تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2446

مساهمون:

ص٢٤٤٦
ليلة غاضية : شب تاريك و يا شب روشن . و نار غاضية : آتش فروزان .

غاط

(
q t
) ا . ع . گروه . و زمين پست فراخ .

غاطس

(
q tes
) ص . ع . فروبرندهء در آب . و زره پوشيده . ج : غواطس .

غاطية

(
q tiyat
) ا . ع . درخت رز بدان‌جهت كه مىپوشاند زمين را .

غاغ

(
q q
) ا . ع . پودينه .

غاغاء

(
qa'q '
) ا . ع . آواز خروش پرستوك كوهى و زاغ كوهى .

غاغاطى

(
q q ti
) ا . پ . سنگى سياه و سبك كه بوى قير از آن آيد و از وادى شام آورند .

غاغة

(
q qat
) ا . ع . مردمان مختلط بسيار . و گياهى . و پشه . و ملخ ناتوان در پريدن .

غاغه

(
q qe
) ا . پ . پودينه . و نعناع .

غاف

(
q f
) ا . ع . نام درختى كه ميوه‌اش نيك شيرين است .

غافت

(
q fat
) ا . پ . نام گياهى دوائى كه از كوهستان حوالى شيراز آورند .

غافث

(
q fes
) ا . ع . مأخوذ از غافت فارسى و به معناى آن .

غافر

(
q fer
) ص . ع . آمرزنده . ج : غفراء .

غافصة

(
q fesat
) ا . ع . سختيهاى زمانه

غافق

(
q feq
) ا . ع . نام قلعه‌اى در اندلس .

غافل

(
q fel
) ص . ع . بىخبر . و اهمال‌كننده . و فراموش‌كننده . ج : غافلون .

غافل

(
q fel
) ص و م . ف . - مأخوذ از تازى - بىخبر و پرداش و فرناس و بىتدبير و نادان و بىانديشه . و بىپروا و بىملاحظه . و بىبصيرت . و كاهل و بيعار و بىاعتنا . و غافل آمدن : ناگهان آمدن و بىخبر آمدن . و غافل رفتن : بىخبر رفتن و ناگهان رفتن . و غافل شدن : غفلت كردن . و روى برگردانيدن . و نپائيدن . و غافل كردن : غفلت به كسى دادن . و بىپروا و بىخبر كارى را كردن . و غافل كردن كسى : آن كس را مشغول كردن و مرتكب كارى گشتن .

غافلا

(
q felan
) و غافلانه (
q fel ne
) م ف . پ - مأخوذ از تازى - على الغفله و ناگهان و بطور بىخبرى .

غافل‌گير

(
q fel - gir
) ص . پ . حيوانى كه ناگاه و بىخبر كسى را بگيرد و بر وى حمله كند .

غافلى

(
q feli
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غفلت و تغافل . و سهل انگارى و بىپروائى و بىاعتنائى . و بىخبرى و نادانى .

غاق

(
q q
) ا . ع . زاغ . و يك قسم مرغى آبى .

غاق

(
q qe
) ا . ع . حكايت بانگ زاغ ، و چون بطور نكره استعمال گردد تنوين در آن داخل مىكنند .

غاقة

(
q qat
) ا . ع . مرغى آبى كه غاق نيز گويند .

غاك

(
q k
) ا . پ . صدا و بانگ و آواز . و بانگ كلاغ . و فتنه و آشوب و گير و دار و آشفتگى و هنگامه . و فريب و مكر و حيله .

غال

(
q l
) ا . پ . غار و شكاف كوه و مغاره . و مغاره‌اى كه چوپانان در صحرا و دامنهء كوه جهة خوابانيدن گوسپندان سازند . و سوراخى كه جانوران صحرائى مانند شغال و روباه و كفتار در آن بسر برند . و اشيانهء زنبور . و نيز غال : غلطيدگى .

غال

(
q ll
) ا . ع . سوراخ چلپاسه . و زمين پست درختناك . و روئيد نگاه سلم و طلح . و گياهى . ج : غلان .

غال

(
q ll
) ص . ع . بعير غال : شتر تشنه .

غالالوط

(
q l lut
) ا . پ . باقلاى قبطى .

غالب

(
q leb
) افا . ع . چيره شونده و غلبه كننده . ج : غالبون .

غالب

(
q leb
) ا . ع . از اعلام است .

غالب

(
q leb
) ص و م ف . پ . چيره و چيره دست و مستولى و مسلط و فاتح و مظفر و فيروز و كامياب و كامگار . و بيشتر و اكثر و اغلب . و غالب شدن : چيره شدن و مسلط گشتن . و مظفر و فيروز شدن و فتح كردن و غلبه نمودن . و غالب اوقات : بيشتر و اكثر اوقات .

غالبا

(
q leban
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بيشتر و اكثر و اغلب . و خصوصا . و ظاهرا . و يحتمل و شايد . و بالاخره و فى الجمله . و البته . و بدون نقصان و كوتاهى . و بىشك و شبهه .

غالبانه

(
q leb ne
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - فيروزانه و بطور قهر و غلبه و مظفرانه و منصورانه .

غالب اوقات

(
q leb - avq t
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بيشتر اوقات و اغلب و اكثر .

غالبون

(
q lebuna
) ع . ج . غالب .

غالبيت

(
q lebiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اكثريت و اغلبيت . و چيره دستى و غلبه و استيلا .

غالج

(
q lej
) ا . پ . شراب صبوحى .

غالد

(
q lad
) ص . پ . كسى كه خود را از اين طرف به آن طرف و از اين سو بآنسو مىغلطاند .

غالوك

(
q luk
) ا . پ . گلولهء كمان - گروهه خواه از گل باشد و يا از سنگ . و كمان گروهه .

غاله

(
q le
) ا . پ . بچهء بز و يا گوسپند .

غالى

(
q li
) ا . پ . يك نوع فرشى كه قالى نيز گويند .

غالى

(
q li
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تجاوزكنندهء از حدود دين . و غلوكننده .

غالى

(
q li
) ا . پ . - مأخوذ از