ظ
ظ
(
z
) ا . ع . حرف بيستم از الفباى فارسى و حرف هيفدهم از الفباى ابتثى و حرف بيست و هفتم از الفباى ابجدى و آن را ظا تلفظ كنند و ظاى ضظغ و ظاى منقوطه و ظاى معجمه نيز گويند و در حساب جمل نهصد بشمار آيد . و در زبان فارسى اين حرف مانند ز صدا مىكند ولى در زبان تازى داراى صداى مخصوصى است كه از دهان تازيان بايد شنيد . و در زبان تازى اين حرف بدل از طا واقع مىشود مانند اظلم بجاى اظطلم . و در زبان فارسى اين حرف در كلمات مأخوذ از زبان تازى ديده مىشود مانند ظاهر و ظريف و جز آن و يا در كلمات فارسى كه تازيان در آن تصرف كردهاند مانند ظفيره .
ظاء
(
z '
) ا . ع . نام حرف ظ .
ظاء
(
z '
) ا . ع . پستان زن پير .
ظأب
(
za'b
) ا . ع . شوهر خواهر زن .
ج : اظؤب و ظوؤب . و ظلم و ستم . و ازدواج .
ظأب
(
za'b
) م . ع . ظاب الرجل و غيره ظأبا ( از باب فتح ) : بانگ كرد آن مرد و جز آن و فرياد نمود . و ظاب فلان :
ازدواج كرد فلان . و ظاب فلانا : ستم كرد مر فلان را . و ظاب التيس : بانگ كرد آن تكه .
ظأب
(
za'b
) و
ظاب
(
z b
) ا . ع .
بانگ و فرياد و غوغا . و سخن . و آواز بز كوهى وقت برجستن بر ماده .
ظأت
(
za't
) م . ع . ظاته ظأتا ( از باب فتح ) : خفه كرد آن را .
ظأر
(
za'r
) م . ع . ظار ظأرا و ظئارا . مر . ظئار .
ظأر
(
za'r
) ص . ع . عدو ظأر : دشمنى كه همچو خود با خود دارد ( وصف بالمصدر ) .
ظارى
(
z ri
) ص . ع . گزنده .
ظأظأ
(
za'za '
) و
ظأظأة
(
za'za'at
) م . ع . ظاظا التيس ظأظأ و ظأظأة و ظئظاء : بانگ كرد تكه براى جفت گرفتن . و نيز ظأظأة : سخن گفتن شخصى كه لب بالائين او شكافته و يا دندان پيشين وى افتاده باشد و بدين جهت سخن وى مفهوم نشود و در آن غنه بود . يق : ظأظأ الاعلم و الاهتم ظأظأة .
ظاعن
(
z 'en
) ا فا . ع . كوچ كننده و رونده .
ظاغية
(
z qiyat
) ا . ع . شير دهنده . و آنكه در تيمار و تعهد بچه باشد و حاضنة . و قال فى المعيار : الظاعية بالعين المهملة .
ظأف
(
za'f
) م . ع . جاء يظافه ظأفا ( از باب فتح ) : آمد كه براند آن را و دور كند .
ظاف
(
z f
) ا . ع . اخذه بظاف رقبته : گرفت پوست گردن او را . و تركته بظاف رقبته : گذاشتم آن را تنها .
ظافر
(
z fer
) ص . ع . فيروزمند و نصرت يافته و مظفر و غالب .
ظافرة
(
z ferat
) ص . ع . مؤنث ظافر .
ظالع
(
z le '
) ص . ع . ستور خميده و لنگ . و مرد و يا زن مائل . و گنهكار . و تهمت زده . ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) . و سگ لنگ . و سگ آزمند ماده .