تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2467

مساهمون:

ص٢٤٦٧
نيز غريسة : علم است مرداه را .

غريض

(
qariz
) ص . ع . تازه و تر . و لحم غريض : گوشت تازه .

غريض

(
qariz
) ا . ع . سرودگوى نيكو . و آب باران . و هر چيز سپيد و تازه . و شكوفه . و نو ياوه .

غريف

(
qarif
) ص . ع . غرب غريف : دول بزرگ بسيار آبگير .

غريف

(
qarif
) ا . ع . نيستان . و آب در نيستان . و گياه دوخ و بردى . و درخت انبوه درهم از هر جنسى كه باشد . و درختان انبوه از بردى و حلفاء . و درختستان ضال و سلم درهم پيچيده . و نام شمشير زيد بن حارثة . و نام عابدى يمانى .

غريف

(
qeryaf
) ا . ع . بردى . و درختى نرم و سست .

غريفة

(
qarifat
) ا . ع . درختان بسيار درهم پيچيده از هر جنس . و نعل . و كفش . و كفش كهنه . و دوالى كه به قدر يك وجب از قبضهء شمشير آويزان باشد و بر آن زر و گوهر نصب كرده باشند .

غريفج

(
qarifej
) ا . پ . خلاب و گل و لاى سياه و تيره كه پاى بدشوارى از آن بر آيد . و لخشك يعنى كوه پارهء نرمى كه كودكان بر آن لغزند و يكديگر را از بالا به زير كشند و بتازى زحلوفة خوانند .

غريفژ

(
qarifej ?
) و غريفش (
qarifec
) ا . پ . گل و لاى سياهى كه پاى بدشوارى از آن برآيد .

غريق

(
qariq
) ص . ع . غرق شده . ج : غرقى . و قيل : الغرق الراسب فى الماء من غبر موت فان مات غرقا فهو غريق .

غريق

(
qariq
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - غرق شده و آب از سر گذشته و غوطه‌ور . و كشتى شكستهء فرو رفتهء در آب . و شخص غرق شده . و غريق امواج : فرو رفته غوطه‌ور شدهء در موجهاى دريا . و غريق رحمت : فراگرفته شده از رحمت پروردگار . و غريق در اسلحه : مسلح و داراى سلاح .

غريق آب

(
qariq - b
) ا . پ . آب ژرف و عميق .

غريل

(
qeryal
) ا . ع . گل و لاى تنگ . و كف لاى سيل آورد كه بر روى زمين و مغاكها بماند خواه خشك باشد و يا تر . و پارگين كه در آن كفچليز باشد و خوردن آبش نتوانند . و درد تك شيشه . و آبى كه در تك خنور و تالاب مانده باشد . و آب بينى چارپايان سم‌دار . و گرد و غبار .

غريم

(
qarim
) ا . ع . وام دار و مديون . و وام خواه و دائن .

غربن

(
qarin
) و (
qeryan
) ا . ع . لاى سيل آورد خواه تر باشد و يا خشك ( لغة فى الغريل ) . و گولى . و مسكهء تازه .

غرينش

(
qorrinec
) و غرينه (
qorrine
) ا . پ . غرنبه و بانگ و فرياد و غوغا .

غريو

(
qeriv
) ا . پ . شور و فرياد و بانگ و غوغا و فغان . و گريه و ناله و زارى . و ولوله و هنگامه .

غريوان

(
qeriv n
) و غريونده (
qerivande
) ص . پ . فرياد كنان و بانگ زنان .

غريويدن

(
qerividan
) ف ل . پ . فرياد زدن و شور و غوغا كردن .

غز

(
qoz
) ا . پ . گروهى از تركان كه سلطان سنجر را گرفته در قفس كردند .

غز

(
qozz
) ا . ع . كنج دهن از طرف درون . و گروه غز از تركان .

غزا

(
qaz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جنگ و پيكار با دشمن دين .

غزاء

(
qozz '
) ع . ج . غازى .

غزاة

(
qaz t
) ا . ع . كشش و جنگ با دشمن دين .

غزاة

(
qoz t
) ع . ج . غازى .

غزات

(
qazz t
) ا . ع . شهر غزة . مر . غزة .

غزار

(
qez r
) ص . ع . ج . غزيرة .

غزار

(
qez r
) م . ع . چيزى به كسى دادن و افزون از آن واپس گرفتن .

غزارة

(
qaz rat
) م . ع . غزرت الناقة غزارة و غزرا و غزرا ( از باب كرم ) : بسيار شير گرديد آن ماده شتر . و غزرت العين : بسيار اشك شد آن چشم . و غزر الشيئ : افزون گشت آن چيز .

غزارة

(
qaz r t
) ا . ع . بسيارى از هر چيزى .

غزاره

(
qaz re
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فراوانى و كثرت و بسيارى .

غزاز

(
qez z
) م . ع . مغازة و شتابى كردن .

غزاز

(
qozz z
) ا . ع . احسان نمايندگان و نيكى كنندگان با خويش و فرزند و همسايه .

غزال

(
qaz l
) ا . ع . آهوبره كه در حركت و رفتار آمده باشد . و آهو برهء نوزاده كه تا نيك دونده گردد . ج : غزلة و غزلان . و گفته‌اند : اولى كه بچهء آهو متولد مىشود آن را طلى گويند و سپس غزال و غزالة و چون قوتى گرفت و حركت كرد آن را شادن كويند و چون يك‌ماهه شد شصر و چون ششماهه و يا هفت ماهه شد جداية (
jed yat
) و يا جداية (
jadayat
) و سپس خشف و يا خشف و يا خشف گويند و بعد رشأ و همين كه در سال سيوم داخل گرديد آن را ظبى و ظبية نامند و تازنده است به همين نام ناميده مىشود . و نيز غزال : وادى دشوار گذار . و غزال شعبان : نام جانوركى . و دم الغزال : گياهى مانند ترخون تند و زبان‌گز كه دختران بدان دست را سرخ نگارين كنند .

غزال

(
qaz l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آهو .