تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2419

مساهمون:

ص٢٤١٩

عند

(
onnad
) ع . ج . عاند .

عندأو

(
enda'v
) ا . ع . نيك شجاع پيش دست در جنگ .

عندأوة

(
enda'vat
) ا . ع . دشوارى و سختى و پيچيدگى . و فريب . و ستم . و نيك شجاع پيشدست در جنگ . و بدترين بلاها . و مكر و حيله . يق : تحت طريقتك لعندأوة اى تحت اطرافك و سكونك لمكر .

عندبيل

(
andabil
) ا . ع . عندليب و بلبل .

عندد

(
ondad
) ا . ع . حيله . يق : ليس لى فيه عندد : نيست از براى من در آن حيله‌اى .

عندد

(
ondad
) ص . ع . شىء عندد : چيز قديم و كهنه و ديرينه .

عندد

(
andod
) و (
ondod
) ا . ع . مالى عنه عندد : نيست مرا از آن چاره‌اى . و كذلك : ما لى عنه عندد .

عندرة

(
andarat
) م . ع . عندر المطر عندرة : سخت باريد باران .

عندقة

(
ondoqat
) ا . ع . قسمت زيرين شكم نزديك ناف .

عندل

(
andal
) ا . ع . شتر كلان سر ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) . و نام موضعى .

عندل

(
andal
) ص . ع . بلند بالا . ج : عنادل .

عندلة

(
andalat
) ص . ع . مؤنث عندل يعنى بلند بالا . و امراة عندلة : زن بزرگ پستان . م . عندل البعير .

عندلة

(
andalat
) م . ع . عندل البعير عندلة : درشت گرديد پى آن شتر . و عندل البلبل : بانگ كرد آن بلبل .

عندليب

(
andalib
) ا . ع . بلبل و هزار دستان . . ج : عنادل .

عندليل

(
andalil
) ا . ع . نوعى از گنجشك .

عندم

(
audam
) ا . ع . خون سياوشان . و چوب بقم .

عندم

(
endemmo
) ع . مخفف عندىام . مر . عند .

عنذاء

(
enz '
) م . ع . عنذى به عنذاء : برآغالانيد آن را و برانگيخت .

عنذيان

(
enziy n
) ص . ع . امراة عنذيان : زن بد خوى .

عنز

(
anz
) ا . ع . ماده بز . و ماده آهو . و بز كوهى ماده . ج : اعنز و عنوز و عناز . و كركس ماده . و عقاب ماده . و چرخ ماده . و شوات ماده . و مرغى آبى . و پشتهء سياه . و سنگى در آب . و پشتهء خرد . و نام اسبى . و نام زنى . و نام شمشيرى . و عنز الماء : ماهى كلان كه بيك استر نتوان آن را حمل كرد . المثل : هما كركبتى العنز يعنى آن دو مانند دو زانوى ماده بز مىباشند . و اين مثل را دربارهء دو كس گويند كه با هم در شرف نزاع مىكنند زيرا دو زانوى ماده بز در وقت خوابيدن بيك بار بر زمين در مىآيد . ايضا المثل : لقى يوم العنز ، دربارهء شخصى گويند كه در مظنهء هلاك افتاده باشد .

عنز

(
anz
) م . ع . عنز عنه عنزا ( از باب نصر ) : روى گردانيد از وى . و عنز فلانا : بنيزهء كوچك زد فلان را .

عنز

(
anaz
) ع . ج . عنزة .

عنزات

(
anaz t
) ع . ج . عنزة .

عنزب

(
onzob
) ا . ع . تتم و سماق .

عنزة

(
anazat
) ا . ع . نيزهء كوچك ميانهء نيزهء . و عصا كه در بن آهن دارد . و جانوركى كه دبر شتر را گيرد . و يا جانورى مانند راسو كه در فرج ماده شتر خفته درآيد و در آن پنهان گردد و ماده شتر بميرد . و بدون الف و لام : نام پدر قبيله‌اى از تازيان .

عنزروت

(
anzarut
) ا . ع . مأخوذ از انزورت فارسى و بمعنى آن .

عنزهانى

(
onzoh niyy
) و عنزهو (
enzahv
) و عنزهوة (
enzahvat
) ص . ع . مردى كه طرب و جماع دوست ندارد و باز گردندهء از آن . و ناكس . و آنكه نپوشد كينهء صاحب خود را .

عنزهوة

(
enzahvat
) ا . ع . كبر و خود بينى . يق : فيه عنزهوة .

عنس

(
ans
) ا . ع . ماده شتر درشت نيك دم دراز . و عقاب . و لقب زيد نام پدر قبيله‌اى از تازيان .

عنس

(
ans
) م . ع . عنس العود عنسا ( از باب نصر ) : خم داد آن چوب را و برگردانيد آن را .

عنس

(
ons
) ع . ج . عانس .

عنس

(
anas
) ا . ع . نگريستن در آئينه هر دم و هر ساعت .

عنس

(
onnas
) ع . ج . عانس .

عنسل

(
ansal
) ا . ع . ماده شتر تيزرو .

عنش

(
anc
) م . ع . عنشت الشيئ عنشا ( از باب نصر ) : خم دادم آن چيز را و از جاى بركندم . و عنشت فلانا : بىآرام كردم فلان را و جدا گردانيدم و راندم و دور نمودم آن را .

عنشط

(
ancat
) و (
anaccat
) و عنشطة (
ancatat
) ا . ع . دراز بالاى بدخوى .

عنشط

(
ancat
) و عنشطة (
ancatat
) ص . ع . زن دراز بالا . يق : امراة عنشط و امراة عنشطة . ج : عناشط و عناشطة .

عنشطة

(
ancatat
) م . ع . عنشط الرجل عنشطة : خشمگين گرديد آن مرد .

عنشنش

(
anacnac
) ا . ع . دراز بالا و چست و چالاك و شتاب از مردم و از اسب .

عنشنشة

(
anacnacat
) ا . ع . مؤنث عنشنش .