تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2449

مساهمون:

ص٢٤٤٩

غائله

(
q 'ele
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آفت و آسيب و سختى و بلاى ناگاه درآينده .

غايوك

(
q yuk
) ا . پ . غالوك .

غائى

(
q 'i
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بغايت بمعنى مقصود و غرض .

غائى

(
q 'iyy
) و غائية (
q 'iyyat
) ص . ع . منسوب بغاية . و منه : العلة الغائية .

غب

(
qabb
) و (
qebb
) م . ع . غبت الابل غبا و غبا و غبوبا ( از باب ضرب ) : يك روز در ميان برآمدند شتران بر آب .

غب

(
qabb
) م . ع . غب اللحم غبا ( از باب ضرب ) : بدبوى شد آن گوشت و فاسد گرديد .

غب

(
qebb
) ا . ع . پايان هر چيزى و عاقبت آن . و بر آب آمدن شتر يك روز در ميان . و ديدن كردن هر چند روز يك دفعه و يا ديدن كردن هفته‌اى يك دفعه . يق : زرغبا تزدد حبا : چند روز در ميان ديدن كن از دوست خود تا دوستى فزون گردد . و حمى الغب : تبى كه يك روز در ميان آيد يعنى يك روز آيد و يك روز نيايد .

غب

(
qebb
) م . ع . غب عن القوم غبا ( از باب ضرب ) : يك روز آمد در نزد قوم و يك روز نيامد . و غبت عليه الحمى : يك روز در ميان تب كرد . و غب فلان عندنا : شب گذرانيد فلان در نزد ما . و منه قولهم : رويد الشعر يغب : بگذار شعرى را كه گفته‌اى تا بماند و آن را بر كسى مخوان تا كم و كاست و عيب آن بر خودت ظاهر گردد . و غبت الامور غبا و مغبة : به آخر رسيد آن كارها .

غب

(
qobb
) ا . ع . زمين پست . و ايستاد نگاه آب . و روندهء از دريا چندان كه در دشت دير آيد . ج : اغباب و غبوب .

غبا

(
qab
) ا . ع . غبا التراب : گرد خاك بلند برآمده .

غبا

(
qab
) م . ع . غبى غبا و غباوة . مر . غباوة .

غبأ

(
qab '
) م . ع . غبأ له و اليه غبأ ( از باب فتح ) : آهنگ وى نمود و قصد او كرد .

غبا

(
qebban
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - گاه گاه و بندرت .

غباء

(
qab '
) ا . ع . زمين درشت .

غباد

(
qob d
) ا . پ . نوآوردن و از نو ساختن و ابداع و اختراع . و شعر نو گفتن . و مردم بر حق . و كسى كه در فعل حق طرف نقيض را نگيرد و جانب كسى را ملاحظه نكند و آنچه حق است به عمل آرد .

غبار

(
qob r
) ا . ع . گرد .

غبار

(
qob r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گرد . و گرد خاك . و هر چيز بسيار نرم و خاكرند . و اندوه و دلگيرى و ملالت و كدورت . و تكليف . و تصديع . و تشويش و اضطراب . و غبار خاطر : آشفتگى و پريشانى خاطر و اندوه و ملالت . و غبار رنجش : نفرت و كراهت .

غبار آلوده

(
qob r - lude
) ص . پ . مكدر و گرفته . و آلودهء بگرد و خاك و ناپاك .

غبار گونه

(
qob r - gune
) ص . پ . برنگ غبار و مانند غبار و گرد و خاك .

غباره

(
qeb re
) ا . پ . چوبى كه بدان خر و گاو رانند . و غاوشنگ و چوبدستى .

غباره

(
qob re
) ا . پ . گلولهء خمپاره و نارنجك و بومب .

غبارى

(
qob ri
) ا . پ . منسوب بغبار . و رنج و اندوه و ايذا . و غبارى گرفتن . اندوهناك شدن و آزرده شدن . و آشفته شدن .

غبارين

(
qab rin
) ع . ج . غبران .

غباريه

(
qob riye
) ا . پ . نام درختى كوهى . و بار آن .

غباز

(
qob z
) ا . پ . يوغ و سپار و آهن - قلبه و فدان .

غباز

(
qab z
) و غبازه (
qab ze
) ا . پ . چوبدستى قلندران .

غباشير

(
qab cir
) ا . ع . روشنى ما بين شب و روز .

غبانة

(
qab nat
) م . ع . غبن غبنا و غبانة . مر . غبن .

غبانة

(
qab nat
) ا . ع . سستى . و كم خردى . و فيه غبانة اى ضعف .

غباوة

(
qab vat
) ا . ع . گولى و كودنى .

غباوة

(
qab vat
) م . ع . غبى الامر و عنه غبا و غباوة ( از باب سمع و نصر ) : گول گرديد در آن كار و دريافت نكرد آن را . و غبى عن الخبر : ندانست آن خبر را و جاهل بود در آن . و غبى الشيئ منه : نهان شد آن چيز از وى و دانسته نشد . و كذا غبى على الشيئ .

غبب

(
qabab
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گوشت پارهء فروهشتهء زير گلوى مردم كه غبغب نيز گويند .

غبب

(
qabab
) ا . ع . طوق زير گلوى خروس و گاو و مردم .

غبة

(
qobbat
) ا . ع . اندك از معيشت . و چوزهء عقاب . و معرقه : چوزهء عقابى كه بنى يشكر پرورده بودند .

غبث

(
qabs
) م . ع . غبث الاقط بالسمن غبثا ( از باب نصر ) : آميخت كشك و روغن را بهم .

غبث

(
qobs
) ع . ج . اغبث و غبثاء .

غبج

(
qabj
) ا . ع . جرعهء آب و يك آشام آب .

غبج

(
qabj
) م . ع . غبج الماء غبجا ( از باب سمع ) : فرو خورد آب را .

غبجة

(
qobjat
) ا . ع . جرعه و يك آشام از آب و شراب .

غبر

(
qabr
) م . ع . غبر غبرا ( از باب
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2449 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )