تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2401

مساهمون:

ص٢٤٠١
درفش و رايت و جوج و موخ . و نشان . و نشان لشكر . و مشهور و معروف . و نام خاص يعنى نامى كه بدان شخص نامبرده مىشود . و علم انداختن : سپر انداختن و عاجز شدن و رو گردانيدن . و غافل شدن . و علم برداشتن : ميدان گرفتن . و علم شدن : مشهور و معروف گشتن و ظاهر شدن . و علم روز : صبح . و آفتاب . و علم صبح : روشنائى صبح صادق و يا صبح كاذب . و علم كشيدن : از غلاف بيرون كشيدن . و علم كائنات : آسمان . و علم ماتم : علمى كه پيشاپيش تابوت برند . و علم معكوس : رنگارنگ و صاحب رنگهاى مختلف . و علم نمودن : آماده كردن . و بر افراشتن و بادبان كشيدن . و علم همايون : درفش پادشاهى . و مير علم : حاكم ناحيهء كوچك .

علما

(
olam '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دانايان . و مجتهدين . و علماى محقق : كسانى كه بىشبهه عالم و دانا باشند .

علماء

(
alam '
) ص . ع . مونث اعلم يعنى زن كفيده لب و سلنج و زنى كه مبتلا بلب شكرى بود . و شقة علما : لب كفيده .

علماء

(
alm '
) ا . ع . زره و درع .

علماء

(
alm 'e
) ع . مخفف على الماء .

علماء

(
olam '
) ع . ج . عليم .

علماد

(
elm d
) و علمادة (
elm dat
) ا . ع . گروههء ريسمان و كلابه . ج : علامدة و علاميد .

علم بخش

(
alam - baxc
) ا . پ . حصه و بخشى از غنايم كه بسپاهيانى داده مىشود كه زير علم بوده‌اند .

علمة

(
olmat
) و (
alamat
) ا . ع . كفيدگى در لب بالائين و يا در طرف آن .

علم خوان

(
elm - x n
) ص . پ . درس خوان و محصل علم .

علمدار

(
alam - d r
) ا . پ . كسى كه در ميان سپاه علم و رايت در دست وى باشد .

علمدان

(
elm - d n
) ص . پ . دانا و خردمند و عاقل .

علمص

(
olames
) ا . ع . چيز شگفت كه بدان تعجب كنند .

علمها

(
alam - h
) پ . ج . علم . و علمهاى روز : صبح كاذب و صبح صادق : و ستارهء صبح . و آفتاب .

علمى

(
elmi
) ص . پ . منسوب بعلم .

علميص

(
elmis
) ص . ع . قرب علميص : منزل سخت كه مانده كند مسافر را .

علميه

(
elmiyye
) ص . پ . منسوب بعلم .

علن

(
alan
) م . ع . علن الامر علنا و علونا و علانية ( از باب نصر و ضرب و كرم و سمع ) : آشكار گرديد آن كار . و علته : پيدا و آشكار كردم آن را .

علن

(
alen
) ص . ع . آشكار و هويدا .

علنا

(
alenan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور آشكار و هويدا .

علنة

(
olanat
) ص . ع . رجل علنة : مردى كه راز خويش را ظاهر سازد . و مردى كه راز را نپوشد .

علنداة

(
aland t
) ا . ع . واحد علندى يعنى يك درخت خاردار .

علندس

(
alandas
) ا . ع . سخت و شديد . و شير سخت توانا .

علندسة

(
alandasat
) ا . ع . مؤنث علندس يعنى حيوان مادهء سخت و شديد .

علندى

(
aland
) ا . ع . نوعى از عضاه كه داراى خار است . ج : علاند .

علندى

(
aland
) و (
olandy
) و (
olond
) ص . ع . ستبر از هر چيزى .

علندى

(
oland
) ص . ع . جمل علندى : شتر قوى آكنده گوشت .

علنكد

(
alankad
) ا . ع . درشت و رست و سخت .

علنكز

(
alankaz
) ا . ع . مرد درشت اندام ستبر و سخت و پرگوشت بزرگ جثه .

علو

(
alv
) و (
olv
) و (
elv
) ا . ع . علو الشيئ : بهترين آن چيز . و بلندتر آن . و اتيته من علو اى من عال . و كذلك : علو الشيئ و علو الشيئ و من علو و من علو .

علو

(
alv
) ا . ع . اخذه علوا : بستم و درشتى گرفت آن را . و اتيته من علو : آمدم او را از جاى بلند .

علو

(
olv
) و (
elv
) ا . ع . علو الدار : بالا خانه . و كذلك : علو الدار .

علو

(
olovv
) ا . ع . بلندى . و بزرگى قدر و منزلت .

علو

(
olovv
) م . ع . علا علوا و عليا ( از باب نصر ) : بلند گرديد . و علافى المكان : بلند جاى گرديد . و علافى المكارم : بلند قدر گرديد . و علا الشيئ و فيه و عليه : برآمد در آن چيز و صعود كرد بر آن . و علا النهار : بلند گرديد روز . و علا الدابة : سوار گرديد بر آن ستور . و علا به : بلند گردانيد آن را . و علوت الرجل : بر بروازه برآوردم آن مرد را . و علوته بالسيف : زدم آن را بشمشير . و علا فى الارض : بزرگ منشى نمود . و علا بالامر : مطلع شد بر آن كار و بلند كرد آن كار را .

علو

(
olovv
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بلندى و رفعت و ارتفاع . و علو شأن : بلندى شأن و بزرگى قدر و ترقى .

علواء

(
alv '
) ا . ع . قصهء بزرگ و مطلب مهم . و نام اسبى . و نام زنى .