عقيب
(
oqayyeb
) ا . ع . مصغر عقاب يعنى عقاب كوچك .
عقيد
(
aqid
) ص . ع . هر مايع دفزك و ستبر . و عسل عقيد : شهد بسته و ستبر .
و نيز عقيد : عهدكننده و پيمان نماينده و معاهد .
يق : فلان عقيد الكرم و عقيد اللؤم .
عقيدة
(
aqidat
) ا . ع . عقيدة الرجل :
دين و آئين و مذهب مرد كه بدان اعتقاد دارد .
ج : عقائد . و له عقيدة حسنة اى سالمة من الشك .
عقيدت
(
aqidat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عقيده و پنداشتى .
عقيدت منش
(
aqidat - manec
) ص .
پ . متدين و ديندار .
عقيده
(
aqide
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز كه شخص بدان اعتقاد دارد و يقين بر آن دارد و نمشته و پنداشتى .
عقير
(
aqir
) ص . ع . مردى كه وى را فرزند نشود . و خسته و مجروح . و ستور پىزده . ج : عقرى . و سرگشته و متحير . و آنكه از ترس ناگهانى وى را طاقت جنبش نباشد .
عقير
(
oqayr
) ا . ع . خرماى تلخ . و نام شهرى .
عقير
(
eqqir
) ا . ع . درخت . ج : عقاقير .
عقيرب
(
oqayreb
) ا . ع . مصغر عقرب :
كژدم خرد .
عقيرة
(
aqirat
) ا . ع . ساق قطع شده .
و شكار پىزده و جز آن . و آواز گريهء بلند و زارى مثل آواز كسى كه پاى وى را قطع كرده باشند . و آواز سرود . و آواز قارى . و رفع فلان عقيرته : بلند كرد فلان آواز گريه و زارى را . و در وقتى كه شريف قومى كشته شود و از ميان آن قوم آواز گريه و شيون بلند شود گويند : ما رايت كاليوم عقيرة .
و نيز عقيرة : خرمابن سربريدهء خشك شده .
عقيص
(
eqqis
) ا . ع . مرد زفت . و شكنبه .
عقيصاء
(
oqays '
) ا . ع . شكنبهء خرد متصل بشكنبهء كلان .
عقيصة
(
aqisat
) ا . ع . گيسوى تافته و تاب داده . و گيسوى تافتهء گره زده . و هر يك از گيسوهاى تاب داده . ج : عقاص و عقائص .
عقيصر
(
oqayser
) ا . ع . نام دابهاى صحرائى .
عقيفاء
(
oqayf '
) ا . ع . گياهى مانند سداب كه گوسپند را مىكشد و بشتر ضرر نمىرساند .
عقيفان
(
oqayf n
) ا . ع . مورچهء سوارى دراز پا كه در قبرستانها و خرابهها پديد مىآيد .
عقيق
(
aqiq
) ا . ع . قسمى از بلور معدنى كه برنگهاى مختلف متلون است : آنكه در يمن يافت شود سرخ است و آنكه در سواحل درياى روم بدست آيد تيره رنگ و در آن خطهاى سپيد خفى مىباشد . ج : عقائق . و نيز عقيق : هر چه سيل از زمين بشكافد . و موى همزاد كودك . و پشم شتر بچه . و موى شكمى هر يك از ستور بچگان . ج : اعقة .
و نيز عقيق : وادى نزديك مدينه . و نام چند موضع .
عقيق
(
aqiq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قسمى از بلور معدنى . مر . عقيق تازى را . و عقيق ناب : لب معشوق . و اشك خونين .
و شراب سرخ لعلى .
عقيقة
(
aqiqat
) ا . ع . موى شكمى بچهء انسان و بهائم . و موى بزغاله و گوسپند و جز آن كه در هفتهء نخستين تولد كودك براى وى قربان كنند . الحديث : الغلام مرتهن بعقيقته اى يحرم ابوه شفاعته اذا لم يعق عنه . و برق كه در ميان ابر درخشيد و بدان تيغها را تشبيه كنند . و توشه دان . و جوى آب . و عصابه وقتى كه از جامه بشكافند و جدا كنند . و غلاف سر نرهء كودك . و هستهء نرم خرما . و تيرى كه بسوى آسمان پرتاب كنند ، چه تازيان در جاهليت تيرى بجانب آسمان پرتاب مىكردند اگر خون آلود بر مىگشت راضى نمىگشتند مگر بقصاص و اگر پاك برمىگشت ريشهاى خود را مسح كرده و بر ديه مصالحه مىكردند و مسح ريش علامت صلح بود و اين مسئله بديهى است كه اين تير هميشه از جانب آسمان پاك بر خواهد گشت . و نيز عقيقة : واحد عقيق يعنى يك مهرهء عقيق .
عقيقه
(
aqiqe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گوسپندى كه در هفتهء نخستين تولد كودك براى وى قربانى مىكنند .
عقيل
(
aqil
) ا . ع . نام خاص . و عقيل ابن ابي طالب : برادر حضرت امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السلام انسب قريش و اعلم آنها بايام عرب .
عقيلة
(
aqilat
) ا . ع . زن كريمهء مخدرهء گرامى قبيله . و مهتر قوم . و شتر گرامى . و گرامى از هر چيزى . و عقيلة البحر : مرواريد .
عقيلى
(
oqqayl
) ا . ع . غورهء خرما . و غورهء هر ميوهاى .
عقيم
(
aqim
) ص . ع . رجل عقيم :
مردى كه وى را فرزند نشود . ج : عقماء و عقام و عقمى . و امراة عقيم : زن نازا .
ج : عقائم و عقم و عقم . و رحم عقيم :
زهدانى كه قبول آبستنى نكند . و ريح عقيم :
بادى كه نه ابر آورد و نه باردار كند درخت را .
و حرب عقيم : جنگ سخت . و عقل عقيم :
خردى كه صاحب خود را نفع نرساند . و يوم عقيم : روز قيامت . و روز بدر . و الملك عقيم زيرا كه نسب در آن نفع ندارد و طالب ملك مىكشد پدر و برادر و عمو و فرزند خود را .
عقيم
(
aqim
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - زن نازا . و مرد بىفرزند . و ستاغ . و رنج عقيم : زحمت بىفايده و محنت بيهوده .