه زنان بر روى مالند . و غاليه .

غمند

(
qamand
) و غمنده (
qamande
) ص . پ . غمناك و اندوهگين و آزرده .

غمو

(
qamv
) م . ع . غما البيت غموا ( از باب نصر ) : فرا گرفت خانه را به گل و چوب .

غموان

(
qamv ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو سقف خانه .

غموج

(
qomuj
) ا . ع . ج . غمج .

غمود

(
qomud
) ع . ج . غمد .

غمود

(
qomud
) م . ع . غمد العرفط غمودا ( از باب نصر ) : افزون گرديد دسته‌هاى برگ عرفط چندانكه فرو پوشيد خار را . و غمدت الركية : خشك گرديد آن چاه .

غمور

(
qomur
) ع . ج غمر (
qamr
) . و ج . غمر (
qamar
) . و ج . غمر (
qemr
) .

غمورة

(
qomurat
) ا . ع . فراخ خوئى و جوانمردى . و بسيارى آب . يق : ما اشد غمورة هذا النهر : چه بسيار زياد است آب اين جوى . و رجل غمر بين الغمورة : مرد بسيار سخى كه سخاوت وى آشكار باشد .

غمورة

(
qomurat
) م . ع . غمر الماء غمارة و غمورة ( از باب سمع ) : بسيار گرديد آب .

غموز

(
qamuz
) ص . ع . ماده شترى كه تا دست بر كوهان وى نمالند فربهى از لاغرى وى ندانند .

غموس

(
qamus
) ا و ص . ع . كار سخت دشوار در سختى . و زخم نفوذكننده . و ماده شترى كه باردارى آن تا هنگام زادن نمايان نگردد . و آنكه آبستن باشد و دنب برندارد تا باردارى آن پيدا گردد . و ماده شترى كه در مغر استخوانش شك باشد كه تباه و گداخته است و يا سخت و محكم . و اليمين الغموس : سوگند دروغ كه صاحب خود را در گناه فرو برد سپس در دوزخ . و يا سوگند دروغ كه صاحبش ديده و دانسته دروغ گويد و سوگند خورد تا مال غير را تلف نمايد .

غموس

(
qomus
) م . ع . غمس النجم غمسا و غموسا . مر . غمس .

غموص

(
qamus
) ص . ع . رجل غموص الحنجرة : مرد سخت دروغ‌گوى .

غموص

(
qamus
) ا . ع . يكى از دو ستارهء شعرى كه الغميصاء نيز گويند . و اليمين الغموص بمعنى يمين غموس است .

غموض

(
qomuz
) ا . ع . ج . غمض .

غموض

(
qomuz
) م . ع . غمض غمضا و غموضا . مر . غمض . و غمض الكلام غموضا و غموضة ( از باب كرم و نصر ) : باريك و دور معنى گرديد سخن . و غمض عنه فى البيع غموضا ( از باب ضرب ) : آسان داشت از وى در خريد و فروش . و غمض المكان غموضا ( از باب نصر ) : پست و مغاك شد آن جاى .

غموضة

(
qomuzat
) م . ع . غمض غموضة و غماضة . مر . غماضة . و غمض غموضة و غموضا . مر . غموض .

غموم

(
qomum
) ع . ج . غم .

غمى

(
qamy
) ا . ع . كان على السماء غمى : در آسمان ابر تنكى است كه مىپوشاند ماه نو را و ديده نمىشود . و صمنا للغمى : روزه گرفتم چونكه ماه نو ديده نشد .

غمى

(
qamy
) م . ع . غميت البيت غميا ( از باب ضرب ) : پوشانيدم خانه را به چوب و گل و سقف ساختم براى خانه . و غمى على المريض غميا ( مجهولا ) : بيهوش گرديد آن بيمار و به هوش آمد و يا بيهوش گرديد و بس .