تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1674

مساهمون:

ص١٦٧٤

رفتن روب

(
roftan - rub
) ا . پ . جاروب .

رفتنگاه

(
raftan - g h
) ا . پ . جاى رفتن و محل عبور كردن . و رفتنگاه آب : نهر و جوى و مجراى آب .

رفتنى

(
raftani
) ا و ص . پ . گذشتنى . و در گذشتنى . و هر چيز كه مىرود و مىگذرد . و معدوم شونده و فناپذير .

رفت و آمد

(
raft - o - mad
) ا . پ . تردد و رفت آمد .

رفت و رو

(
rofto - ru
) و

رفت و روب

(
roft - o - rub
) ا . پ . جاروب . و جاروب كردن و كناسة .

رفت و گذشت

(
rafto - gozact
) ا . پ . ماضى و رفت گذشت .

رفته

(
rafte
) ام . پ . از رفتن گذشته . و مفقود شده . و مرده و فوت شده .

رفته

(
rofte
) ا و ص . پ . جاروب شده . و خاكروبه .

رفته رفته

(
rafte - rafte
) م ف . پ . پا به پا و قدم بقدم و درجه بدرجه و متدرجا و كم كم و در امتداد زمان .

رفته روب

(
rofte - rub
) ا . پ . جاروب . و كناسة و جاروب كردن .

رفتيه

(
raftiye
) ا . پ . آن مقدارى از مال كه خرج و صرف كرده باشند ضد آمديه كه در رفت نيز گويند .

رفث

(
rafas
) ا . ع . جماع . و سخن زنان در جماع . و فحش زنان . قوله تعالى :
فَلا رَفَثَ وَ لا فُسُوقَ وَ لا جِدالَ فِي الْحَجِّ
اما الرفث الجماع و اما الفسوق الكذب و اما الجدال قول الرجل لا و اللّه و بلى و اللّه و سباب الرجل الرجل .

رفث

(
rafas
) م . ع . رفث فى منطقه رفثا و رفوثا ( از باب سمع و نصر و كرم و ضرب ) : فحش گفت و تصريح كرد كنايهء ذكر نكاح را . و رفث امرأته و اليها : جماع كرد با زن خود .

رفد

(
rafd
) م . ع . رفد فلانا رفدا و رفادة ( از باب ضرب ) : عطا كرد فلان را و يارى نمود . و رفد على البعير : رفاده بست بر شتر .

رفد

(
refd
) ا . ع . دهش و عطا . و هريق رفده يعنى بمرد .

رفد

(
refd
) و (
rafd
) ا . ع . كاسهء بزرگ و كاسهء بزرگ كه در آن شير دوشند .

رفراف

(
rafr f
) ا . ع . شتر مرغ نر . و مرغى كه آن را خاطف ظله نيز گويند .

رفرف

(
rafraf
) ا . ع . جامه‌هاى سبز كه از آن گستردنى و مجالس سازند . و دامنهاى خرگاه . و كرانه‌هاى زره كه آونگان باشد . و شاخه‌هاى افتاده و فروهشتهء از درخت كنار و درخت پيلو . و كنارهء محبسها و فرشها كه زايد بر آن باشد . و هر چيز كه زائد باشد و تا كرده شود . و گستردنى و افگندنى . و يك نوع ماهى دريائى . و يك نوع درختى در يمن . و روزن . و بالشچه . و تلاق . و درخت تازهء فروهشته شاخ . و مرغزار . و پاره‌اى كه ما بين سراپرده و خرگاه دوزند . و زيباى تنك . و آنچه از زره به خود بسته بر پشت اندازند . و چوبى عريض كه هر دو طرف آن در ديوار گذاشته متاع شگرف خانه بر آن نهند .

رفرفة

(
rafrafat
) ا . ع . واحد رفرف يك كرانهء از زره كه آونگان باشد . و دامن خرگاه . و يك چوب پهنا كه دو سر آن را در ديوار گذاشته متاع نفيس خانه را بر آن اندارند .

رفرفة

(
rafrafat
) م . ع . بانگ كردن . و جنبانيدن شتر مرغ نر بال را وقتى كه خواهد بر چيزى فرود آيد . و رفرف الطائر جناحيه : بال گسترد و جنبانيد آن مرغ بال را هنگامى كه خواهد فرود آيد .

رفز

(
rafz
) م . ع . رفزه رفزا ( از باب ضرب ) : زد او را . و ما يرفز منه عرق يعنى بر نمىجهد از آن رگى .

رفس

(
rafs
) م . ع . رفسه رفسا و رفاسا . مر . رفاس .

رفسة

(
rafsat
) ا . ع . صدمهء بپاى بر سينه .

رفش

(
rafc
) ا . پ . درفش .

رفش

(
rafc
) ا . ع . اكل . و الرفش و القفش يعنى اكل و نكاح .

رفش

(
rafc
) م . ع . رفش الشيئ رفشا ( از باب نصر ) : كوفت آن چيز را . و نيز رفش : نيك خوردن و نوشيدن در فراخى و نعمت . و بر آغالانيدن .

رفش

(
rafc
) و (
rofc
) ا . ع . بيل . المثل : من الرفش الى العرش دربارهء كسى گويند كه بجاه و عزت رسد بعد از خوارى و مذلت .

رفش

(
rofc
) ص . ع . ج . ارفش و رفشاء .

رفش

(
rafac
) م . ع . رفش رفشا ( از باب سمع ) : كلان شد گوش وى .

رفشاء

(
rafc '
) ص . ع . مونث ارفش يعنى كلان گوش . ج : رفش .

رفصة

(
rofsat
) ا . ع . مقلوب فرصة نوبت آب و يا هر نوبتى .

رفض

(
rafz
) م . ع . رفض الشيئ رفضا ( از باب نصر و ضرب ) : ماند و ترك داد آن چيز را و بينداخت . و رفض الابل رفضا فرفضت من رفوضا : بچرا گذاشت شتران را تا متفرق چرند در چراگاه پس بچرا شدند تنها در نظر راعى . رفضت النخل : پراكنده گرديد خوشهء خرما و بيفتاد پوست تنك آن . و رفض الوادى : فراخ شد رودبار .