عايشه
(
yece
) ا . پ . صعوه كه آن را عايشهء لب جوى نيز گويند .
عايشه
(
yece
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دختر ابو بكر از زوجات محترمهء آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .
عائص
(
es
) ص . ع . شاة عائص :
گوسپندى كه سالها باردار نشود . ج : عوص .
عائض
(
'ez
) ص . ع . عوض داده شده .
ج : عائضون . و قولهم : لا افعله عوض العائضين يعنى نخواهم كرد آن را هرگز .
عائضون
(
ezuna
) ع . ج . عائض يعنى عوض داده شدگان .
عائط
(
'et
) ص . ع . شتر و يا زنى كه نازا نباشد ولى سالها باردار نگردد . ج : عوط و عيط (
it
) و عيط (
oyyat
) و عوطط و عوطط و عوطط . و نيز ماده شترى كه گشنى كرده شود و بار نگيرد . و در مبالغه گويند : عائط عوط و يا عائط عيط و يا عائط عوطط .
عائف
(
'ef
) ا . ع . فالگوى بمرغان و جز آن .
عائف
(
'ef
) ص . ع . ناپسند دارندهء طعام و شراب و جز آن . و ننگ دارنده . و مرغ گرد آب . و مردارگردندهء بارادهء فرود آمدن .
عائفة
(
'efat
) ا . ع . مؤنث عائف : زن فالگوى بمرغان و جز آن .
عائق
(
'eq
) ص . ع . بازدارنده و منع كننده و از چيزى منصرفكننده . ج : عوق و عائقون از ذوى العقول ، و از غير آن :
عوائق .
عايق
(
yeq
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مانع و باز دارنده . و بر گرداننده . و عارضه و حادثه و اتفاق .
عائقة
(
'eqat
) ص . ع . مؤنث عائق .
ج : عوائق .
عائقون
(
'equna
) ع . ج : عائق .
عايقه
(
yeqe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عارضه و حادثه و اتفاق .
عائل
(
'el
) ا . ع . درويش و نيازمند . ج :
عالة و عيل و عيلى و عيلة . و ترازوى مايل .
و غالب از هر چيزى .
عائلة
(
'elat
) ا . ع . رفتار دشوار و حركت بطور سختى و رنج .
عائم
(
'em
) ا و ص . ع . شناور . و نام بتى .
عائن
(
'en
) ا . ع . آب روان . يق :
شرب من عائن : آب روان آشاميد . و ما بها عائن : نيست كسى و چيزى در آن .
عائن
(
'en
) ص . ع . نظركننده و بيننده .
و نظركنندهء ببدى و خيرگى .
عائنة
(
'enat
) ا . ع . اموال . و نگاهبان اموال . و لقيته اول عائنة : ديدار كردم او را پيشتر از هر چيزى . و كذلك لقيته ادنى عائنة .
عائهة
(
'ehat
) ا . ع . فرياد و خروش .
عب
(
abb
) ا . ع . تگرگ .
عب
(
abb
) و (
ab
) ا . ع . عب الشمس :
پرتو خورشيد . و كذلك عب الشمس .
عب
(
abb
) م . ع . عب الماء عبا ( از باب نصر ) : آشاميد آب را يك نفس و بدون مكيدن . و يق : الحمام يشرب الماء عبا كما تعب الدواب : كبوتر مانند ستور آب مىخورد . ولى ساير مرغان آب را جرعه جرعه مىخورند . الحديث : مصمو الماء و لا تعبوه فانه يورث الكباد يعنى آب را بمكيد و يك نفس نخوريد كه مورث بيمارى جگر مىگردد . و عب النبت :
دراز و انبوه گرديد آن گياه . و عب الدلو :
آواز كرد آن دول وقت آب گرفتن در چاه .
و نيز عب : آشاميدن آب با دهن و بدون ظرف .
عب
(
obb
) ا . ع . تريز و بن آستين .
عبء
(
ab '
) ا . ع . پرتو آفتاب .
عبء
(
ab '
) م . ع . عبأ المتاع عبأ ( از باب فتح ) : آماده كرد رخت را . و عبأ الامر : منظم كرد آن كار را . و عبا الجيش : ساخت سامان آن لشكر را . و عبأ الطيب : ساخت بوى خوش را و آميخت .
و ما عبا به : باك نداشت از وى . قوله .
تعالى :
قُلْ ما يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّي
اى ما بالى بكم اى بعذابكم . و ما اعباء به اى ما اصنع .
عبء
(
eb '
) و (
ab '
) ا . ع . بار . و ثقل و گرانى از هر چه باشد . و تنگ بار . و همتا . ج : اعباء .
عبا
(
ab
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوعى از بالاپوش .
عباء
(
ab
) ا . ع . گليم مخطط و خطدار و منقش . و مرد گول گران و ثقيل الجسم فربه .
ج : اعبئة . و نيز عباء : ج . عباءة .
عباء آت
(
ab t
) ع . ج . عباءة .
عباء آن
(
eb ' ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو عدل كه يك بار باشد .
عباءة
(
ab 'at
) ا . ع . عباء و گليم مخطط و منقش . ج : عباءات و عباء .
عباب
(
ab ba
) ا . ع . لا عباب اى لا تعب فى الماء : حريص در آب خوردن مباش .
و قولهم : اذا اصابت الظباء الماء فلا عباب و ان لم تصبه فلا اباب اى ان وجدته لم تعب و ان لم تجده لم تتهيأ لطلبه و لشربه و اين مثل را در رعايت اعتدال و ترك حرص و آز استعمال كنند .
عباب
(
eb b
) م . ع . نبرد كردن در فخر و فزونى . معابة : مثله .
عباب
(
ob b
) ا . ع . برگ خرما . و توجبهء بزرگ بسيار آب . و پرى آب و بسيارى آن . و بالا برآمدن آب . و موج سيل . و اول و اعلاى هر چيزى .