تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2295

مساهمون:

ص٢٢٩٥

عامر

(
mer
) ا . ع . بچهء كفتار و مار . و نام پدر قبيله‌اى از تازيان . و نام مردى . و ام عامر : كفتار .

عامر

(
mer
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - آبادكننده . و آباد و معمور و مزروع و مسكون .

عامرة

(
merat
) ص . ع . مؤنث عامر .

عامرة

(
merat
) ا . ع . مار . ج : عوامر .

عامره

(
mere
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - معمور و آباد . و پر و نيك انباشته شده . و خزينهء عامره : خزينهء پادشاهى كه نيك پر و انباشته شده است از جواهر و پول .

عامص

(
mes
) ا . ع . خاميز كه طعامى است كه از گوشت و پوست گوساله ترتيب مىدهند . و نوعى از شورباى سكباج .

عامق

(
meq
) ص . ع . بعير عامق : شترى كه گياه عمقى خورد .

عامل

(
mel
) ص . ع . كاركن و صنعت‌گر . و كسى كه با دست كار مىكند . و كسى كه صدقات را جمع مىنمايد . ج : عمال و عاملون و عملة .

عامل

(
mel
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان اعراب كلمات تغيير مىكند . و گاو زراعت و گاو خرمن كوب . ج : عوامل . و عامل الرمح : آنچه نزديك سنان است و از پس آن واقع شده .

عامل

(
mel
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - دانا و زبر دست در هر كارى . و كردگر و ناظر و امين محصول املاك . و كسى كه ماليات را جمع مىكند . و وكيل و كارگزار . و حاكم . و ضابط . ج : عاملان . و نيز عامل : كننده . و سازنده . و عمل‌كننده . و عامل بلاواسطه : كردگر نزديك . و عامل جان : عناصر اربعه . و اشاره بذات بارى . و عامل دريا و كان : آفتاب . و عامل طبع : روح حيوانى .

عاملان

(
mel n
) پ . ج . عامل . و عاملان دريا و كان : زحل و مشترى و مريخ و آفتاب و زهره و عطارد و ماه .

عاملة

(
melat
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان اعراب كلمهء ديگر تغيير كند . ج : عوامل . و سينهء نيزه كه نزديك سنان باشد . و رجل و پاى . ج : عوامل .

عامل نامه

(
mel - n me
) ا . پ . حكم و يا فرمانى كه در تصرف كردن اراضى و جز آن به شخص مأمور داده مىشود .

عامود

(
mud
) ا . ع . ستون و ركن . ج : عواميد .

عاموص

(
mus
) ا . ع . شهرى نزديك بيت اللحم كه حضرت عيسى گويند پس از مردن در آنجا زنده شده و خود را بحواريون نمود .

عامه

(
meh
) ص . ع . سرگشته در گمراهى . و متردد در راه . و منازعت . ج : عمه .

عامه

(
mme
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز كه شامل همه گردد و عموميت داشته باشد . و مردم پست و فرومايه و عوام ضد خاصه . و تمام و همه و همادى . و عامهء مردم : همهء مردم و تمام مردم . و عامهء كافه : عموما و همگى و جهانيان .

عامى

(
mi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - نادان و بىسواد و جاهل و بىوقوف و بىاطلاع .

عامى

(
miyy
) ص . ع . نبت عامى : گياه خشك يك ساله .

عامى

(
miyy
) ص . ع . منسوب بعامة ضد خاصة .

عاميانه

(
miy ne
) ص و م ف . پ . منسوب بعوام و بمردمان پست و فرومايه . و از روى جهالت و نادانى و بيسوادى .

عامية

(
miyat
) ص . ع . زن سخت گريه و زارىكننده .

عان

(
nn
) ا . ع . رسن دراز .

عانات

(
n t
) ا . ع . دهى در ديار بكر كه عانة نيز گويند و حمار عانية منسوب بآنجاست .

عانب

(
neb
) ص . ع . خداوند انگور .

عانة

(
nat
) ا . ع . خر ماده . و گلهء خر كره . و گلهء گورخر . ج : عون . و موى زهار . قوله صلى اللّه عليه و آله فى قصة بنى قريضة : من كان له عانة فاقتلوه . و نيز عانة : نام چند ستارهء روشن در پائين سعود . و نام دهى بر فرات در ديار بكر كه عانات نيز گويند و خرهاى خوب از آنجا آورند .

عانت

(
net
) ا . ع . دختر كه بىشوى تا دير در خانه مانده باشد و شوى نديده باشد . ج : عوانت و عنت و عنوت و عنت .

عاند

(
ned
) ص . ع . شتر از راه برگردنده و ميل‌كننده . ج : عند . و سركش و بباطل ستيهنده و ردكنندهء حق . و طعن عاند : نيزه‌اى كه به چپ و راست زده شود . و عرق عاند : خوى روان .

عانذة

(
nezat
) ا . ع . بن زنخ . و بن گوش .

عانس

(
nes
) ص . ع . دختر كه بىشوى تا دير در خانه مانده باشد . ج : عوانس و عنس (
ons
) و عنس (
onnas
) و عنوس . و مرد تا دير نكاح ناكرده . ج : عانسون .

عانس

(
nes
) ا . ع . مرد نيكو روى فربه تمام اندام .

عانسة

(
nesat
) ا . ع . زن نيكو روى فربه تمام اندام .