تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2451

مساهمون:

ص٢٤٥١

غبطة

(
qobtat
) ا . ع . دوالى كه اطراف چرم توشه دان را بدان استوار دوزند .

غبطه

(
qebte
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رشك و پژهان و آرزوى حال كسى بدون آنكه زوال آن را خواهد .

غبطى

(
qabt
) ص . ع . سماء غبطى : ابر پيوسته بارنده .

غبغب

(
qabqab
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غبب و گوشت‌پارهء فروهشتهء زير حنك مردم . و چاه غبغب : گودى زنخدان .

غبغب

(
qabqab
) ا . ع . گوشت‌پارهء فروهشتهء زير حنك مردم . و طوق زير گلوى گاو و زير گلوى خروس . و نام بتى . و نام كوهچه‌اى در منى .

غبق

(
qabq
) م . ع . غبق غبقا و غبوقا ( از باب نصر ) : شراب شبانگاهى خورد . يق : غبقت القوم غبقا : شراب شبانگاهى خورانيدم آن قوم را ، فغبقوا غبوقا پس خوردند آن قوم شراب را .

غبقان

(
qabq n
) ص . ع . رجل غبقان : مرد شراب . شبانگاهى خوار .

غبقة

(
qabaqat
) ا . ع . ريسمانى كه بر سر چوب بر پهناى كوهان گاو هنگام كلبه رانى و آبكشى و جز آن بندند .

غبقى

(
qabq
) ص . ع . امراة غبقى : زن شراب شبانگاهى خوار .

غبن

(
qabn
) ا . ع . اهل الغبن : اهل نقص در معاملات و مبايعه و مقاسمه .

غبن

(
qabn
) م . ع . غبنه فى البيع و الشراء غبنا ( از باب ضرب ) : چيره شد بر وى در خريد و فروش و زيان آورد بر او و در غلط انداخت او را و فريب داد . و غبن ( مجهولا ) : فريب خورد و مغبون شد . و غبن فلانا : مغبون كرد فلان را و زيان آورد بر آن در قيمت . و غبنت الثوب : در نوشتم جامه را و دوختم تا كوتاه گردد . و غبنت الطعام : پنهان داشتم آن طعام را براى حاجت . و غبنوا خبرها غبنا ( از باب نصر و سمع ) : ندانستند علم آن را .

غبن

(
qabn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زيان در خريد و فروخت . و غبن داشتن : زيان داشتن .

غبن

(
qaban
) ا . ع . سستى و فراموشى .

غبن

(
qaban
) م . ع . غبن الشيئ و فيه غبنا ( از باب سمع ) : فراموش نمود آن چيز را و در گذشت و غلط كرد در آن . و غبن رايه غبنا و غبانة : سست خرد گرديد و كم شد راى و فطانت او .

غبوب

(
qobub
) ا . ع . ج . غب .

غبوب

(
qobub
) م . ع . غب غبا و غبا و غبوبا . مر . غب و غب .

غبوة

(
qabvat
) و (
qobovvat
) ا . ع . گولى و حماقت . و غفلت . يق : فيه غبوة اى غفلة . و كذلك . فيه غبوة .

غبور

(
qobur
) م . ع . غبر غبورا ( از باب نصر ) : درنگ كرد و باقى ماند .

غبوط

(
qabut
) ص . ع . ناقة غبوط : ماده شترى كه تا دست بر پشت وى نزنند فربهى از لاغرى آن معلوم نگردد .

غبوط

(
qobut
) ع . ج . غبط و غبط .

غبوق

(
qabuq
) ا . ع . شراب شبانگاهى .

غبوق

(
qobuq
) م . ع . غبق غبقا و غبوقا . مر . غبق .

غبى

(
qabiyy
) ص . ع . گول و كم دانش و كم فهم .

غبى

(
qobiyy
) ا . ع . گولى و حماقت . و غفلت .

غبياء

(
qaby '
) ص . ع . شجرة غبياء : درخت بهم پيچيده .

غبيات

(
qabay t
) ع . ج . غبية .

غبيبة

(
qabibat
) ا . ع . شير دوشيده شدهء در صبح و تا شب مانده كه شير شب را بر آن دوشند و دوغ سازند .

غبية

(
qabyat
) ا . ع . باران اندك . ج : غبيات . و يا دفعه‌اى از باران . و ريزش بسيار از آب . و روانى آب پس از روانى اول . و برجهيدگى در رفتار . و تازيانه . و غبية التراب : گرد بلند رفته . و جاءه على غبية الشمس : آمد او را در هنگام غيبت آفتاب .

غبيثة

(
qabisat
) ا . ع . كشك و روغن بهم آميخته .

غبير

(
qabir
) ا . ع . قسمى از خرما .

غبيراء

(
qobayr '
) ا . ع . شراب ارزن . و نوعى از گياه ريگستانى . و سنجد و يا درخت سنجد . و تركه على غبيراء الظهر يعنى نااميد و زيانكار برگشت .

غبيس

(
qobays
) ا . ع . مصغر اغبس . و قولهم : لا اتيك ما غبا غبيس يعنى نيايم تو را هرگز .

غبيط

(
qabit
) ا . ع . پالان شتر كه بر روى آن هودج بندند جهة سوارى زنان . ج : غبط . و آب روى از زمين بلند . و نام وادى . و زمين پست . و زمين فراخ هموار بلند اطراف . و نام زمينى .

غبين

(
qabin
) ص . ع . سست خرد و ضعيف العقل و گول و احمق .

غبينة

(
qabinat
) ا . ع . فريب . و فريبخورى در خريد . و نقصان و زيان . و بيخردى .

غپك

(
qapak
) ا . پ . علفى كه بدان حصير بافند مانند دوخ .

غت

(
qot
) و (
qat
) ص . پ . جاهل و احمق و ابله و نادان .

غت

(
qatt
) م . ع . غته فى الماء غتا ( از باب نصر ) : غوطه‌دار او را در آب . و غته بالامر : رنجانيد وى را در آن كار . و غته بالكلام : سرزنش نمود او را بسخن .