تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2398

مساهمون:

ص٢٣٩٨
باب ضرب ) : خورد و آشاميد .

علس

(
alas
) ا . ع . كنهء بزرگ . و نوعى از گندم صنعا كه در دانه در يك غلاف دارد . و گندم مكه . و عدس . و نوعى از مورچه . و نام شخصى .

علسى

(
alasiyy
) ا . ع . مردم و شتر استوار خلقت . و گياهى كه شكوفهء آن بسوسن ماند .

علش

(
alc
) ا . ع . سبكى . و آزمندى و حرص .

علشط

(
alaccat
) ا . ع . بدخو .

علصة

(
olsat
) ا . ع . مقدار كم و قليل .

علض

(
alz
) م . ع . علض الشيئ علضا ( از باب ضرب ) : جنبانيد آن چيز را تا بركند مانند ميخ .

علط

(
alt
) ا . ع . سياهى كه زنان جهة زينت بدان بر رخسار خود خط كشند .

علط

(
alt
) م . ع . علط الناقة علطا ( از باب نصر و ضرب ) : داغ كرد بر گردن آن ماده شتر . و علط فلانا بشر : ببدى ياد كرد فلان را . و علط فلانا بشر : ببدى ياد كرد فلان را . و علطه به سهم : تير زد او را .

علط

(
olat
) ص . ع . بعير علط : شتر بىمهار .

علط

(
olot
) ص . ع . ناقة علط : ماده شتر بىمهار و بىگردن بند و يا بىنشان و داغ . ج : اعلاط .

علط

(
olot
) ا . ع . خر كوتاه بالا . و ماده شتر دراز بالا .

علط

(
olot
) ا . ع . ج . علاط .

علطبيس

(
altabis
) ا . ع . املس براق .

علطة

(
oltat
) ا . ع . گردن بند و حميل . و سياهى كه زنان جهة زينت بدان بر روى خود خطها كشند .

علطسة

(
altasat
) م . ع . علطس علطسة : دويد در بىراهه .

علطميس

(
altamis
) ا . ع . ماده شتر درشت اندام بلند قامت سر ستبر بىموى . و دختر پرگوشت نازك اندام نيكو قامت . و مرد بسيار خوار سخت او بارنده .

علطوس

(
eltavs
) ا . ع . ماده شتر برگزيدهء هوشيار . و مرد بلند بالا .

علع

(
ala '
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان گوسپند و شتر را رانند .

علعال

(
al ' l
) ا . ع . چكاوك نر . و نام كوهى در شام .

علعل

(
al'al
) و (
ol'ol
) ا . ع . نره . و نرهء نرم . و استخوان كه مانند زبان بر شكم آيد و باصطلاح تشريح آن را عظم خنجرى گويند . و چكاوك نر .

علعل

(
al'al
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان گوسپند و شتر را رانند .

عل عل

(
al'al
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان بز را رانند .

علعل

(
al'alla
) ع . بمعنى لعل . مر . لعل .

علعلان

(
al'al n
) ا . ع . نام درختى كلان .

علعول

(
ol'ul
) ا . ع . بدى دائم و پيوسته . و اضطراب و بيقرارى و بىثباتى . و قتال و پيكار و جدال .

علف

(
alf
) م . ع . علفت الدابة علفا ( از باب ضرب ) : خوراك دادم آن ستور را . و علف فلان : بسيار نوشيد فلان .

علف

(
elf
) ا . ع . بسيار خورنده و نيك خورنده .

علف

(
elf
) و (
olf
) ا . ع . درختى در يمن كه برگش مانند برگ انگور و آن را خشك ساخته و بعوض سركه با گوشت پزند .

علف

(
olf
) و (
olof
) ع . ج . علوفة .

علف

(
alaf
) ا . ع . خورش ستور و جز آن . ج : علوفة و اعلاف و علاف .

علف

(
alaf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گياه . و هر گياه سبزى . و قصيل . و اسپست . و علف خشك : گياه خشك . و علف سبز : گياه تر و تازه . و ستور خوش علف : ستورى كه هر گياهى را بخورد .

علف

(
olof
) ع . ج : علوفة .

علف

(
ollaf
) ا . ع . بار طلح شبيه بباقلاى تازه كه شتر آن را خورد .

علفة

(
ollafat
) ا . ع . واحد علف يعنى يك بار طلح .

علفتانى

(
alfat niyy
) ص . ع . مرد گول و احمق كه بىپروا سخن گويد و خيال صواب و خطاى آن را نكند .

علفخانه

(
alaf - x ne
) ا . پ . دنيا و عالم كون و فساد .

علف خوار

(
alaf - x r
) ا . پ . چراگاه و علف زار .

علف‌خوارگان

(
alaf - x rag n
) پ . ج . علفخواره .

علف‌خواره

(
alaf - x re
) ا . پ . باصطلاح طبيعى : حيوانى كه از علف و ديگر مواد نباتى تغذيه مىكند چنان كه گويند : اسب حيوانى است علفخواره . ج : علف‌خوارگان .

علف خور

(
alaf - xor
) ا . پ . هر حيوانى كه بر آخور بسته شده و در آن خوراك كند مانند اسب و خر و استر . و شكم پرست و پرخور .

علفدان

(
alaf - d n
) ا . پ . انبار علف و كاه و غله . و معدهء علف‌خوارگان .

علفزار

(
alaf - z r
) ا . پ . چراگاه و مرغزار . و زمينى كه علف بسيار بود .

علفصة

(
alfasat
) ا . ع . درشتى و عنف در راى . و كار . و بستم واداشتن بر كار . و پيچيدگى در كشتى با كسى با آنكه از وى عاجز باشد .

علفطة

(
alfatat
) م . ع . علفطه علفطة : آميخت آن را و هو مقلوب عفلطة .

علفناك

(
alaf - n k
) ص . پ . چراگاه