تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2432

مساهمون:

ص٢٤٣٢
( از باب سمع ) : وصيت كرد او را . و اندرز فرمود . و پيمان نمود با وى . و عهد الى فلان بالامر : پيش فرستاد آن كار ر بسوى فلان . قوله تعالى :
أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَنِي آدَمَ
. و عهدته به مكان كذا : ملاقات كردم او را در آنجاى . و عهد الى فلان فى كذا : ضمانت كرد فلان در نزد من براى آن كار . و عهدت الشيئ : اصلاح كردم آن چيز را . و تجديد عهد كردم براى آن چيز . و عهد بالمكان : ( مجهولا از باب نصر ) : باران نخستين بهار رسيده شد . و نيز عهد : مدارا كردن . و شناختن . و پيش كسى در آمدن به چيزى . و نگاهداشتن مودت . و اندرز كردن .

عهد

(
ahd
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيمان و معاهده و شرط و قرار داد . و ضمانت و پيغان و غنوند . و پذرفتارى . و زينهار . و ذمه . و زمان و روزگار و عصر . و عهد بستن : پيمان بستن و معاهده كردن و قول دادن . و عهد كردن : ضمانت كردن و شرط نمودن . و عهد و پيمان : شرط و پيمان . و در عهد فلان : در زمان فلان . و ولى عهد : جانشين .

عهد

(
ahed
) ا . ع . كسى كه تيمار دارى امور ولايت كند .

عهدان

(
ehd n
) ا . ع . پذرفتارى و ضمانت .

عهدة

(
ahdat
) و (
ehdat
) ا . ع . نخستين باران بهار .

عهدة

(
ohdat
) ا . ع . نبشتهء سوگند و پيمان . و نبشتهء خريد و فروخت . و تاوان . و ضعف و سستى عقل . و سستى خط . و بازگشت و رجعت . و فى الامر عهدة : در اين كار تاوان است . و لا عهدة : بازگشت ندارد . و عهدته على فلان اى ما ادرك فيه من درك فاصلاحه عليه يعنى هر چه رسيده شود به دو از درك و فسادى اصلاح آن بر فلان است .

عهد شكن

(
ahd - cekan
) ص . پ . پيمان شكن .

عهدشكنى

(
ahd - cekani
) ا . پ . پيمان‌شكنى . و تخلف از شرط و پيمان .

عهدنامه

(
ahd - n me
) ا . پ . قرارداد و شرطنامه و پيمان‌نامه . و صلح‌نامه .

عهده

(
ohde
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تاوان . و ذمه . و تعهد . و برعهده گرفتن : بر ذمه گرفتن و تعهد كردن . و از عهده بيرون آمدن : تاوان دادن و از عهدهء عهد بيرون آمدن .

عهده‌برائى

(
ohde - bar 'i
) ا . پ . تشكيل تعهد . و قابليت تشكيل دادن چيزى و وسايل چيزى و كار آمدى .

عهده‌بندى

(
ohde - bandi
) ا . پ . زمانى كه براى پرداختن وام معين و برقرار كرده‌اند .

عهده‌دار

(
ohde - d r
) ا . پ . صاحب شغل و داراى مأموريت و صاحب منصب و سركار . و معاهده‌كننده و جمع‌كننده و جمعدار . و ضمانت مال الاجاره .

عهر

(
ahr
) م . ع . عهر الرجل عهرا ( از باب فتح ) : مرتكب بدى گشت آن مرد . و عهر فلان : دزديد فلان و دزدى كرد .

عهر

(
ahr
) و (
ehr
) و (
ahar
) م . ع . عهر عهرا و عهرا و عهرا و عهارة . مر . عهارة .

عهر

(
ehr
) ا . ع . زنا و فجور .

عهر

(
ahar
) م . ع . عهر الرجل عهرا ( از باب سمع ) : زنا كرد آن مرد .

عهعخ

(
oh'ox
) ا . ع . نام درختى كه از تنه و برگ آن تداوى مىنمايند كه عهخع نيز گويند .

عهعه

(
ah'ah
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان شتر را زجر كنند تا بازايستد .

عهعهة

(
ah'ahat
) م . ع . عهعهه بالابل عهعهة : زجر كرد شتر را بكلمهء عهعهه .

عهن

(
ahn
) م . ع . عهن عهنا ( از باب نصر ) : جاى گرفت و اقامت كرد . و بيرون آمد . و سفر كرد . و كوشيد در كار . و عهن له مراده : بشتاب و تعجيل برآورد مراد و مطلب او را . و عهن الى فلان : عهد و پيمان نمود بسوى فلان . و عهن السعف : خشك گرديد آن شاخهء خرمابن . و عهن القضيب عهنا ( از باب ضرب ) : دوتا شد آن چوب و شكست بدون آنكه جدا گردد .

عهن

(
ehn
) ا . ع . پشم . و پشم گوسپند . و پشم رنگين . ج : عهون .

عهن

(
ehn
) ص . ع . هو عهن مال : او نيكو سياست‌كننده است مر شتران را .

عهنة

(
ehnat
) ا . ع . واحد عهن يعنى پاره‌اى از پشم . و درختى كه گلش سرخ است . و كينه و خشم ( لغة فى الاحنة ) .

عهنة

(
ohnat
) ا . ع . دوتا شدگى چوب و شكسته شدن آن بدون جدا گشتن .

عهو

(
ehv
) ا . ع . كره‌خر . و شتر نجيب نازك شانهء باريك پشت استوار و توانا .

عهود

(
ohud
) ع . ج . عهد .

عهور

(
ohur
) م . ع . عهر الرجل عهورا ( از باب نصر ) : زنا كرد آن مرد .

عهور

(
ohur
) و عهورة (
ohurat
) م . ع . عهر عهارة و عهورا و عهورة . مر . عهارة .

عهون

(
ohun
) ع . ج . عهن .

عهيد

(
ahid
) ص . ع . هم‌عهد و هم‌پيمان . و هم روزگار و هم‌عصر . و باج‌گزار و اهل ذمه . و قديم و ديرينه .