تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2450

مساهمون:

ص٢٤٥٠
نصر ) : رفت و درگذشت . و غبر الشيئ : تيره گرديد آن چيز .

غبر

(
qebr
) ا . ع . كينه .

غبر

(
qobr
) ا . ع . بقيهء شير در پستان . و بقيهء هر چيزى . ج : اغبار .

غبر

(
qabar
) ا . ع . خاك . و بيمارى كه در شكم و سپل شتر عارض گردد . و نام موضعى . و نام مردى . و داهية الغبر : داهيهء دلگير و دردناك . و صماء الغبر : بلاى بزرگ و سخت دشوار كه راه خلاص از آن ممكن نباشد و يا آنكه پس از ستيزهء با شخص راجع بقول شخص باشد .

غبر

(
qabar
) م . ع . غبر الجرح غبرا ( از باب سمع ) : به شد آن جراحت بر فساد كه پس از چندى باز روان گشته تباه گرديد .

غبر

(
qaber
) ص . ع . زخم تباه . و زخمى كه پس از به شدن باز روان گردد . و عرق غبر : رگى كه پس از بسته شدن روان گردد .

غبر

(
qobar
) ا . ع . نوعى از ماهى . و جوى بزرگ در سنگ كه جويهاى ديگر سنگريزه‌ناك پيوسته بدان باشد . و مردى از تازيان دختر مردى را بزنى رفت به دو گفتند كه : ايندختر سالدار است گفت : لعلى اتغبر منها ولدا ، فلما ولد له سماه غبر ، و نسبت به اين مرد را غبرى گويند .

غبر

(
qobbar
) ا . ع . غبر الشيئ : باقيماندهء آن چيز و بيشتر در بقيهء خون حيض گويند . و بقيهء از شب . و باقى ماندهء از بيمارى .

غبر

(
qobbar
) ص . ع . ج . غابر .

غبرا

(
qabr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زمين . و سجادهء غبرا : فرش و بساط و هر چيز كه زمين را بپوشاند .

غبراء

(
qabr '
) ص . ع . مؤنث اغبر . و سنة غبراء : سال قحط .

غبراء

(
qabr '
) ا . ع . زمين . و زمين درختناك . و كبك ماده . و گياهى ريگى . و سنجد و يا درخت سنجد . و الوطاة الغبراء : پا سپردگى نو و يا كهنه و يا سپردگى ناپديد . و بنو الغبراء : درويشان و غرباى ناآشنا كه جهة آب فراهم آيند . و تركه على غبراء الظهر يعنى نااميد و زيانكار برگشت .

غبران

(
qobr n
) ا . ع . دو خرما در يك غلاف . ج : غبارين .

غبرة

(
qobrat
) ا . ع . گرد و غبار . و تيرگى . و رنگى شبيه بغبار . و باقيمانده .

غبرة

(
qabarat
) ا . ع . گرد و غبار . و زمين درختناك . و از اعلام است .

غبرقة

(
qobroqat
) ص . ع . امراة غبرقة العينين : زن فراح و سياه چشم .

غبرور

(
qobrur
) ا . ع . گنجشك خرد .

غبرون

(
qobrun
) ا . ع . نام يك قسم مرغى . و گنجشك خرد .

غبس

(
qabs
) و (
qabas
) م . ع . غبس الليل غبسا و غبسا ( از باب نصر و سمع ) : تاريك شد شب .

غبس

(
qobs
) ع . ج . اغبس و غبساء .

عبس

(
qabas
) ا . ع . تاريكى . و خاكستر گونى . و نام شترى .

غبس

(
qabas
) م . ع . خاكستر گون شدن . و تاريك گشتن ( و الفعل من سمع ) .

غبسة

(
qobsat
) ا . ع . تاريكى . و خاكستر گونى .

غبش

(
qabac
) ا . ع . بقيهء شب . و يا تاريكى آخر شب . ج : اغباش .

غبش

(
qabac
) م . ع . غبش غبشا ( از باب سمع ) : بتاريكى آخر شب رسيد . و غبش الليل : تاريك گرديد شب .

غبش

(
qabec
) ص . ع . ليل غبش : شب تاريك .

غبش

(
qobac
) ع . ج . غبشة .

غبشاء

(
qabc '
) ص . ع . ليلة غبشاء : شب تاريك .

غبشان

(
qabc n
) و (
qobc n
) ا . ع . ابو غبشان . كنيهء مردى احمق كه قبل از قريش سدانة كعبه با وى بود و كليدهاى آن را بقصى بخيك شرابى فروخت و سپس پشيمان شد و در حماقت و پشيمانى به دو مثل زنند و وى را ابو غبشان نيز گويند .

غبشة

(
qobcat
) ا . ع . بقيهء شب . و يا تاريكى آخر شب . ج : غبش .

غبشة

(
qabecat
) ص . ع . ليلة غبشة : شب تاريك .

عبص

(
qabas
) ا . ع . خم چشم .

غبص

(
qabas
) م . ع . غبصت عينه غبصا ( از باب سمع ) : روان گرديد خم چشم و بسيار خم شد چشم او .

غبط

(
qabt
) ا . ع . رشك .

غبط

(
qabt
) م . ع . غبطه غبطا و غبطة و غبطة ( از باب ضرب و سمع ) : رشك برد بر او و آرزوى حال وى را نمود بىآنكه زوال آن را خواهد . و منه قولهم : اللهم غبطا لا هبطا . و نيز غبط : دست بر دنبه و تهيگاه گوسپند نهادن براى معلوم كردن فربهى و لاغرى آن . و دست بر پشت آن زدن تا بداند كه پيه دارد و يا ندارد .

غبط

(
qabt
) و (
qebt
) ا . ع . دستهء كشت دروده . ج : غبوط .

غبط

(
qobot
) ا و ص . ع . ج . غبيط . و ج . غابط .

غبطة

(
qebtat
) ا . ع . رشك . و نيكوئى حال با شادمانى .

غبطة

(
qebtat
) و (
qabtat
) م . ع . غبط غبطة و غبطة و غبطا . مر . غبط .