تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2416

مساهمون:

ص٢٤١٦
و رجل طرف العنان : مرد سبك و چابك و چست . و شركة العنان : شريك بودن دو كس در مالى خاص نه در ساير اموال و يا معارض خريد كسى شدن بعرض مشاركت در آن چيز و يا برابر و مساوى بودن هر دو شريك در انبازى .

عنان

(
en n
) ا . ع . ج . عنة .

عنان

(
en n
) م . ع . عانه معانة و عنانا : معارضه كرد آن را .

عنان

(
en n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جماخ . و دوال لگام كه سوار بدست گيرد . و عنان امل سبك شدن : نوميد شدن و نااميد گرديدن . و عنان بازكشيدن : ماندن و ساكن شدن و از كار ايستادن و توقف كردن . و عنان بر عنان زدن : برابرى و همسرى كردن . و عنان تافتن : ناتوان و درمانده شدن . و برگشتن و روگردان شدن . و عنان دادن : حمله كردن . و بتعجيل روان شدن و دوانيدن اسب . و عنان دزديدن : بازمدن . و عنان دمان رفتن : بشتاب رفتن . و عنان رها كردن : بشتاب و تعجيل روان شدن . و حمله كردن . و عنان ريز كردن : لگام سست كردن و تاختن . و عنان زنان رفتن : بشتاب و تعجيل رفتن . و عنان سبك شدن : سفر كردن . و عنان سبك كردن : آهسته به راه رفتن و در كارها تانى و تامل كردن . و عنان فرو گرفتن و يا عنان كش شدن : آهسته به راه رفتن و در كارها تامل كردن و بتانى كار كردن . و عنان گران كردن : ايستادن سوار . و باد عنان : شتابان و سريع و جلد مانند باد .

عنان

(
ann n
) ص . ع . درنگ كار . يقال : هو عنان الخير .

عنانان

(
en n ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو رگ پشت .

عناناك

(
on n ka
) ا . ع . عناناك ان تفعل كذا : منتهاى جهد و كوشش تو است كه چنين كنى .

عنان‌پيچيده

(
en n - picide
) ص . پ . سركش و گردنكش و نافرمان .

عنانة

(
an nat
) ا . ع . ابر . و ابر آب‌گير . ج : عنان و عنن . و نامردى يعنى عدم توانائى بر نزديكى زنان .

عنان تاب

(
en n - t b
) ص . پ . اسبى كه باندك اشارهء عنان بگردد .

عنان كش

(
en n - kac
) ص . پ . سركش .

عناهج

(
on hej
) ا . ع . دراز قامت .

عنايات

(
an y t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عنايتها و لطفها و احسانها .

عناية

(
an yat
) و (
en yat
) م . ع . عنى فلانا الامر عنايه و عناية و عنيا ( از باب ضرب ) : مشغول كرد فلان را آن كار و بىآرام ساخت و اندوهگين نمود . و عنت الارض بالنبات : رويانيد آن زمين گياه را . و عنى الامر به : فرو گرفت آن كار وى را و حادث گرديد . و عنى فيه الاكل : گواريد . و عنى بالقول كذا عنينا و عناية و عناية : چنين قصد كرد و اراده نمود . و عنانى كذا : عرضه كرد به من و مشغول نمود مرا . و عنى الله به : حفط كناد او را خداى . و عنيت بامر فلان ( مجهولا ) : رنج ديدم در كار فلان و مشغول شدم . و ربما قيل : عنيت بامر فلان ( معلوما ) .

عنايت

(
en yat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مددگارى و دستگيرى و يارى و امداد . و مهربانى و لطف و احسان و توجه و بخشش و انعام . و ميل و محبت . و عنايت كردن : يارى كردن و نصرت دادن و امداد نمودن . و اعانت كردن . و انعام كردن . و لطف نمودن و بخشش كردن . و عنايت الهى : لطف و بخشش خداوندى .

عنايت‌نامه

(
en yat - n me
) ا . پ . سفارش‌نامه . و اجابت‌نامه .

عنب

(
enab
) ا . ع . انگور . و مى انگورى . و نام ماده شترى . و ج . عنبة . و يوم العنب : نام روزى ما بين قريش و بنى عامر . و حصن عنب : نام قلعه‌اى در فلسطين .

عنب

(
anab
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انگور .

عنب الثعلب

(
anabossa'lab
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ميوهء گياهى سرخ و گرد كه تاجريزى و داردست و سپنگور و روپاس نيز گويند .

عنباء

(
enab '
) و عنبات (
enab t
) ع . ج . عنبة .

عنبان

(
anab n
) ا . ع . تكهء كوهى شادمان سبك و يا گران جسم . و آهوى كلانسال .

عنبب

(
onbab
) ا . ع . فراوانى و بسيارى آب . و مقدم سيل . و نام موضعى . و نام وادى .

عنبة

(
enabat
) ا . ع . واحد عنب يعنى يك دانهء انگور . ج : عنبات و عنوب و عنب و اعناب و عنباء . و آبله ريزه‌اى كه بر اندام انسان برآيد . و نام مردى . و بئرابى عنبة : چاهى در مدينهء منوره .

عنبج

(
onboj
) ا . ع . گول . و نرم فروهشته گوشت گران جسم .

عنبر

(
anbar
) ا . ع . مادهء سقزى و معطر كه در خوشبوى استعمال كنند و مونث و مذكر هر دو آيد و جسمى است خاكسترى رنگ و آن را از موجهاى اوقيانوس هند بدست مىآورند و گويا سرگين كاشالوت بود . و نيز عنبر : ماهى دريائى بسيار بزرگ . و زعفران و اسپرنگ . و سپرى كه از پوست ماهى سازند .

عنبر

(
anbar
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مادهء سقزى معطر كه در خوشبوى به كار مىبرند . و عنبر ارزان و يا عنبر لرزان : گيسوى