تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2298

مساهمون:

ص٢٢٩٨

عباب

(
abb b
) ص . ع . بسيار آشامنده . و بنوا العباب : گروهى از تازيان .

عبابيد

(
ab bid
) ا . ع . گروههاى مردم . و گروه در گذشته و پريشان و متفرق شده . و دوندهء بهر سوى . و راههاى دور . و پشته‌ها . و صار القوم عبابيد : متفرق و پريشان شدند آن گروه .

عباة

(
ab t
) ا . ع . مردتند گران جسم . و نوعى از گليم و عبا .

عباد

(
eb d
) ع . ج . عبد . و قوله تعالى :
فَادْخُلِي فِي عِبادِي
اى فى حزبى .

عباد

(
eb d
) و (
ab d
) ا . ع . قبيله‌هاى پراكندهء از تازيان كه در حيره بر نصرانيت مجتمع شدند .

عباد

(
eb d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بنده و بندگان .

عباد

(
obb d
) ع . ج . عابد .

عبادة

(
eb dat
) ا . ع . پرستش و بندگى .

عبادة

(
eb dat
) م . ع . عبد الله عبادة و عبودا و عبودة و عبودية ( از باب نصر ) : پرستش كرد خداى را و ستايش نمود و بندگى كرد . و قولهم : عبدت به اوذيه يعنى ورغلانيده شدم بر اذيت او .

عبادت

(
eb dat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستايش و پرستش و بندگى و عبوديت و طاعت . و سجده . و فرمان بردارى و خدمت .

عبادتخانه

(
eb dat - x ne
) ا . پ . مكان عبادت و پرستش .

عبادتكار

(
eb dat - k r
) ص . پ . پارسا و زاهد و متدين و عابد .

عبادتگاه

(
eb dat - g h
) ا . پ . جاى پرستش و عبادت و سجده‌گاه و معبد و مزگت و مسجد و كنشت . و كليسيا . و كنيسه . و آتشگاه . و بتكده .

عبادى

(
eb diyy
) ص . ع . منسوب بقبيله‌هاى عباد كه گروهى از ترسايان بازى باشند .

عباديد

(
ab did
) ا . ع . عبابيد . يق : صار القوم عباديد . مر . عبابيد .

عباديدى

(
ab didiyy
) ص . ع . منسوب بعباديد . و بىنظم و بىترتيب . و عجول و شتاب زده .

عبار

(
abb r
) ص . ع . جمل عبار : شتر نر توانا كه از هر زمين گذرد و هميشه سفر كند .

عبار

(
abb r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مترجم و مفسر .

عبارات

(
eb r t
) ع . ج . عبارة .

عبارة

(
eb rat
) ا . ع . بيان و تفسير مراد و مقصود كسى . و آنچه در زبان كسى باشد . ج : عبارات .

عبارة

(
eb rat
) م . ع . عبر الرؤيا عبرا و عبارة ( از باب نصر ) : بيان كرد خواب را و خبر داد از مآل آن كار . و عبر الكلام عبارة : تفسير كرد سخن را .

عبارت

(
eb rat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ببان . و تفسير و تأويل . و شرح . و ترجمه . و طرز بيان . و اصطلاح . و استعاره . و كنايه . و مجاز . و رمز . و بطور رمز . و طريقهء اداى سخن . و طريقهء تلفظ . و لفظ مترادف . و مضمون . و معنى و قصد و مراد . و ان شاء . و اراده . و كلام . و مكالمه . و لفظ و كلمه . و تكلم . و زبان . و محاوره .

عبارت آراى

(
eb rat - r y
) ص . پ . ترتيب دهندهء عبارت و آرايش‌كنندهء سخن .

عبارت سنج

(
eb rat - sanj
) ص . پ . ان شاء پرداز .

عبارد

(
obared
) ص . ع . جارية عبارد : دختر سپيد رنگ تازه بدن نازك و لرزان اندام . و غصن عبارد : شاخهء نرم و نازك .

عبارى

(
ab r
) ع . ج . عبرى . و ج . عبران .

عباس

(
abb s
) ا . ع . شير بيشه . و ابو الفضل العباس بن عبد المطلب : عموى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

عباس

(
abb s
) ا . پ . از اسامى مردان است . و ابو الفضل عباس بن على ابن ابي طالب عليه السلام : برادر اعيانى حضرت سيد الشهداء . و شاه عباس اول : پادشاه پنجم از پادشاهان صفوى كه از سال 996 تا 1038 سلطنت كرد . و شاه عباس دويم : پادشاه هفتم از سلسلهء صفوى كه از سال 1052 تا سال 1077 پادشاهى كرد . و عباس دوس : نام مردى مكار و حيله باز از تازيان يمن چه دوس نام قبيله‌اى از يمن است .

عباسى

(
abb si
) ا و ص . پ . منسوب بعباس . و نام پولى منسوب بشاه عباس اول معادل دويست دينار يعنى يك بيستى و پنج عدد آن مساوى يك قران . و رنگ سرخ مايل بكبودى . و نام گلى بسيار خوش منظر كه تخم آن را از مملكت پرو آورده‌اند . و خلفاى عباسى : عباسيان . و صوت عباسى : آواز بلند .

عباسى

(
abb siyy
) ص . ع . منسوب بعباس عموى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

عباسيان

(
abb siy n
) ا . ب . خلفاى بنى عباس از اولاد عباس بن عبد المطلب عموى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و اول آنها عبد اللّه ابن محمد بن على بن عبد اللّه بن عباس معروف بسفاح و آخرينشان المستعصم باللّه عبد اللّه بن منصور ملقب بمستنصر باللّه وعدهء آنها سى و هفت نفر و مدت خلافتشان پانصد و بيست و چهار سال از سال 132 هجرى تا 656 .

عباسى صوت

(
abb si - savt
) ص . پ .