تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2387

مساهمون:

ص٢٣٨٧
و اختلالى در رحم كه بسبب آن آبستن نشود .

عقم

(
oqm
) و (
aqom
) ع . ج . عقيم . و ج . عقيمة .

عقم

(
aqam
) م . ع . عقم عقما ( از باب سمع ) : خاموش گرديد . و عقمت المراة : نازاينده شد آن زن و قبول نكرد زهدان وى آب مرد را .

عقماء

(
oqam '
) ع . ج . عقيم .

عقمة

(
aqmat
) و (
eqmat
) ا . ع . جامة سرخ . و گليم سرخ . و نوعى از رنگ و نگار .

عقمة

(
aqamat
) ا . ع . نام رود بارى . و عقمة القمر : باز آمدن ماه .

عقمى

(
aqm
) ع . ج . عقيم .

عقمى

(
aqmiyy
) و (
eqmiyy
) و (
oqmiyy
) ا . ع . پوشيده و غريب و مشتبه .

عقمى

(
oqmiyy
) ا . ع . مرد بزرگ قدر داراى شرف آبائى . و جوانمرد .

عقنباة

(
aqanb t
) ص . ع . عقاب عقنباة : عقاب داراى چنگال تيز و تند .

عقنبس

(
aqanbas
) ا . ع . بدخو و بدخلق .

عقنفس

(
aqanfas
) ا . ع . بدخلقى . و مرد لئيم .

عقنفس

(
aqanfas
) ص . ع . خلق عقنفس : خوى بد .

عقنقصة

(
aqanqasat
) و (
oqanqasat
) ا . ع . نام حيوان كوچكى .

عقنقل

(
aqanqal
) ا . ع . رودبار بزرگ فراخ . و ريگ تودهء برهم نشسته . و رودهء سوسمار . و كاسهء بزرگ . و شمشير . ج : عقاقل .

عقو

(
aqv
) م . ع . عقا عقوا ( از باب نصر ) : كند چاه را و از يك جانبش به آب رسيد و يا از چپ و راست كند چاه را بجهة رسيدن به آب . و عقا العلم : بلند شد درفش . و عقا الامر : ناپسند كرد و مكروه داشت آن كار را . و عقاه : بازداشت آن را ( مقلوب عاقه ) .

عقوب

(
aqub
) ا . ع . كسى كه نايب پيشين خود باشد در كارهاى خير .

عقوب

(
oqub
) م . ع . عقب عقبا و عقوبا . مر . عقب .

عقوبة

(
oqubat
) ا . ع . شكنجه .

عقوبت

(
oqubat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تنبيه و سياست و شكنجه و عذاب . و پاداش و سزاى اعمال و كردار بد ، و عدم عقوبت را بيستگى گويند .

عقوة

(
aqvat
) ا . ع . پيرامون و گرداگرد سراى . و منزل و فرود آمد نگاه . ج : عقاء . و نام درختى .

عقود

(
oqud
) ع . ج . عقد . و ج . عقد .

عقود

(
oqud
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گرهها و بندها . ج : عقودات .

عقودات

(
oqud t
) پ . ج . عقود .

عقور

(
aqur
) ص . ع . كلب عقور : سگ گزنده . ج : عقر . و نيز هر گزندهء ذىروحى .

عقور

(
oqur
) ا . ع . نام موضعى .

عقوف

(
aquf
) ص . ع . پستان گاو كه شير آن وقت دوشيدن راست نرود .

عقوق

(
aquq
) ا و ص . ع . ماديان باردار . و ماديان ناباردار و يا ماديان باردار بطور تفأل . ج : عقق . و ج ج : عقاق . و نوى العقوق : هستهء رخو و نرم خرما كه بشتران دهند . و فرس عقوق : ماديان باردار . المثل : طلب الابلق العقوق : طلب كرد چيز محال را زيرا كه ابلق مذكر است و مذكر باردار نمىشود .

عقوق

(
oquq
) م . ع . عق الولد اباه عقوقا و معقة ( از باب نصر ) : عصيان كرد آن فرزند پدر خود را و آزرد آن را . و عق عقاقا و عقوقا و عققا . مر . عقاق .

عقول

(
aqul
) ص . ع . خردمند و فهم كننده و دريافت نمايندهء چيزى . و داروى قابض .

عقول

(
oqul
) ا . ع . ج . عقل .

عقول

(
oqul
) م . ع . عقل عقلا و عقولا . مر . عقل .

عقول

(
oqul
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دانشها . و خردها و عقلها . و فرشتگان . و عقول عشره : ده فرشته . و ارباب عقول : مردمان صاحب عقل و دانش .

عقى

(
aqy
) م . ع . عقيت الامر عقيا ( از باب ضرب ) : مكروه و ناپسند داشتم آن كار را . و عقى الصبى عقيا : عقى برآمد از شكم آن كودك . عقى الصبى : خورانيد آن كودك را چيزى كه عقى برآرد از شكم آن . و من اين عقيت ( مجهولا ) يعنى از كجا آمدى ؟ و نيز عقى : حدث كردن كودك .

عقى

(
eqy
) ا . ع . آنچه نخستين از كودك نوزاده برآيد از كميز و پليدى . ج : اعقاء . و نيز آنچه از شكم بره و بزغالهء نوزاده و كره اسب نوزاده نخستين بار برآيد . و منه المثل : هو احرص من كلب على عقى صبى .

عقيان

(
eqy n
) ا . ع . زر خالص كه در زمين پيدا گردد نه آنكه از سنگ استخراج كنند .

عقيب

(
aqib
) ص . ع . هر چيزى كه از پس چيزى درآيد . و در پىكننده و پس ديگرى آينده . و عقيب الشخص : آن كسى كه پس از شخص مىآيد . و قول الفقهاء : يفعل ذلك عقيب الصلاة اى فى وقت عقيب وقت الصلاة .

عقيب

(
oqqayb
) ا . ع . نام مرغى . و نام موضعى .