چيزى را از پنهانى بيرون آوردن .
علانين
(
al nina
) ع . ج . علانية .
علانيون
(
al niyyuna
) و علانيين
(
al niyyina
) ع . ج . علانى .
علاوة
(
al vat
) ا . ع . زيادت و افزونى .
و بلندى .
علاوة
(
al vat
) و (
ol vat
) ا . ع .
علاوة الشيئ : بهترين و بلندترين چيزى . و كذلك علاوة الشيئ .
علاوة
(
el vat
) ا . ع . سربارى . و هر چيز كه بر بالاى بار شتر گذارند و يا بر آن بياويزند مانند مشك و سفره و مطاره و جز آن . ج : علاوى . و سر آدمى ما دامى كه بر گردن باشد . يق : ضربت علاوته : زدم بر سر او . و بالاى سرو گردن . و افزونى و زيادت از هر چيزى . و نام اسبى .
علاوة
(
ol vat
) ا . ع . علاوة الدار :
جانب بالاى خانه و اعلاى آن . و علاوة الريح : دست بالاى باد . يق : كن فى علاوة الريح : باش در دست بالاى باد شكار ، و فى سفالتها : در دست پائين شكار تا آنكه شكار بوى تو را نيابد .
علاوه
(
al ve
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - زياده و افزون و بيش . و بر بالا و بر روى . و زيادتر و بيشتر .
علاوى
(
al v
) ع . ج . علاوة .
علاه
(
el h
) ع . ج . علهان .
علاهم
(
ol hem
) ا . ع . شتر درشت بزرگ جثه .
علاهى
(
al h
) ع . ج . علهان .
علاية
(
al yat
) ا . ع . هر جاى بلند .
علائق
(
al 'eq
) ع . ج . علاقة و علاقة .
و . ج . عليقة .
علايق
(
al yeq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گرفتاريها . و بستگيها . و علايق روزگار :
گرفتارى و بستگى بامور معيشت .
علائم
(
al em
) و علايم
(
alayem
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نشانها و نمايشها و علامتها .
علب
(
alb
) ا . ع . نشان و اثر . و جاى درشت . و هر چيز سخت و رست . و زمينى كه اگر مدتها بر آن باران بارد باز هم هيچ نروياند .
ج : علوب .
علب
(
elb
) م . ع . علبه علبا ( از باب نصر ) : نشان كرد آن را و خراشيد آن را . و اثر گذاشت در آن . و علبه علبا ( از باب ضرب و نصر ) : بريد آن را . و علب مقبض السيف : استوار بست قبضهء شمشير را از پى گردن شتر .
علب
(
elb
) ا . ع . جاى درشت . و مردى كه هر چه دارد در آن كسى طمع كردن نتواند .
و زمينى كه هر چه باران بر آن بارد چيزى نروياند . و روئيد نگاه درخت كنار . ج :
علوب .
علب
(
elb
) و (
olb
) ص . ع . ضب علب او علب : سوسمار سالخورده . و كذلك تيس علب او علب .
علب
(
olb
) ا . ع . سوسمار سالخورده .
علب
(
alab
) ا . ع . سختى و درشتى . و گرفتگى . و بيمارى در پى گردن شتر .
علب
(
alab
) م . ع . علب علبا ( از باب سمع و نصر ) : درشت گرديد و سخت شد . و خشك گرديد . و ستبر شد . و علب اللحم :
برگرديد بوى آن گوشت پس از سختى . و علب حد السيف : رخنهدار شد دم شمشير .
و قد علب ( مجهولا ) : مبتلا شد ببيمارى علب .
علب
(
aleb
) ص . ع . هر چيز سخت و رست .
علب
(
aleb
) ا . ع . بز كوهى درشت و بزرگ . و سوسمار سالخورده .
علب
(
olab
) ع . ج . علبة .
علباء
(
elb '
) م . ع . علبى عبده علباء :
سوراخ كرد پى گردن بندهء خود را و يا بريد آن را . و علبى الرجل : نمايان گرديد پى گردن آن مرد از كلانسالى .
علباء
(
elb '
) و (
alb '
) ا . ع . پى گردن .
ج : علابى . و چون مردى پير شود گويند :
تشنج علباء الرجل .
علباءان
(
elb ' ne
) و علباوان (
elb v ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو پى گردن .
علبة
(
elbat
) ا . ع . گره درشت از درخت كه از آن كندهء پاى مجرمان و بنديان سازند .
و شير دوشهء چرمين .
علبة
(
olbat
) ا . ع . خرمابن دراز . و شير دوشهء چرمين و يا چوبين . ج : علاب و علب .
علبط
(
olabet
) ا . ع . گلهء گوسپند از پنجاه تا هر قدر كه باشد . و شير خفتهء دفزك شده . و هر چيزى درشت و ستبر . و ثقل و گرانى تن . و القى عليه علبطه : اى ثقل شخصه .
علبطة
(
olabetat
) ا . ع . گلهء گوسپند از پنجاه تا هر قدر كه باشد . و ستبر .
علبوبة
(
olbubat
) ا . ع . برگزيده و مهتر قوم .
علبية
(
elbiyat
) ا . ع . ماده شتر چركين .
علة
(
allat
) ا . ع . نياز و حاجت . ج :
علات . و آنچه بدان بهانه كنند . و سختى حال .
علة
(
ellat
) ا . ع . آنچه بدان بهانه كنند .
و بيمارى . و كار نو كه شخص را از ارادهاى كه داشت باز دارد . ج : علل و علات . و علة الشيئ : سبب آن چيز . و حروف العلة : واو و يا و الف منقلب از آنها . المثل :
لا تعدم الخرقاء علة يعنى ماده شتر خرقاء علتها را حس مىكند . مر . خرقاء .
و اين مثل را دربارهء كسى گويند كه با وجود قدرت بر كارى عذر آورد .