تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2276

مساهمون:

ص٢٢٧٦

ظروف

(
zoruf
) ع . ج . ظرف . و ج . ظريف .

ظروف

(
zoruf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آوند و آوندها .

ظرى

(
zar
) م . ع . ظرى الرجل ظرى ( از باب سمع ) : زيرك گرديد و با كياست شد آن مرد .

ظرى

(
zary
) م . ع . ظرى ظريا ( از باب ضرب ) : جارى و روان گرديد . و ظرى بطنه : رفت شكم او و خوددارى نتوانست از جهة لينت و نرمى شكم .

ظرياطة

(
zery tat
) ص . ع . ارض ظرياطة : زمين بيك سرشت كه داراى يك خاك باشد .

ظرير

(
zarir
) ص . ع . ارض ظرير : زمين سنگناك . و زمين درشت .

ظرير

(
zarir
) ا . ع . مناره‌اى كه بدان راه شناسد . ج : ظران و اظرة .

ظريف

(
zarif
) ص . ع . زيرك و دانا . ج : ظرفاء و ظرف و ظراف و ظريفون و ظروف و ظرفان .

ظريف

(
zarif
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - زيبا و نازك و لطيف و خوشنما . و نيكو و خوب . و نجيب . و بذله‌گو و خوش طبع و لطيفه‌گو . و هوشيار و باكياست و فراست . و باادب . و خوش‌هيئت و خوش لباس و خوش‌اندام . و خوش‌اخلاق . و محيل .

ظريفانه

(
zarif ne
) ص و م ف . پ . مأخوذ از تازى - با ظرافت و لطافت . و به وضع خوش و خوش تركيب .

ظريفة

(
zarifat
) ص . ع . مؤنث ظريف . يق : جارية ظريفة . ج : ظراف و ظرائف .

ظريفون

(
zarifuna
) ع . ج . ظريف .

ظش

(
zacc
) ا . ع . جاى سخت و درشت .

ظعام

(
ze ' m
) و

ظعان

(
ze ' n
) ا . ع . ظعام الرحل او ظعانه : ريسمانى كه بدان بار و يا هودج بندند .

ظعائن

(
za ' 'en
) ع . ج . ظعينة .

ظعن

(
za'n
) و (
za'an
) ا . ع . مسافرت و كوچ .

ظعن

(
za'n
) و (
za'an
) م . ع . ظعن ظعنا و ظعنا ( از باب فتح ) : رفت و كوچ كرد . و ظعن به : برد آن را و كوچانيد .

ظعن

(
zo'n
) و (
zo'on
) ع . ج . ظعينة .

ظعون

(
za'un
) ا . ع . شتر كار كشت . و شتر بار بردار . و شتر هودج‌كش .

ظعينة

(
za'inat
) ا . ع . هودج . و زن ما دامى كه در هودج باشد . ج : ظعن و ظعن و ظعائن و اظعان . و قيل لا يقال حمول و لا ظعن الا للابل التى عليها الهوادج كان فيها نساء اولم تكن .

ظف

(
zaff
) ا . ع . عيش و زندگانى تلخ و ناخوش . و گرانى و سختى و قحطى دائم و پيوسته .

ظف

(
zaff
) م . ع . ظف قوائم البعير ظفا ( از باب ضرب ) : بست چهار دست و پاى شتر را و فراهم كرد و جمع نمود آنها را .

ظفار

(
zaf r
) ا . ع . نوعى از بوى خوش بر شكل ناخن بركنده و قد يمنع .

ظفار

(
zaf re
) ا . ع . شهرى در يمن نزديك صنعا كه جزع منسوب با نجاست و نيز عودى كه بخور مىكنند از آنجا مىآورند . و نام شهرى ديگر نزديك مرباط كه قسط را به آنجا نسبت مىكنند زيرا كه از هند به آنجا مىآورند . و قولهم : من دخل ظفار حمر يعنى كسى كه در ظفار در آمد بلغت حمير تكلم مىكند .

ظفر

(
zafr
) م . ع . ظفره ظفرا ( از باب ضرب ) : ناخن فرو برد در رخسار او .

ظفر

(
zefr
) ا . ع . ناخن . و چنگل .

ظفر

(
zofr
) و (
zofor
) ا . ع . ناخن . و چنگل . ج : اظفار و اظافير و اظفر . و قوله تعالى :
كُلَّ ذِي ظُفُرٍ
دخل فيه ذوات المناسم من الابل و الانعام لانها كالاظفار لها .

ظفر

(
zofr
) ا . ع . ناخنهء چشم . و كمان سواى بستنگاه زه و گوشه و نوك كمان . و كسى واحدى . يق : ما بالدار ظفر اى احد . و رجل كليل الظفر : مرد سست و بد دل ذليل و خوار . و كذلك رجل مقلم الظفر . و رايته بظفره : ديدم خود او را . و ظفر النسر : گياهى . و ظفر القط : نيز گياهى .

ظفر

(
zafar
) ا . ع . زمين پست هموار گياهناك . و فيروزه . و بنو ظفر : نام بطنى از انصار .

ظفر

(
zafar
) م . ع . ظفره و به و عليه ظفرا ( از باب سمع ) : پيروزمند شد و بمراد رسيد . و ما ظفر تك عينى منذ زمان : نديد چشم من تو را از مدت زمانى . و ظفرت العين : ناخنه برآورد چشم . و ظفر الرجل ( مجهولا ) : ناخنه چشم گرديد آن مرد . و ظفرت بالضالة : دريافتم گمشده را .

ظفر

(
zafar
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيروزمندى و نصرت و فتح و غلبهء بر دشمن . و ظفر يافتن : پيروزمند شدن و فتح كردن .

ظفر

(
zafer
) ص . ع . مردى كه هر چه اراده كند دريابد آن را . و پيروزمند و بمطلوب رسيده .

ظفر

(
zefer
) ا . ع . ناخن . و چنگل .

ظفر

(
zeffer
) ص . ع . خوشبخت و پيروزمند .

ظفرة

(
zofrat
) ا . ع . گياهى تيز و تند و زبان گز كه قروح خبيثه و ثآليل را نافع بود . و ظفرة العجوز : بار مغيلان .

ظفرة

(
zafarat
) ا . ع . ناخنهء چشم .

ظفرة

(
zaferat
) ص . ع . عين ظفرة :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2276 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )