تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2447

مساهمون:

ص٢٤٤٧
يونانى - شير و لبن .

غالى

(
q li
) ا و ص . ع . نرخ گران . و گران قيمت ضد ارزان . يق : بعته بالغالى يعنى گران خريدم آن را . و بنهايت قوت دور اندازندهء تير . و هر چيز كه از حد در گذرد . ج : غلاة . يقال : هو غال فى دينه : او در دين خود از حد در گذشته و غلو كرده است . و نيز غالى : گوشت فربه .

غاليابار

(
q liy - b r
) ص . پ . بوى خوش دهنده .

غالية

(
q liyat
) ا . ع . خوشبوئى سياه رنگ مركب از مشك و عنبر و جز آن كه موى را بوى خضاب كنند و سليمان بن عبد الملك از خلفاى اموى آن را به اين نام ناميده .

غاليچه

(
q li - c ? e
) ا . پ . قاليچه و غالى كوچك و خرد .

غاليدن

(
q lidan
) ف ل و م . پ . غلطيدن . و غلطانيدن . و برانگيختن و اغوا كردن و دلير كردن و تحريك كردن . و بدور چرخيدن براى محارست دوست و يا دفع دشمن . و ناگاه از جاى برجستن .

غالينوس

(
q linus
) ا . پ . جالينوس . مر . جالينوس .

غاليون

(
q liyun
) ا . ع . نام گياهى كه شير را در حال منجمد گرداند .

غاليه

(
q liye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوشبوئى كه از مشك و عنبر و كافور و روغن زيتون ترتيب دهند .

غاليه بار

(
q liye - b r
) ص . پ . غاليا - بار و بوى خوش دهنده .

غاليه خط

(
q liye - xat
) ص . پ . معشوقى كه نورسته خط و معطر باشد .

غاليه دان

(
q liye - d n
) ا . پ . ظرفى كه در آن غاليه مىگذارند .

غاليه‌ساى

(
q liye - s y
) ا . پ . خوش بوى ساز . و خوشبوى فروش .

غاليه موى

(
q liye - muy
) ص . پ . آنكه مويهاى وى خوشبوى باشد .

غام

(
q mm
) ص . ع . يوم غام : روز تيره . و روز اندوه آورنده . و روزى كه از سختى گرما نفس بگيرد .

غامة

(
q mmat
) ص . ع . مؤنث غام . يق : ليلة غامة .

غامد

(
q med
) ا . ع . كشتى پر از بار . و لقب پدر قبيله‌اى از تازيان يمن .

غامدة

(
q medat
) ا . ع . چاه انباشته . و كشتى پر از بار . و لقب پدر قبيله‌اى از تازيان يمن زيرا كه در ميان قوم خود اصلاح امرى نمود و غامديون منسوب بوى را گويند .

غامديون

(
q mediyyuna
) ا . ع . نام قبيله‌اى از تازيان يمن منسوب بعمر بن عبد اللّه غامد و يا غامدة .

غامر

(
q mer
) ا . ع . زمين ويران . و زمينى كه زير آب مانده باشد ضد عامر . و هر زمينى كه صلاحيت زراعت نداشته باشد . و نيز زمينى كه زراعت نشده و قابل زراعت باشد . و زمين خراب و ويرانى كه آب به آن نرسد .

غامرة

(
q merat
) ا . ع . خرمابنى كه محتاج آب پاشى نباشد .

غامز

(
q mez
) ص . ع . غمزه‌دار و كسى كه با گوشهء چشم اشاره مىكند .

غامس

(
q mes
) افا . ع . غوطه خورندهء در آب . و فرو برندهء در آب .

غامش

(
q mec
) ص . ع . ضعيف البصر .

غامض

(
q mez
) ا و ص . ع . زمين پست نرم . و زمين مغاك . ج : غوامض . و مرد سست حمله . و سخن پوشيده و خفى و غير واضح . و مرد گمنام و خوار . و حسب و نسب شخص كه مشهور نباشد . و پاى برنجن پركنندهء ساق كه بچسبد بر آن يعنى از فربهى ساق . و بزرگ و فربه از شتالنگ و ساق .

غامض

(
q mez
) ص . پ . مأخوذ از تازى - سخن درهم و پيچيده و مشكل و غير واضح .

غامضة

(
q mezat
) ص . ع . دار غامضة : سرائى كه در شارع نباشد .

غامى

(
q mi
) ص . پ . ضعيف و نحيف و ناتوان . و درويش .

غامياء

(
q mi '
) ا . ع . سوراخ كلاكموش .

غانة

(
q nat
) ا . ع . حلقهء سر نره . و نام شهرى .

غانج

(
q nj
) ا . پ . رود گنگ .

غانذ

(
q nez
) ا . ع . ناى گلو و مخرج آوار .

غانغا

(
q nq
) ا . پ . رود گنگ .

غانغرايا

(
q nqar y
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - موت عضو يعنى فساد كامل حيات در آن عضو و به فارسى خورا گويند .

غانم

(
q nem
) ا . ع . نامردى و عدم توانائى بر نزديكى زنان . و ضعف عقل . و عدم جوانمردى و مردمى .

غانه

(
q ne
) ا . پ . نام شهرى در حدود يمن كه در آن طلاشوئى مىكنند .

غانى

(
q ni
) ص . ع . توانگر و مالدار . و سرودكننده .

غانية

(
q niyat
) ا . ع . زنى كه از جهة حسن و خوبى خود بىنياز از پيرايه باشد . و زن و يا كنيزكى كه بشوى خود بىنياز از ديگران باشد . و زنى كه بنازد بحسن و جمال خود . و زنى كه كسى وى را بخواهد و او نخواهد . و زنى كه در خانهء پدر و مادر مقيم باشد و وى را اسير نكرده باشند . و زن جوان پاك‌دامن عفيفه خواه با شوى باشد و يا نباشد . ج : غوانى .