تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2486

مساهمون:

ص٢٤٨٦

غماسة

(
qamm sat
) ا . ع . يك قسم مرغى آبى . ج : غماس .

غماض

(
qam z
) و (
qem z
) ا . ع . ما اكتحلت غماضا يعنى چشم من يكدم نخفت . و كذلك : غماضا .

غماضة

(
qam zat
) م . ع . غمض المكان غماضة و غموضة ( از باب كرم ) : پست و مغاك گرديد آن جاى .

غمالج

(
qom lej
) ص . ع . رجل غمالج : مرد غملج .

غم آلوده

(
qam - lude
) ص . پ . اندوهگين و غمگين . و حزين و دلتنگ .

غماليل

(
qam lil
) ع . ج . غملول .

غمام

(
qam m
) ع . ج . غمامة . و نام شمشير جعفر طيار .

غمام

(
qam m
) و (
qem m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ابر سفيد .

غمام

(
qam m
) ا . پ . اسفنج .

غمام

(
qom m
) ا . ع . زكام .

غمامة

(
qam mat
) ا . ع . ابر . و ابر سفيد . ج : غمام و غمائم . و نام يكى از سلاطين آل منذر .

غمامة

(
qem mat
) ا . ع . تپفوزبند يعنى خريطه مانندى كه چون بر تپفوز ستور بندند خوردن نتواند . و خرقه‌اى كه بدان چشم و بينى ماده شتر را بندند . ج : غمائم .

غمامة

(
qem mat
) و (
qom mat
) ا . ع . سر نرهء كودك .

غمان

(
qam n
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - غمناك و مغموم و اندوهگين .

غماهج

(
qom hej
) ا . ع . درشت و فربه .

غمائم

(
qam 'em
) ع . ج . غمامة . و ج . غمامة .

غمباده

(
qam - b de
) ا . پ . بيمارى كه از خوردن غم بسيار عارض شود .

غمة

(
qammat
) ص . ع . ليلة غمة : شب ابر و شب سخت گرم .

غمة

(
qommat
) ا . ع . حزن و اندوه . و تك مشك روغن . و تك دريا و جز آن . و صمنا للغمة : روزه گرفتيم چونكه ماه نو ديده نشد .

غمة

(
qommat
) ص . ع . امر غمة : كار مشتبه و پوشيده كه موجب اندوه باشد . قوله تعالى :
ثُمَّ لا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً
.

غمت

(
qamt
) م . ع . غمته الطعام غمتا ( از باب ضرب ) : گران آمد طعام بر دل او و مانند مست گردانيد او را . و غمت فى الماء : فرو برد در آب . و غمت الشيئ : فرو گرفت آن چيز را . و غمت نفسا : سر برآورد وقت آب خوردن .

غمت

(
qamat
) م . ع . غمت الرجل غمتا ( از باب سمع ) : همچو مست گرديد و مدهوش شد آن مرد از گرانى طعام .

غمج

(
qamj
) ا . ع . يك جرعهء از آب و شراب . ج : غموج .

غمج

(
qamj
) و (
qamaj
) م . ع . غمج الماء غمجا ( از باب ضرب ) و غمج غمجا ( از باب سمع ) : فرو خورد آب را .

غمج

(
qamej
) ا . ع . شتر بچه‌اى كه ميان ران مادر شير مكد . و آب كه شيرين نباشد .

غمج

(
qomaj
) ع . ج . غمجة .

غمجار

(
qemj r
) ا . ع . سريشمى كه بر كمان چون كفته شده باشد چسپانند .

غمجة

(
qamjat
) و (
qomjat
) ا . ع . يك جرعه آب و شراب . و پس خورده . ج : غمج .

غمجرة

(
qamjarat
) م . ع . غمجر المطر الروضة غمجرة : پر كرد باران مرغزار را . و غمجر الماء : پى در پى فرو خورد آب را . و غمجر القوس : سريشم چسپانيد بر كمان .

غم‌خانه

(
qam - x ne
) ا . پ . ماتم‌خانه و عزاخانه و خانه‌اى كه در آن عزا برپا باشد .

غمخوار

(
qam - x r
) ص . پ . كسى كه داراى غم و اندوه بود و غمناك و مغموم و حزين و اندوهگين .

غمخوار

(
qam - x r
) ا . پ . مشفق و مهربان و دلسوز و دوست حقيقى كه در غم و اندوه شخص شريك باشد . ج : غمخواران .

غمخواران

(
qam - x r n
) پ . ج . غمخوار .

غمخوارگى

(
qam - x ragi
) ا . پ دلسوزى و محبت واقعى . و نوازش و تفقد .

غمخوارى

(
qam - x ri
) ا . پ . دوستى حقيقى و شفقت و شركت در غم و اندوه .

غمخورك

(
qam - xorak
) ا . پ . مرغ بوتيمار كه ماهى خور نيز گويند .

غمد

(
qamd
) م . ع . غمدت السيف غمدا ( از باب نصر و ضرب ) : در نيام كردم شمشير را .

غمد

(
qemd
) ا . ع . نيام شمشير و كارد و جز آن . ج : اغماد و غمود .

غمد

(
qamad
) م . ع . غمدت الركية غمدا ( از باب سمع ) : افزون شد آب آن چاه . و كم گرديد آب آن چاه .

غمدان

(
qamd n
) ا . پ . نام عمارت عالى در سوابق ايام . و دنياى فانى .

غمدان

(
qomd n
) ا . ع . نام كوشكى در صنعاى يمن .

غمدان

(
qomadd n
) ا . ع . نيام شمشير و كارد و جز آن .

غمديده

(
qam - dide
) ص . پ . كسى كه غم و اندوهى به دو رسيده باشد و ماتم زده و مصيبت رسيده و مغموم .

غمذرة

(
qamzarat
) م . ع . غمذر غمذرة : زياد پيمود در پيمايش .