گره سختى كه در ما بين گوشت و پوست پديد آيد .
غددة
(
qodadat
) ا . ع . گره گوشت .
و گره اندام پيه ناك . و هر گوشت پارهء درشت ميان پى . و هر خون بستهء ميان گوشت و پوست . ج : غدد .
غدر
(
qadr
) ا . ع . بىوفائى . و نام دهى در انبار . و يا محل الغدر و منشاه در دشنام گويند يعنى اى محل و منشأ بىوفائى .
غدر
(
qadr
) م . ع . غدر به غدرا ( از باب ضرب ) و غدره و به غدرا و غدرانا ( از باب ضرب و سمع ) : نقض عهد كرد و بيوفائى نمود و ترك وفا كرد . و غدر الرجل غدرا ( نيز از باب ضرب ) :
آب حوض خورد آن مرد و از آبگير آب خورد .
غدر
(
qadr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مكر و نوكال و حيله و فريب . و عدم وفاى بعهد و ميثاق . و خيانت . و كينه و بدخواهى و خصومت . و مخالفت . و بىانصافى . و دست درازى . و فتنه و فساد . و نمك بحرامى .
و آشوب و هنگامه . و اهل غدر : مردم بيوفا و بيرحم و نابكار و بدخواه . و غدر كردن : مكر كردن و حيله نمودن و فريب دادن .
غدر
(
qadar
) ا . ع . جاى درشت سنگريزه ناك . و هر زمين سخت ناهموارى كه داراى سوراخها و شكافها باشد كه ستور نتواند در آن رفتن . و سنگ بزرگ . و آنچه سپس گذارند آن را . و رجل ثبت الغدر : مرد ثابت قدم و پابرجاى در كارزار و در هر امرى كه پيش گيرد و اقدام در آن كند . و ما اثبت غدره يعنى چه بسيار ثابت است در غدر ، و اين كلام را دربارهء اسب گويند و نيز دربارهء مردى گويند كه زبان خود را در موضع زلل و خصومت ثابت نگاهدارد .
غدر
(
qadar
) م . ع . غدر غدرا ( از باب سمع ) : آب باران خورد . و غدر الليل : تاريك گرديد شب . و غدرت الناقة عن الابل : پس ماند آن ماده شتر از گله . و كذا غدرت الشاة عن الغنم .
و غدرت الارض : سنگريزه ناك گرديد آن زمين . و غدرت الغنم فى المرتع :
سير شدند گوسپندان در چراگاه از اولين گياه .
غدر
(
qadar
) ا . پ . جيب جامه . و جيب سلاح جنگ .
غدر
(
qader
) ص . ع . شب تاريك . و مردى كه آب باران آشامد .
غدر
(
qader
) ا . ع . الاسود الغدر :
مار سياه بزرگ جثه .
غدر
(
qodar
) ا . ع . پارگين . و آبريز . و آبى كه توجبه سپس گذارد . و مرد بيوفا و در اين معنى اخير بطور ندا در شتم و دشنام استعمال مىشود چنان كه گويند : يا غدر يعنى اى مرد بيوفا . و در جمع گويند : يا ال غدر .
غدر
(
qodar
) ا . ع . ج . غدير .
غدر
(
qodor
) ا . ع . حيلهگران و غداران .
غدراء
(
qadr '
) ا . ع . تاريكى .
غدرات
(
qodr t
) ع . ج . غدرة .
غدران
(
qodar n
) ع . ج . غدير . و ج .
غديرة .
غدران
(
qadar n
) م . ع . غدر غدرا و غدرانا . مر . غدر .
غدرة
(
qadrat
) ا . ع . يك مرتبه غدر و بيوفائى .
غدرة
(
qodrat
) و (
qedrat
) ا . ع .
آنچه سپس گذراند آن را . ج : غدرات .
غدرة
(
qadarat
) ا . ع . آنچه سپس گذارند آن را .
غدرة
(
qadarat
) ص . ع . ج . غادر .
غدرة
(
qaderat
) ص . ع . شب تاريك .
و شتر و يا گوسپند سپس ماندهء از گله .
غدرك
(
qadrak
) ا . پ . جيب جامهاى كه روز جنگ پوشند . و سلاحى مر اهل هند را كه جمدروكتار گويند .
غدغن
(
qadaqan
) ا . پ . تاكيد . و شتاب و تعجيل . و اضطراب و تشويش .
غدف
(
qadf
) م . ع . غدف له فى العطاء غدفا ( از باب نصر ) : بسيار بخشيد او را .
غدف
(
qadaf
) ا . ع . ارزانى و فراخسالى .
و نعمت . يقال : هو فى غدف .
غدف
(
qedaff
) ا . ع . شير بيشه .
غدفان
(
qedf n
) ع . ج . غداف .
غدفره
(
qodfare
) ص . پ . نادان و جاهل و احمق و كودن و ابله .
غدفل
(
qedafl
) ا . ع . مرد بلند بالا .
و شتر بزرگ جثهء تمام اندام . و زندگانى فراخ . و جامهء كهنه . ج : غدافل . المثل : غرنى برداك من غدافلى مردى از كسى سؤال كرد كه وى را بپوشاند آنكس قبول كرده و وعده داد پس آن مرد جامههاى كهنه را از خود دور نموده و بوعدهء آنكس برهنه مانده و اين كلام را گفت .
غدفلة
(
qadfalat
) م . ع . غدفل غدفلة :
در ارزانى و نيكو حالى در آمد .
غدفلة
(
qedflat
) ص . ع . رحمة غدفلة : مهربانى بسيار . و ملحفة غدفلة :
ملافهء فراخ .
غدفن
(
qedafn
) ص . ع . تمام اندام .
و عيش واسع و زندگانى فراخ .
غدق
(
qadaq
) ا . ع . آب بسيار . و بئر غدق : نام چاهى در مدينه .
غدق
(
qadaq
) م . ع . غدقت العين غدقا ( از باب سمع ) : بسيار آب گرديد آن چشمه .