تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2296

مساهمون:

ص٢٢٩٦

عانسون

(
nesuna
) ع . ج . عانس .

عانقاء

(
neq
) ا . ع . سوراخ كلاكموش .

عانك

(
nek
) ا . ع . ريگ تودهء برهم نشسته و سخت گرديده كه شتر به زحمت از آن عبور كند . و لازم چيزى . و زن فربه .

عانك

(
nek
) ص . ع . سرخ . و دم عانك : خون سرخ رنگ . و كذلك : عرق عانك . و رملة عامك : ريگ تودهء برهم نشسته .

عانه

(
ne
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بانه و پشت زهار . و استخوان عانه : استخوان پشت زهار .

عانى

(
ni
) ص . ع . اسير و بندى . و خاضع . و ذليل . يق : رجل عان . و قوم عناة . و الدم العانى : خون روان .

عانى

(
niyy
) و عانية (
niyyat
) ص . ع . حمار عانى و حمر عانية : منسوب بده عانة .

عانية

(
niyat
) ص . ع . مونث عانى . يق : امراة عانية : زن اسير و بندى . ج : عوانى . و از اين جهت است كه زن را عانية مىگويند زيرا كه اسير شوهر است و اگر ظلمى دربارهء وى كند كسى او را داد خواهى نخواهد كرد .

عاوز

(
vez
) ص . ع . فقير .

عاوى

(
vi
) ص . ع . سگ و يا گرگ با بانگ .

عاويات

(
viy t
) ع . ج . عاوية .

عاوية

(
viyat
) ص . ع . مؤنث عاوى . ج : عاويات .

عاهات

(
h t
) ع . ج . عاهة .

عاهة

(
hat
) ا . ع . آفت و بلا . ج : عاهات .

عاهر

(
aher
) ص . ع . فاجر . و مردى كه شبانه در نزد زنى رود جهة زنا . ج : عاهرون .

عاهرات

(
her t
) ع . ج . عاهرة .

عاهرة

(
herat
) ص . ع . زنى كه شبانه مردى نزد وى آيد جهة زنا . ج : عاهرات و عواهر .

عاهرون

(
heruna
) ع . ج . عاهر .

عاهل

(
hel
) ا . ع . پادشاه بزرگ . و خليفهء بزرگ . و زنى كه شوى ندارد .

عاهل

(
hen
) ا . ع . نيازمند و درويش و فقير . و حاضر . و مقيم ثابت . و فروهشته اندام سست . و شاخ خرمابن كه نزديك تنه باشد . و رگ زهدان ماده شتر . و عضو و جوارح مردم . و شتر خانه زاد . ج : عواهن .

عاهنة

(
henat
) ا . ع . واحد عاهن يعنى يك شاخهء خرمابن كه نزديك تنه باشد . ج : عواهن .

عاى

(
y
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان بز را زجر كنند و رانند .

عائب

(
eb
) ص . ع . داراى عيب .

عائب

(
a'eb
) ا . ع . شير خفته و دفزك .

عائث

(
es
) ا . ع . شير بيشه .

عائج

(
ed
) ص . ع . ايستاده و متوقف .

عائد

(
ed
) ص . ع . مرد بازگردنده و عودكننده . و زيارت‌كنندهء بيمار و عيادت كنندهء بيمار . ج : عود (
avd
) و عواد و عود (
ovvad
) .

عايد

(
yed
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - آنچه به كسى مسترد شود و باز برگردد از وجوه نقد و جز آن . و عايد شدن : مسترد گشتن و دوباره بدست آمدن .

عايدات

(
yed t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درآمدها و دخلها .

عائدة

(
edat
) ا و ص . ع . عطا و بخشش و مهربانى . و نيكى . و سود . و بازگردنده . ج : عوائد . و فلان ذو صلح و عائدة : فلان خداوند عفو و مهربانى و نيكى است .

عايده

(
yede
) ا . پ . مالهء بنائى .

عايدى

(
yedi
) ا . پ . مالهء بنائى .

عايدى

(
yedi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مأخوذى و آنچه به كسى عايد شود .

عائذ

(
ez
) ا . ع . نوزائيده از آهو و اسب و شتر و گوسپند و جز آن . ج : عوذ و عوذان . و مىگويد هى عائذ بينة العووذ از روز زائيدن تا روز دهم و يا پانزدهم و پس از آن وى را مطفل گويند .

عائر

(
'er
) ا . ع . رمد و درد چشم . و هر چه به چشم درد رساند . و خاشاك چشم . و ابلهء ريزهء بر پلك زيرين چشم . و تير و سنگ كه به كسى رسد و اندازندهء آن را نداند . و نيز عائر : مأبون و آنكه حاجت وى در دبر او مىباشد . ج : عوار .

عائر

(
a'er
) ص . ع . جمل عائر : شتر نرى كه ماده شتر دم بلند كردهء طالب گشن را رها كرده ديگرى را طلب كند .

عائرة

(
'erat
) ص . ع . ماده شترى كه بطلب گشن از ميان شتران بيرون شود .

عائرة

(
'erat
) ا . ع . چيز بسيار كه از بسيارى چشم را خيره كند . يق : عنده من المال عائرة عين .

عائس

(
es
) ص . ع . هو عائس مال : او نيكو سياست‌كننده است شتران را .

عائش

(
ec
) ص . ع . زيست‌كننده . و رجل عائش : مرد نيكو حال . و بنو عائش : نام قبيله‌اى از تازيان .

عائش

(
a'ec
) ا . ع . از اعلام است .

عايشة

(
yecat
) ص . ع . مونث عايش .

عائشة

(
a'ecat
) ا . ع . علم است مردان و زنان را . و عائشة دختر ابو بكر : از زوجات محترمهء آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .